Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, “Bundan sonra aldığımız ihbarlar sebebiyle stokların yapıldığı depoları basacağız” açıklamalarının ardından Ankara’nın Polatlı ilçesi olmak üzere soğan üreticisi bölgelerde depolara baskınlar yapıldı. Yapılan ‘soğan deposu operasyonları’ uzun süre gündemdeki yerini korudu.
Soğan tartışması Rekabet Kurulu’nun hazırladığı ön araştırma raporuna yansıdı. Millî Gazete’de yer alan habere göre, soğan ve patates üretimine “Ekili alanlar azaldı, zirai hastalıklar arttı. Üretici ve esnafın rekabet karşıtı bir eyleminin söz konusu olmadığı” belirtildi.
Ekili araziler azaldı
Raporun patatesle ilgili bölümlerinde 2012 yılından 2017 yılına kadar geçen süreçte, toplam ekili alanın 29 bin 235 hektar azaldığı belirtiliyor. Bu azalışın sebepleri arasından ürün tercihlerindeki değişiklik ve zirai hastalıklar gösteriliyor. Söz konusu azalış yıllara oranlandığından yaklaşık yüzde 17’ye tekabül ediyor. Tarım Bakanlığı ile yapılan görüşmelerde de ürün tercihlerindeki değişiklikler sebebiyle ekilen alanlarda bir azalma yaşandığı ifade ediliyor. Raporda 2012 yılından 2017 yılına kadar geçen sürede toplam soğan ekili alanın 14 bin 670 hektar azaldığı ifade ediliyor. Bu azalış yıllara oranlandığı zaman kayıp oranı yüzde 20’ye tekabül ediyor. Buna karşılık alınan verimden dolayı soğan üretimi yıllara oranla artıyor.
'Depolama yok'
Depolamaya ilişkin yer alan ifadelerde bunun mümkün olmadığını ifade ediliyor: "Söz konusu zaman aralığı bir önceki yıl ürünlerinin artık depolarda bulunmadığı bir dönemi ifade etmekte, ilgili dönemde sadece Adana, Hatay ve Reyhanlı bölgelerinde hasadı yapılan erkenci türler pazarda bulunmaktadır. İlgili ürünlerin depolanmadığı ve bir önceki yıl ürünlerinin de artık depoda bulunmadığı dikkate alındığında, teşebbüslerin ilgili pazarlarda rekabet karşıtı bir eylemde bulunması ihtimalinin, sadece depolardaki ürünlerin pazara sunulduğu bir döneme nazaran düşük olduğu değerlendirilmektedir."
'Rekabet karşıtı eylemler içerisinde bulunulmuyor'
Raporun sonuç kısmında: “4054 sayılı kanunun 4. maddesi kapsamında herhangi bir ihlalin söz konusu olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 4054 sayılı kanunun 6. maddesinin ihlaline işaret edebilecek herhangi bir bilgi, belge ya da bulgunun da söz konusu olmadığı görülmektedir… Bu çerçevede patates ve soğan piyasasındaki fiyat artışına ilişkin yerinde incelemelerde elde edilen bilgi ve belgeler, kamu kurumlarının görüşleri ve teşebbüslerin konu ile ilgili değerlendirmeleri dikkate alındığında; patates ve soğan ticareti ile iştigal eden teşebbüslerin rekabet karşıtı eylemler içerisinde bulunmadıkları sonucuna ulaşılmıştır.” ifadeleri yer aldı.