Elektrik Mühendisleri Odası’nın elektrik tüketim istatistikleri üzerinden yaptığı çalışma, kış saati uygulamasından vazgeçilmesinin tasarruf sağlamazken tersine israfa yol açtığını ortaya koydu.
İmalattaki düşüşe ve sıcaklığın mevsim normallerinin üzerinde olduğuna dikkat çeken EMO yaptığı açıklamada, yaz saatinin kalıcılaştırılması uygulamasından vazgeçilerek, Türkiye coğrafyasına uygun kış ve yaz saatlerine geçilmesi gerektiğini söyledi.
Açıklamada Kasım ayında ekonomideki yavaşlamaya ve sıcaklıklar mevsim normallerinde seyretmesine rağmen elektrik tüketiminde rekor artış yaşandığı bildirildi.
EMO’nun yaptığı açıklamanın tam metni şöyle:
Kış saatine geçilmemesi tasarruf değil israf getirdi
İktidarın yaz saati uygulamasını kalıcılaştırarak, kış saatinden vazgeçmesi tasarruf değil enerji tüketiminde israfa yol açtı. Geçmiş yıllarda olduğu gibi 30 Ekim 2016 tarihinde kış saati uygulamasına geçilmemesi nedeniyle Kasım ayında ekonomideki yavaşlamaya ve sıcaklıklar mevsim normallerinde seyretmesine rağmen elektrik tüketiminde artış yaşandı.
TEİAŞ`ın elektrik tüketim istatistikleri baz alınarak Elektrik Mühendisleri Odası tarafından yapılan çalışmaya göre; kış saati uygulamasından vazgeçilmesi tasarruf sağlamadığı gibi tüketimi artırıcı bir etki yarattı. Son 5 yılın Kasım ayı tüketimlerine bakıldığında bu yıl ilk kez elektrik tüketimi geçen yılın aynı ayına göre yüzde 6.5 düzeyinde rekor artış gösterdi ve 22.7 milyar kilovat saat ile en yüksek düzeye ulaştı.
Kasım ayında elektrik tüketimi; 2015 yılında 21.3 milyar, 2014 yılında 21 milyar, 2013 yılında 20 milyar, 2012 yılında ise 20.3 milyar kilovat saat düzeyinde bulunuyordu. Bu yılın Kasım ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 6.5 rekor artış gösteren tüketim, geçen yıl Kasım ayında yalnızca yüzde 1.35 artmıştı.
Elektrik tüketiminin 2013 yılındaki düşüşü nedeniyle; 2014 yılı Kasım ayında elektrik tüketiminde görece yüksek bir artış yaşanmıştı. Ancak bir önceki yıldaki elektrik tüketimi düşüşü nedeniyle yüksek olan bu artış bile yüzde 4.8`de kalmış, bu yılki gibi yüzde 6.5`e ulaşmamıştı.
Kış saatine geçilmemesiyle yaşanan bu tüketim artışı yıllık tüketimi de yukarıya doğru itti. Verilere göre 2015 yılı Ocak-Ekim aylarında 221.2 milyar kilovat saat olan elektrik tüketimi bu yılın aynı döneminde 227 milyar kilovat saat ile yüzde 2.63 artış göstermişti. Kasım ayı tüketimiyle bu yıl yaşanan artış yüzde 4.09`a yükseldi.
Sıcaklar mevsim normallerinde
Meteoroloji Genel Müdürlüğü`nün “2016 Yılı Kasım Ayı Ortalama Sıcaklıklarının 1981-2010 Normallerine Göre Mukayesesi” başlıklı çalışması; sıcaklıkların düşük kaldığı Ağrı, Ardahan, Iğdır ve Batman çevreleri dışında Türkiye genelinin mevsim normallerinde olduğunu gösteriyor. Hatta Antalya gibi kimi bölgelerde mevsim normallerinin üzerinde sıcaklıklar yaşandı. Buna göre elektrik tüketiminde hava koşullarına bağlı olarak bir artıştan söz etmek mümkün değildir.
Ekonomide durgunluk
Henüz Kasım ayına ilişkin sanayi ve büyüme rakamları açıklanmamış olmakla birlikte; bu yılın 3. çeyrek verileri ekonomide durgunluk ve gerilemeyi ortaya koydu. TÜİK hesaplama yöntemini değiştirdiği için olduğundan daha yüksek görünen Gayrisafi Yurtiçi Hasıla bile geçen yılın 3. çeyreğine göre yüzde 1.8 küçüldü. Bu eğilimin yılın son çeyreğinde de sürmesi bekleniyor.
İmalat sanayi kapasite kullanım oranlarına bakıldığında bu yılın Kasım ayında düşüş olmamakla birlikte ciddi bir artıştan da söz edilememektedir. Üstelik bu yıl Kasım ayında geçen yılın aynı ayına göre kapanan şirket sayısı arttı. Geçen yıl Kasım ayında tasfiye edilen ve kapanan şirket sayısı toplamı 3 bin 337 iken, bu yıl 4 bin 234 oldu. Açılan şirket, kooperatif ve gerçek kişi ticaret işletmelerine bakıldığında da, geçen yıl Kasım ayında 8 bin 915 olan sayı, bu yılın aynı ayında 9 bin 21 oldu. Dolayısıyla elektrik tüketiminde kasım ayında gerçekleşen artışın sanayi üretimi ile açıklanması da mümkün değildir.
Tüm bu veriler, hükümetin yaz saati uygulamasını kalıcılaştırıp, kış saatini kaldırmasıyla elektrik tüketiminde Kasım ayında manipülatif bir artışa neden olduğunu göstermektedir. Özellikle elektrik tüketiminin yoğun olduğu İstanbul, Ankara, Kocaeli, İzmir ve Bursa gibi büyük illerde sabah okula ve işe gitmek için gün doğmadan kalkılmak zorunda kalınması hane tüketimlerini artırmıştır. Hükümet; hem yurttaşlara sıkıntı veren, hem dış dünyayla iletişim açısından sorunlar yaratan, hem trafik kazalarında artışa neden olduğu belirtilen, hem de elektrik tüketiminde tasarruf değil israf yaratan bu uygulamadan bir an önce vazgeçmelidir. Enerji Bakanlığı`nın gereksiz ısrarı nedeniyle zor durumda kalan kurumlar kendileri çözüm üretmeye çalışmak zorunda kalmaktadırlar. Örneğin Milli Eğitim Bakanlığı okul saatlerinin ileri alınması için çalışma başlattığını açıklamıştır.
Kişilerin ya da kurumların gereksiz ısrarları ya da elektrik şirketlerine para kazandırmak için değil kamu yararı kapsamında düzenlemeler yapılması zorunludur. Bu çerçevede yazın geçilen GMT+3 noktasının kalıcılaştırılması uygulamasından vazgeçilerek, Türkiye coğrafyasına uygun kış ve yaz saatlerine geçilmelidir. EMO`nun yaptığı çalışmaya göre, enerjinin verimli kullanımı açısından en uygun nokta GMT+2:30`dur ve yaz saati uygulamasında da GMT+3 yerine ileri bir nokta olarak GMT+3:30 diliminin seçilmesi tasarrufu artıracaktır.