İngiltere’de Bakanlar Kurulu, AB ile varılan Brexit anlaşmasını onayladı. Kuzey İrlanda Birleşik Krallık ‘gümrük bölgesi’nde olacak
İngiltere'nin Avrupa Birliğinden çıkışı için yürütülen müzakerelerde önemli bir adım atıldı. İngiltere'de Bakanlar Kurulu, ülkenin AB ile vardığı Brexit anlaşmasını onayladı.
İngiltere Başbakanı Theresa May, 5 saatten fazla süren kabine toplantısının ardından yaptığı açıklamada, ülkesinin AB ile vardığı Brexit anlaşma taslağını onayladığını duyurdu.
Anlaşmanın bakanlar arasındaki "uzun ve ayrıntılı" bir tartışmanın ardından onaylandığını belirten May, "Kesinlikle inanıyorum ki bu (anlaşma) İngiltere'nin bütününün çıkarlarına en uygun olanı" dedi.
May, İngiliz parlamentosunu anlaşmayla ilgili olarak 15 Kasım günü bilgilendireceğini de kaydetti.
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Brexit Başmüzakerecisi Michel Barnier, AB ile İngiltere arasında Brexit anlaşma taslağı üzerinde uzlaşı sağlanmasının ardından Brüksel'de basın toplantısı düzenledi.
Brexit müzakerelerinin yaklaşık 1,5 yıl önce başladığını ve çok yoğun sürdüğünü anımsatan Barnier, "Bu anlaşma müzakereleri sonuçlandırmak için çok önemli ve belirleyici bir adım." dedi.
Ayrılık anlaşması taslağının 185 madde, 3 protokol ve çok sayıda ekten oluştuğuna dikkati çeken Barnier, hazırlanan metnin Brexit sonucunda ortaya çıkacak bütün konularda hukuki netlik sağlayacağını belirtti.
Vatandaş hakları
Vatandaşlık haklarının hep öncelikleri olduğunu dile getiren Barnier, AB ve İngiltere vatandaşlarının karşılıklı olarak ikamet ettikleri ülkelerde daha önce olduğu gibi yaşamaya, çalışmaya, eğitim almaya ve sosyal haklardan yararlanmaya devam edebileceklerini vurguladı.
Mali taahhütler
Barnier, anlaşmayla AB üyesi 28 ülke olarak geçmişte verilen mali taahhütlerin de İngiltere tarafından tam olarak yerine getirileceğine işaret etti.
Düzenli ayrılık için Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu (Euratom), fikri mülkiyet hakları, coğrafi işaretler, tescilli ticari ürünler, kişisel verilerin korunması gibi alanlarda ortak çözüm bulunduğunu anlatan Barnier, anlaşma kapsamında AB hukukuyla ilgili bir konuda uzlaşmazlık yaşanması halinde Avrupa Adalet Divanının belirleyici rolüne devam etmesini kararlaştırdıklarını aktardı.
Geçiş süreci
İngiltere'nin 29 Mart 2019'da AB'den ayrılacağını anımsatan Barnier, bu tarih sonrasında İngiltere'ye geçiş süreci verilmesinde uzlaştıklarını belirterek, "İngiltere'nin, 31 Aralık 2020 tarihine kadar iç pazar, Gümrük Birliği, hak ve yükümlülükleri ile ilgili mevcut durumunu muhafaza etmeye karar verdik" ifadesini kullandı.
Michel Barnier, İngiltere'ye sağlanacak geçiş sürecinin ortak anlaşmayla sınırlı süre için bir kez daha uzatılması olasılığı bulunduğunu kaydetti.
Barnier, anlaşmada Cebelitarık, Güney Kıbrıs Rum yönetiminde bulunan İngiliz üsleri gibi konuların da yer aldığını ifade etti.
İrlanda- Kuzey İrlanda sınırı
İrlanda ile Kuzey İrlanda arasındaki sınır konusunda Barnier, "İrlanda adasında somut sınır uygulamasından kaçınmak için İngiltere'yle bir çözüm bulduk" diye konuştu.
Uzun vadede bu konuyu gelecekteki bir anlaşma ile çözmek için çabalayacaklarını söyleyen Barnier, başka bir anlaşma sağlanamazsa AB ile İngiltere arasında tek gümrük bölgesi oluşturulacağını, bu şekilde Kuzey İrlanda ve İrlanda arasında somut sınır uygulanmamasının sağlanacağını sözlerine ekledi. Kuzey İrlanda Birleşik Krallık'la aynı gümrük bölgesinde yer alacak ve bazı AB düzenlemelerine tabi olacak.
Barnier, geçiş sürecinin kısıtlı bir süre için uzatılabileceğini belirtti ve "Eğer 2020 yılının Temmuz ayına kadar hazır olamazsak, ortak bir karar alarak süreci biraz daha uzatabiliriz" dedi.
