Antalya’da yapılan Kasımlar Barajı 76 yaşındaki Ümmühan Uysal’ın yaşam ve barınma hakkı gasp etti.
Siyasi Haber/ Antalya
Isparta'nın Sütçüler, Antalya'nın ise Manavgat ilçesi sınırlarında, GÜLSAN A. Ş adında özel bir firma tarafından yapımı tamamlanan Kasımlar Barajı ve HES projesi, kamulaştırmayla ilgili yargı işlemleri tamamlanmadan su tutma işlemine başlandığı için 76 yaşındaki Ümmühan Uysal'ın evini tüm eşyalarıyla birlikte su altında bıraktı.
Baraj projesinin göl havzası içinde kalan Sütçüler ilçesine bağlı Darıbükü köyündeki evinde yalnız başına yaşamını sürdüren Ümmühan Uysal, evinden tek bir iğnesini bile almadan tedavisi için şehre gittiğinde göz göre göre evi suya gömüldü.
Annesinin ve başka pek çok köylünün yaşadığı mağduriyeti gidermek için aylardır çözüm üretmeye çalışan Ümmühan Uysal'ın oğlu Hasan Uysal'ın aktarımına göre 2012 yılında baraj inşaatı başladı. Proje başlamadan önce köylüye yönelik yapılan toplantıda, köylülerin asla mağdur edilmeyeceği, çevreye zarar verilmeyeceği, kamulaştırma işlemlerinin hukuka uygun biçimde yapılacağı ve kimsenin hak kaybına uğratılmayacağı taahhüt edildi.
"İtiraz ederseniz hakkınızdan olursunuz"
Projeyle ilgili ‘acele kamulaştırma kararı’ alındı ve istimlak çalışmalarına başlandı. Ancak kamulaştırma çalışmaları hakkında köylülerimize açıklayıcı bilgi verilmedi. Bir avukat köy muhtarıyla iletişim kurup, muhtarın yönlendirmesine göre köylülerin hareket etmesi istendi.
Kamulaştırma sürecinde şirketin avukatı, şirket yetkilileri ve köy muhtarı sürekli olarak “İtiraz ederseniz bu hakkınızdan da olursunuz, dava açmayın” telkininde bulundu. Bu arada baraj projesi yüzünden evleri arazileri su altında kalacak olan köylülerin bir kısmı köyünden ayrılmak istemedi.
Bu köylülerden biri de annem Ümmühan Uysal’dı.
Bu köylülerden oluşan 24 aile için köyde yeni evlerin yapılması gündeme geldi ancak Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, 124 bin lira gibi bir bedel çıkartarak bu evlerin yapılabileceğini bildirdi.
Fakat kamulaştırma için köylülerin evlerine 15 ila 40 bin lira arasında değişen değerler biçilmişti ve bu yüksek tutarı ödemeleri, hiç geliri olmayan köylüler için mümkün değildi. Bu yüzden köylüler bu öneriye olumlu bakmadı.
"Alıştığı yaşamını arıyordu"
Bu arada şirket ile muhtar aracılığı ile söz konusu köylüler arasında yapılan bir sözleşme ile mülkiyet haklarından vazgeçmeleri koşuluyla bu evlerin yüklenici firma tarafından yapılması formülü gündeme geldi.
Hasan Uysal, "Ben şehirde yaşadığım için arada bir annemi ziyarete gittiğimde barajla ilgili duyduklarımı ve gördüklerimi üst üste koyunca yaşanan haksızlıklar karşısında hukuki olarak hakkımızı arama yoluna gitmeye karar verdim ve projeyle ilgili alınan acele kamulaştırma kararına dava açtık. Çünkü köylüye söylenen hiçbir vaat yerine getirilmemiş, itiraz hakları bile olmadan dayatma yoluyla insanlar ata yurtlarından atılmak istenmişti. Bizim dava açmamız üzerine köyümüzün muhtarı 'Şirket siz dava açtığınız için sizin adınıza yapılan evi vermeyecek' dedi. Annemin gidecek başka bir yeri yoktu. Antalya’da bulunan kardeşlerimin yanında bir süre, bir süre de Isparta’da benim yanımda kaldı ama alıştığı yaşamdan kopmak onun sağlığını bozmaya başladı." diyor.
"O, alıştığı ocağını, evini ve bahçesini, kısacası yaşamını arıyordu." diyen Hasan Uysal, annesini köydeki eve geri götürdüklerini söylüyor.
Uysal, açtıkları dava sonuçlanmadan ve projeyle ilgili kamulaştırma konusundaki hukuki süreç tamamlanmadan barajda 2016 yılı Mayıs ayında su tutulmaya başlandığını belirtiyor.
Uysal, barajın suyu yükselirken annesinin nehir kıyısında olan evinde kalmaya devam ettiğini fakat yargılama süreci tamamlanmadan tapusu Ümmühan Uysal'ın üzerine olan evden zorla çıkarılmak istendiğini belirtiyor.
