İran’da ilk sonuçlara göre Cumhurbaşkanlığı Seçimini, 17 milyon 800 bin oy alan İbrahim Reisi kazandı.
İran’da dün (18 Haziran) yapılan 13. Cumhurbaşkanlığı Seçimlerinin ilk resmi sonuçlarına göre muhafazakar aday İbrahim Reisi 28 milyon 600 bin oydan 17 milyon 800 binini alarak seçimi kazandı.
AA’nın aktardığına göre, İran İçişleri Bakanlığı Seçim Merkezi Başkanı Cemal Örf, düzenlediği basın toplantısıyla 13. Cumhurbaşkanlığı Seçimlerinin ilk sonuçlarını paylaştı.
Örf, şu ana kadar sayılan 28 milyon 600 bin oydan muhafazakar aday Reisi’nin 17 milyon 800 bin, muhafazakar aday Muhsin Rızai’nin 3 milyon 300 bin, reformist aday Abdunnasır Himmeti’nin 2 milyon 400 bin ve bir diğer muhafazakar aday Emir Hüseyin Kadızade Haşimi’nin de 1 milyon oy aldığını belirtti.
Bu sonuçlara göre oyların yüzde 62’sini alan Reisi birinci turda cumhurbaşkanı seçilmek için gerekli olan yüzde 50+1’i geçerek 8. Cumhurbaşkanı oldu.
İbrahim Reisi kimdir?
İran’daki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde açıklanan ilk resmi sonuçlara göre zafer kazanarak ülkenin 8’inci Cumhurbaşkanı seçilen muhafazakar kimliğiyle tanınan İbrahim Reisi, Ayetullah Ali Hamaney sonrası Devrim Rehberliği makamına oturması muhtemel isimlerin başında geliyor.
İran’da halk, yeni cumhurbaşkanını seçmek üzere sandık başına gitti. Ülkede 59 milyonluk seçmenin yarısından fazlasının ekonomik zorluklar ve halkın bir kesiminin desteğini alan bazı isimlere adaylık izni verilmemesi üzerine yükselen boykot çağrıları nedeniyle oy kullanmadığı seçimi, ABD’nin yaptırımlar getirdiği muhafazakar yargıç Reisi kazandı. Reisi, 14 Aralık 1960’ta Meşhed’de doğdu. Hukukçu olan Reisi, 1979’daki devrimin ardından kariyerine 1981’de Kereç savcısı olarak başladı. Reisi, kısa sürede Tahran Başsavcı Vekilliği makamına oturdu.
1988’den sonra gerçekleştirilen idamlardaki rolü
İbrahim Reisi, İran devrim lideri Humeyni’nin talimatıyla 1988 yılında hapisteki rejim muhaliflerinin idam kararını veren komitede yer aldı. Rejim muhalifleri tarafından “ölüm komitesi” olarak adlandırılan 4 kişilik heyette yer alan Reisi, muhaliflerce “katliam ayetullahı” olarak adlandırılıyor. O dönem yaklaşık 3 bin kişinin idam edildiği öne sürülüyor.
Humeyni’nin ölümü sonrası Hamaney döneminde devlet makamlarında hızla yükseldiği gözlenen Reisi, 1989-1994 yıllarında Tahran Başsavcılığı görevinde bulundu. 1994 yılında Devlet Denetleme Kurumu Başkanlığına atanan Reisi, 10 yıl boyunca bu görevde kaldı.
Reisi, daha sonra 2004’te Yargı Erki Başkanı Birinci Yardımcılığı görevine atandı. 2014 yılında İran Genel Başsavcılığı görevine atanan Reisi, 2016 yılında yine Hamaney tarafından Meşhed kentindeki İmam Rıza Türbe ve Külliyesi Vakfı Başkanlığına getirildi.
Ülkede 19 Mayıs 2017’de yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olan Reisi, mevcut Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’ye karşı seçimleri kaybetti. Reisi, kendisinden önceki Yargı Erki Başkanı Ayetullah Amuli Sadık Laricani’nin, Hamaney tarafından görevden alınarak Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi başkanlığına atanmasının ardından Mart 2019’da boşalan Yargı Erki Başkanlığı’na getirildi.
Siyasi tutukluların idam edilmesinde ve 2009’daki sosyal çalkantıların bastırılmasında oynadığı rol nedeniyle Kasım 2019’da ABD tarafından yaptırım listesine alınan Reisi, idamlarda oynadığı rol hakkında kamuoyunun önünde hiçbir açıklama yapmadı.