Barnier, görevlerinin AB ve Birleşik Krallık arasında geçiş süreci tamamlanmadan bir anlaşmaya varmak olduğunu söyledi.
Juncker Brexit için AB zirvesi istedi
AB Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker, Birleşik Krallık hükümetinin taslak Brexit anlaşmasına onay vermesi sonrasında, Avrupa Birliği'nin Birleşik Krallık'ın da katılacağı bir "Brexit zirvesi" toplamasını önerdi.
Twitter üzerinden açıklama yapan Juncker, "Birleşik Krallık'ın Avrupa Birliği'nden düzenli şekilde geri çekilmesi konusunda müzakerelerde kararlı, belirleyici ilerlemenin sağlandığını ifade eden bir mektubu gönderdim" dedi.
Avrupa Konseyi Başkanı Donald Tusk da, AB Komisyonu'nun Brexit Baş Müzakerecisi Michel Barnier ile bugün bir araya geleceğini duyurdu.
Yapılacak görüşmede, Barnier'in Tusk'a Birleşik Krallık ile Brexit müzekerelerinde "belirleyici, kararlı ilerleme" sağlandığını söylemesi ve bunun Tusk'ın Brexit anlaşmasının onaylanması için "olağanüstü bir AB liderler zirvesi" çağrısı yapmasına olanak vermesi bekleniyor.
Bakanlara istifa çağrısı
May hükümetinin temmuz ayında yeni Brexit yaklaşımını açıklaması üzerine görevlerinden istifa eden eski Brexit Bakanı David Davis ve eski Dışişleri Bakanı Boris Johnson, kabineyi Brexit anlaşmasına karşı "isyana" ve istifaya çağırmıştı.
May hükümetine dışarıdan destek veren Kuzey İrlanda'nın İngiltere ile birlik yanlısı Demokratik Birlik Partisi (DUP) de Brexit anlaşmasını parlamentoda desteklemeyeceği sinyalini verdi. Kuzey İrlanda'nın Protestan kesimini temsil eden DUP, Kuzey İrlanda ile İngiltere arasına gümrük duvarı sokacak çözümlere de İngiltere'yi fiilen AB içinde tutacak seçeneklere de itiraz ediyor.
Geçen yıl yapılan erken seçimde parlamentodaki çoğunluğunu kaybeden Muhafazakar Parti için DUP’un 10 milletvekilinin oyları kritik önem taşıyor.
Kabinenin onayını alan Brexit anlaşmasının İngiliz parlamentosunun da onayını alması gerekiyor. Parlamentonun onay vermemesi durumunda ülkeyi yeni bir hükümet krizinin veya yeni bir Brexit referandumunun beklediği yorumları yapılıyor.
İngiltere'de son olarak cuma günü ulaştırmadan sorumlu Devlet Bakanı Jo Johnson, Brexit gerekçesiyle istifa etmişti.
Boris Johnson'ın kardeşi olan Jo Johnson, hükümetin Brexit yaklaşımının ülkeye ekonomik olarak zarar vereceğini belirterek Brexit konusunda yeni bir referandum yapılması çağrısında bulunmuştu. Jo Johnson, Brexit referandumu sürecinde ülkenin AB'de kalmasından yana tavır almıştı.
Ana muhalefetteki İşçi Partisi de May'in Brexit anlaşmasını parlamentoda desteklemeyeceği sinyalini verdi. May’i ülkenin 2 yılını müzakerelerde boşa harcamakla suçlayan İşçi Partisi lideri Jeremy Corbyn, varılan anlaşmayı “başarısızlık” olarak nitelendirdi. İşçi Partisi içinde de "sert" ve "yumuşak" Brexit yanlıları ile Brexit'e tamamen karşı milletvekili grupları olduğu biliniyor.
Brexit süreci
İngiltere, 23 Haziran 2016'da yapılan referandumla AB'den ayrılma kararı almıştı.
AB ile İngiltere arasında Haziran 2017'de başlayan müzakerelerde taraflar, geçen yılın sonunda İngiltere'nin AB bütçesine taahhütlerinden kaynaklanan yüklü bir "ayrılık ücreti"nin ödenmesi ile vatandaş haklarının da aralarında yer aldığı bir dizi konuda ön anlaşmaya varmıştı.
Taraflar, AB üyesi İrlanda Cumhuriyeti ile İngiltere'ye bağlı Kuzey İrlanda arasında fiziki sınır getirmeyecek bir çözüm üzerinde ise kesin anlaşmaya varamamıştı.
Müzakerelerin sonunda bir anlaşmaya varılsa da varılmasa da İngiltere 29 Mart 2019'da AB'den resmen ayrılacak. İngiltere'yi 2020 yılının aralık ayı sonuna kadar AB kurallarına tabi kılacak bir "geçiş süreci" öngörülüyor.
(Evrensel)