"Mağdur rolü"
Yetkililere hak gaspını anlatmaya çalıştıklarını dillendiren Uysal, şunları aktarıyor:
"Başta Isparta Valiliği yetkilileri olmak üzere, Sütçüler Kaymakamlığı, DSİ ve ilgili birimlere hem yazılı hem de sözlü olarak çözüm üretilmesi için başvurduk.
Bütün bunlar olurken ilgili firma yetkilileri bir kez bile olsun bizimle iletişime geçip durum hakkında ne bir bilgi verdi ne de çözüm üretmeye çalıştı. Aksine dayatmacı ve insanları ve yaşamını hiçe sayan üsluplarını sürdürerek bizlerin kamu kurumlarına yaptığımız başvurulara verdikleri yanıtlarda, bizi 'mağduriyet rolü oynayan ve bununla para koparmaya çalışan insanlar' olarak nitelendiren çirkin bir üslupla devletin kurumlarına yanıtlar verdiler.
Bütün bu süreç annemin sağlığını daha da bozdu ve tedavisi için geçtiğimiz Aralık ayında Isparta’ya götürdüm."
"Giysilerini bile alamadan çıktı"
Hasan Uysal, suların yükseltildiğini ve annesinin evden tek bir iğnesini bile alamadığını belirtiyor:
"Yaşadığımız bu korkunç olay karşısında Kasımlar Jandarma Karakoluna suç duyurusunda bulunduk ancak gelip evimizin durumuna bakılmadı bile. Köyümüzün camisi de içinde Cuma namazı kılındığı sırada su girmek suretiyle barajın sularına gömülmeye başlandı.
Şu anda köyümüz camisiz kaldı. Yenisinin inşaatı yarım kaldığı için köylülerimiz insan onuruna yakışmayan biçimde yol kenarına yerleştirilen bir konteynerde ibadetini yerine getirmeye çalışıyor.
Annem, evinden giysilerini bile almadan çıkmıştı ve şu anda Antalya’da ikamet eden kardeşimin evine sığınmak zorunda kaldı. Çok etkilendiği bu olanların ardından yaşama küstü, ruh sağlığı çok kötü yıprandı."
3 aydır maddi ve manevi olarak uğradıkları zarar sebebiyle birçok kuruma başvurduklarını dillendiren Uysal, her adımda kapıların yüzlerine kapandığını söylüyor:
"Yazılı başvurularımıza da sadece ilgili projenin üretim lisansı tarihini, kamulaştırma kararını ve prosedürleri bir kez daha anlatarak yaşadığımız haksızlık ve gasp edilen yaşam alanımız hakkında tek bir kelime edilmemesi bizleri derinden yaralamaktadır.
Projeyle ilgili kamulaştırma işlemlerinden sorumlu olan EPDK’ya bizzat yaptığım yazılı başvuruya, söz konusu evlerle ilgili hiçbir sorumluluklarının olmadığı belirtildi.
Kasımlar Barajı ve HES projesinde, hassasiyetle yürütülmesi gereken kamulaştırma işlemlerinde köylüler haksızlığa uğratılarak mağdur edilmiş, bunu gidermesi gereken kurumların kapıları da birer birer yüzümüze kapanmıştır.
Bu en zor günümüzde devletimizin yanımızda olmasını, uğradığımız haksızlığı gidermesini ve yaralarımızı sarmasını diliyoruz."
Ümmühan Nine yalnız değildir!
Ümmühan Uysal'ın adalet arayışına destek veren kurumlar biraraya gelerek barınma ve sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı için Ümmühan Nine'yle birlikte mücadele edeceklerinin altını çizdi. Antalya Kent İzleme Platformu, Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD) Antalya Şubesi, Yukarı Köprüçay Havzası Koruma Platformu, Gündoğmuş Kayabükü Köyü Alara HES'e Hayır Platformu, Karaman Sarıveliler Göktepe Beldesi Sularıma Dokunma Platformu şu açıklamalarda bulundu:
Biz, sivil toplum kuruluşları ve temsilcileri olarak, doğaya ve insan yaşamına etkileri açısından oldukça yıkıcı projelerle vahşi bir yerinden edilmeye maruz kalan kadınlarımızdan biri olan Ümmühan Uysal'ın adalet arayışına destek veriyoruz.
En temel insan haklarından mahrum bırakılarak 'yaşama', 'barınma' ve 'sağlıklı bir çevrede yaşama' hakkı elinden alınan 76 yaşındaki Ümmühan Uysal'a uygulanan 'ekonomik büyüme' şiddetinin bu türü, son yıllarda giderek artmakta ve en çok da acele kamulaştırma kararlarıyla yerinden edilen her yaştan kadınları etkilemektedir.
Sadece savaş koşullarında ve ülke savunması söz konusu olduğunda uygulanabilen bir kamulaştırma yöntemi olan 'el koyma' usulünün kurbanlarından yalnızca biri olan Ümmühan Uysal'ın 2012 yılından bu yana giderek artan dozda yaşadığı şiddete son verilmesini ve bir an önce bu insanlık ayıbının giderilmesini talep ediyoruz.
Ümmühan Nine yalnız değildir…
