Soçi zirvesi sonunda yayımlanan ortak bildirinin İdlib kısmında, ‘terör örgütü’ olduğu vurgulanan Heyet Tahrir Şam ile mücadeleye özel atıf yapıldı.
Türkiye, Rusya ve İran arasında Suriye konulu dördüncü Soçi zirvesi yapıldı. Zirve sonrasında ortak bildiri yayınlandı.
Ortak bildiride Suriye'nin "egemenliği, birliği ve toprak bütünlüğünün" korunacağı belirtildi. ABD'nin Suriye'den birliklerini çekme kararının hayata geçirilmesinin, ülkede istikrar ve güvenliği bu ilkeler doğrultusunda güçlendirmeye hizmet edecek bir adım olacağı vurgulandı.
Bildiride, "(Liderler) Terörle mücadele kisvesi altında sahada yeni gerçeklikler yaratılmasına dair her türlü girişimi reddetmiş, Suriye'nin egemenliği ve toprak bütünlüğü ile komşu ülkelerin milli güvenliğini zayıflatmayı amaçlayan ayrılıkçı gündemlere karşı durma kararlılıklarını ifade etmişlerdir. ABD'nin güçlerini Suriye'den geri çekme kararının hayata geçirilmesi halinde, bunun ülkenin istikrar ile güvenliğini yukarıda belirtilen ilkelere uygun olarak güçlendirmeye hizmet edecek bir adım olacağını not etmişlerdir. (Liderler) Suriye'nin kuzeydoğusundaki durumu ele almışlar ve ülkenin egemenliği ile toprak bütünlüğüne saygı gösterirken, bu bölgenin güvenlik, asayiş ve istikrarının temini için mevcut anlaşmalar uyarınca da dahil olmak üzere, faaliyetlerinde eş güdüm yapmak hususunda mutabık kalmışlardır" ifadelerine yer verildi.
İdlib'e özel vurgu
Bildiride İdlib'e ilişkin ise şu ifadeler yer aldı: "(Liderler) 'Heyet Tahrir Şam' terör örgütünün bölge üzerindeki kontrolünü artırma girişimlerini reddederek bundan duydukları ciddi kaygıyı ifade etmişler; bu girişimlerle etkin şekilde mücadele etmenin yanısıra İdlip Gerginliği Azaltma Bölgesindeki ihlallerin, 17 Eylül 2018 tarihli İdlip Gerginliği Azaltma Bölgesindeki Durumun İstikrarlaştırılmasına İlişkin Muhtıra dahil, bölgeye ilişkin anlaşmaların tüm unsurlarıyla hayata geçirilmesiyle azaltılmasını teminen somut adımlar atmak hususunda mutabık kalmışlardır. Ayrıca, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından terörist olarak tanımlanan DEAŞ, Nusra Cephesi ile El Kaide veya DEAŞ ve diğer terör örgütleriyle bağlantılı tüm diğer bireyler, gruplar, teşebbüsler ve oluşumların tamamen ortadan kaldırılması amacıyla aralarındaki işbirliğini sürdürme kararlılıklarını teyid etmişlerdir."
Putin: İdlib de Fırat'ın doğusu da Suriye'nin olmalı
Üç lideri zirve sonrası ortak basın toplantısı da düzenledi. Liderler İdlib'de istikrarın sağlanması için "ek adımlar atılması" gerektiği konusunda uzlaştı. Rusya Devlet Başkanı Putin, İdlib'de "militanların saldırgan eylemlerinin cezasız kalmayacağını" söyledi. İdlib'deki askerden arındırılmış bölgelerin geçici bir çözüm olduğunu ifade eden Putin, bölgede çözümün "Suriye'nin toprak bütünlüğünün korunmasıyla" sağlanacağını belirtti. ABD’nin Suriye’den çekilmesiyle ilgili soru üzerine Putin, “Türkiye’nin güvenlik endişelerini anlayışla karşılıyoruz. Amaç Suriye’nin toprak bütünlüğünü korumak olmalıdır. Bu İdlib bölgesi için de Fırat’ın doğusu için de geçerlidir. Bölgenin Suriye hükümetine teslim edilmesi gerekiyor” dedi.
Ruhani: Teröristlerin temizlenmesi gerekiyor
İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani de aralarındaki işbirliğinin Suriye'nin istikrarı için önemli olduğunu vurguladı. Ruhani, İdlib'e ilişkin, "Teröristlerin temizlenmesi gerekiyor. İdlib'de anlaşmaya varılması için çabalarımızı iki kart artırmalıyız. Suriye, İdlib de dahil olmak üzere, kendi yasal hükümeti tarafından yönetilmeli. Fırat’ı doğusu ve İdlib’in temizlenmesi ve Suriye hükümetine geri verilmesi gerekiyor. Kürt halkı da Suriye’nin bir parçası olarak Suriye’nin geleceğinde yetki sahibi olması gerekiyor" dedi.
Erdoğan: Çözüm umudu hiç bu kadar filizlenmedi
Cumhurbaşkanı Erdoğan da "İdlib'deki terör örgütlerine karşı tavırlı durmaya mecburuz. Cerablus'ta, Afrin'de ciddi mücadeleler verildi. Bu, Fırat'ın Doğusu ve batısı için de geçerli" dedi. Erdoğan ayrıca Suriye'de siyasi çözüm konusunda "Çözüm umudu hiç bu kadar filizlenmedi" yorumunu yaptı. ABD'nin Suriye'den askerlerini çekme kararına da değinen Erdoğan, çekilme takviminin belirsiz olduğunu ancak Amerikan askerlerinin Nisan ya da Mayıs ayında Suriye'den çekilmesine yönelik "konuşmalar gerçekleştiğini" söyledi.
Öte yandan Erdoğan, beşincisi zirvenin Türkiye’de yapılacağını açıkladı.
(Artıgerçek)