BEE’O markasının sahibi SBS Bilimsel Bio Çözümler Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından gıda mühendisi Dr. Bülent Şık hakkında pandemi döneminde polen, bal, propolis, bitkisel çaylar ve benzeri ürünlerin kontrolsüz tüketimine ilişkin uyarılarda bulunduğu yazı ve paylaşımları nedeniyle İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nde açılan tazminat davası bugün (14 Mayıs) sonuçlandı. Hâkim Metin Kılıç, davacı şirketin marka hakkına yönelik haksız rekabet iddiasını kabul ederek 50 bin TL maddi tazminat ve 1 TL manevi tazminat ödenmesine, ayrıca dava konusu haber, makale1 ve paylaşımların kaldırılmasına karar verdi.
“Polen davası” olarak bilinen davanın gerekçeli kararı henüz açıklanmadı. Avukatların dosyayı istinafa taşıyacağı bildirildi.
Bülent Şık’a destek açıklaması: “Sağlığımızı da özgürlüklerimizi de piyasada bulmadık”
Duruşmadan önce “meslek, bilim, tüketici örgütleri, ekoloji hareketleri olarak” Bülent Şık’a destek amacıyla yapılan açıklamada “Dava edilen yalnızca bir bilim insanı değil; halkın sağlık riski taşıyan ürünler hakkında bilgi edinme hakkıdır” dendi.
Açıklamada “en kırılganlarımız olanları, çocuklar ve yaşlıları korumak için her şeyi yapmaya hazır” olduğumuz pandemi döneminde “ne kadar ‘doğal’, ‘geleneksel’, ‘bitkisel’, o kadar iyi bombardımanı ile karşı karşıya” kalındığı hatırlatılarak Bülent Şık’ın yazdıklarının “bilimsel literatüre, ihtiyat ilkesine, çocuk sağlığını koruma yükümlülüğüne ve tüketicinin eksiksiz bilgi edinme hakkına dayanan kamusal uyarılar” niteliği taşıdığı belirtildi ve şunlar dile getirildi:
- “Biraz sonra Fikri ve Sinaı Haklar Hukuk Mahkemesi’ndeki karar duruşmasına girerek, halk sağlığı için bilime ifade özgürlüğünü uygulayan Dr. Bülent Şık’ı savunacağız. Davayı açan şirketin bir bilim kuruluşunda, İTÜ Arı Teknokent’te konuşlanmış olması, akademik ve ifade özgürlüğünü kısıtlama etkisi olan davanın varlığını iyice traji-komik bir konuma düşürüyor.”
- “…bugün, bu mahkemede zedelendiği ifade edilen ‘“’marka hakkı’na karşı, halkın risklere dair bilgilenme hakkı ve bu hatta yapılan bilimsel faaliyetlerin özgürlüğünü savunacağız.”
- “Davacı bilimsel-kamusal eleştiriyi ekonomik zarara tahvil ederek, gıda güvenliği alanındaki kamusal tartışmayı caydırıcı bir tazminat riski altına sokmaktadır. Bu durum, bilim insanları ve gazeteciler üzerinde susturucu etki yaratabilir.”
- “Bu yazıların cezalandırılması veya yüksek tazminat tehdidiyle bastırılması yalnızca Bülent Şık’ın ifade özgürlüğünü değil, toplumun gıda güvenliği konusunda bilgi edinme hakkını da zedeler.”
- “Sağlığımızı da bilgi edinme hakkımızı da akademik ve ifade özgürlüklerimizi de piyasada bulmadık, piyasaya teslim etmeyeceğiz. Bu susturma davasını meslek, bilim, tüketici örgütleri, ekoloji hareketleri olarak sonuna dek takip edip, adım adım bilgisini yayacak, kamu faydası için bilimsel faaliyeti savunmaya devam edeceğiz.”
Bülent Şık: “Firmaların kârı değil, halk sağlığı esas alınmalıdır”
Bülent Şık karardan sonra gazetecilere yaptığı açıklamada dava konusu yazıların yayınlandığı pandemi döneminde kekik suyu, polen, bitkisel çaylar ve benzeri ürünlerin “virüsle savaştığı” ya da “bağışıklığı güçlendirdiği” iddiasıyla pazarlanmasının yaygınlaştığını, internet satış siteleri ve sosyal medya hesapları üzerinden hamilelere, bebeklere ve çocuklara polen ve benzeri ürünleri önerenler arasında davacı şirketin de bulunduğunu hatırlattı. Türk Tabipleri Birliği Pandemi Kurulu’nda yer aldığı bu dönemde yayımlanan yazılarında polen, bal ve bitkisel ürünlerde bulunabilecek toksik bileşiklere ilişkin uyarıda bulunduğunu belirten Şık, dava konusu yazılarda Gıda Dedektifi hesabının BEE’O ile ticari ilişkisine dikkat çektiğini, bu ilişkiye ve reklam faaliyetlerine ilişkin belgeleri mahkemeye sunduklarını söyledi ve şunları vurguladı:
- “Eğer bir ürün sağlık açısından, özellikle çocuklar, karaciğer hastaları ve yaşlılar gibi hassas gruplar için zarar doğurma ihtimali taşıyorsa, bunu bilmek tüketicilerin en doğal hakkıdır. Bu karar halk sağlığının cezalandırılması anlamına geliyor.”
- “Bilim insanı olarak ‘Bir dakika, bu sağlık zararı doğurabilir’ dediğinizde ise bunu diyemez hale geliyorsunuz. Burada çok ağır bir sorun var”
- Burada sağlıkla firmanın ‘zarar ettim’ söylemi karşı karşıya. İnsan sağlığı söz konusuysa firmaların kârı değil, halk sağlığı esas alınmalıdır”
- Küçük çocuklara satışı yasak olan ürünler internet sitelerinde öneriliyor. Buna ilişkin bir düzenleme ve kontrol yok. Sosyal medya üzerinden bu ürünler pazarlanıyor
- Bir tarafta reklam kurulu tarafından cezalar verilmiş bir firma ve onunla çalışan influencer var. Onlar her türlü satış önerisini yapabilecek, ürünleri herkese tavsiye edebilecek. Biz ‘Burada bir sorun var’ dediğimizde cezalandırılacağız. İş aslında bu kadar basit.