(BirGün-Deniz Güngör)
Milli Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) açıkladığı 2025-2026 eğitim öğretim yılı örgün eğitim istatistikleri, iktidarın eğitimde uyguladığı tasarruf ve kısıtlama politikalarının kırsaldaki öğrencileri nasıl mağdur ettiğini bir kez daha kanıtladı.
Bakanlığın 2024 yılında taşımalı eğitimin mesafesini 50 kilometreden 30 kilometreye düşürme kararının ardından, kapsama giremeyen binlerce çocuk örgün eğitimin ve güvenli ulaşım hakkının dışına itildi.
İki yılda 243 bin öğrenci taşımalı eğitimin dışına atıldı
Açıklanan verilere göre, 2024-2025 eğitim öğretim yılında 846 bin 168 olan taşımalı öğrenci sayısı, son bir yılda 80 bin 440 azalarak 765 bin 728’e geriledi. Böylece taşımalı eğitim kapsamındaki öğrenci sayısı sadece bir yılda yüzde 9,5 oranında düştü.
İki yıllık tablolara bakıldığında ise yıkımın boyutu daha net görüldü. 2023-2024 döneminde 1 milyon 9 bin 214 olan taşımalı öğrenci sayısı, 2025-2026 döneminde 765 bin 728’e kadar çekildi. İki yıldaki toplam azalış 243 bin 486 oldu. Başka bir ifadeyle, kısıtlama kararları yüzünden taşımalı eğitimden yararlanan öğrencilerin yaklaşık dörtte biri kapsam dışı bırakıldı.
En büyük darbe liselilere vuruldu
Taşımalı eğitimdeki azalış tüm öğretim kademelerinde yaşanırken, en belirgin düşüş ortaöğretim düzeyinde kaydedildi. Son bir yıldaki toplam 80 bin 440 kişilik azalmanın yaklaşık yüzde 63’ü lise kademesinde gerçekleşti.
Kademelere göre öğrenci sayısındaki değişim şu şekilde gerçekleşti:
Liseler: 2024-2025 döneminde 281 bin 517 olan taşımalı lise öğrencisi sayısı, 50 bin 864 kişilik devasa bir düşüşle 230 bin 653’e geriledi. Liselerdeki oransal azalış yüzde 18,1’e ulaştı.
İlkokullar: İlkokullarda taşımalı eğitimden yararlanan öğrenci sayısı 240 bin 48’den 221 bin 523’e düştü (18 bin 525 kişilik azalma).
Ortaokullar: Ortaokullarda ise 324 bin 603 olan öğrenci sayısı 313 bin 552’ye çekildi (11 bin 51 kişilik azalma).
Cinsiyete göre dağılıma bakıldığında ise 2025-2026 döneminde taşımalı eğitimdeki erkek öğrenci sayısı 379 bin 783’e, kız öğrenci sayısı 385 bin 945’e düştü. Liselerdeki bir yıllık düşüş erkek öğrencilerde 29 bin 632, kız öğrencilerde ise 21 bin 232 olarak kaydedildi.
“Pansiyonlara yönlendiriyoruz” yalanı: Kapasite ve barınan öğrenci sayısı da düştü
MEB’in taşımalı eğitim imkânı elinden alınan çocukları pansiyonlu okullara yönlendirdiği iddiaları da kendi istatistikleriyle yalanlandı. Veriler, pansiyon sayılarının ve barınma kapasitelerinin de daraltıldığını gösterdi.
Pansiyonlu Okul Sayısı: 2024-2025 eğitim öğretim yılında 2 bin 948 olan pansiyonlu okul sayısı, 2025-2026 döneminde 2 bin 852’ye geriledi.
Kapasite Daralması: Önceki yıl 490 bin 74 olan toplam pansiyon kapasitesi, 27 bin 575 kişilik azalışla 462 bin 499’a düştü.
Barınan Öğrenci Sayısı: Pansiyonlarda kalan öğrenci sayısı bir yılda 244 bin 666’dan 226 bin 140’a gerilerken, parasız yatılı öğrencilerin sayısı da 228 bin 516’dan 210 bin 978’e düştü.
Taşımalı eğitimi kısıtlayan iktidar, öğrencilere alternatif olarak sunduğu pansiyonların kapasitesini de küçülterek kırsaldaki çocukları kamusal eğitim hakkından koparma noktasına getirdi.