Irak ordusu, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin 25 Eylül Bağımsızlık Referandumuna dahil ettiği Kerkük gibi statüsü tartışmalı olan ve Peşmerge tarafından 2014’te IŞİD’le savaş gerekçesiyle kontrol altına alınan bölgelere yönelik operasyonunu ilerletiyor. Peşmergenin çekildiği Şengal ve diğer tartışmalı bölgelere Irak hükümet güçleri yerleşti.
Cumhuriyet’in haberine göre Irak hükümet güçleri, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) 25 Eylül Bağımsızlık Referandumuna dahil ettiği Kerkük gibi statüsü tartışmalı olan ve Peşmerge tarafından 2014’te IŞİD’le savaş gerekçesiyle kontrol altına alınan bölgelerin hemen hemen tümünü ele geçirdi.
Peşmergenin Kerkük’ün yanısıra Şengal ve diğer tartışmalı bölgelerden çekilmesiyle buralara İran destekli Şii milis gücü Haşdi Şabi dahil hükümet güçleri yerleşti. Irak Başbakanı Haydar İbadi’nin IKBY sınırları dışında Peşmergenin 2014 sonrasında yerleştiği her yere Irak bayrağının çekilmesi talimatı yerine getiriliyor. 2005 tarihli Irak anayasasına göre statüsü tartışmalı bölgeler şunlar: Kerkük vilayetinin tamamı, Diyala vilayetinin Hanekin ilçesi ve ona bağlı Celavla, Sadiye, Karatepe kasabaları, Salahaddin vilayetinin Tuzhurmatu ilçesi ve Musul vilayetinin Şengal, Hamdaniye, Telkeyf ve Mahmur ilçeleriyle Zummar, Sinun, Rabia, Başika ve Güver kasabaları…
Geçen pazar gecesi başlayan ve 24 saat dolmadan Irak’ta güç dengesini değiştiren operasyonda Irak güçleri, Peşmergenin çekildiği en büyük iki petrol yatağını daha alıp Kerkük’te tam kontrolü sağladı. Kerkük’te valilik, il meclisi, havaalanı, K1 Keyvan askeri üssünün alınması sonrası Irak Petrol Bakanlığı “Tüm petrol sahaları güvenlik güçlerinin kontrolü ve bakanlığımızın idaresi altında” açıklamasını yaptı. Bakanlık, Kerkük'teki petrol üretim kapasitesini ikiye katlayıp günlük 1 milyon varilin üstüne çıkarmayı ve yeni bir petrol rafinerisi inşa etmeyi planladıklarını duyurdu. IKBY’nin Türkiye üzerinden yaptığı günlük 650 bin varil petrol ihracatının 250 bin varili Kerkük’ten kaynaklanıyordu.
Kerkük’te durumun sakin olduğu bildiriliyor. Şii Türkmen bölgesi Tuzhurmatu’ya Haşdi Şabi yerleşti ve kutlamalar sırasında KDP binası ateşe verildi. IŞİD’in Ağustos 2014’te Ezidi yurdu Şengal’e (Sincar) saldırıp 5 bin Ezidiyi öldürmesi, binlerce Ezidi kadın ve çocuğu esir alması, Irak’ta dönüm noktası olmuştu. Ezidi halkına ilk kaçış koridorunu Suriye’den gelen Kürt güçleri açarken Peşmerge ancak tepkiler üzerine devreye girdi. Ezidi katliamı karşısında ABD, IŞİD’e karşı koalisyon kurup savaş başlattı. Bu süreçte PKK’nin üslendiği Şengal’den önceki gece Peşmerge çekildi. Şengal’in merkezinde kontrol, Haşdi Şabi’nin Laleş isimli Ezidi birliğine geçti. Kent çevresine de asker ve federal polis konuşlandı. Irak-İran sınırında küçük bir petrol sahasının bulunduğu Hanekin, Celavla, Sadiye, Karatepe ve Mahmur’un ardından Başika’da da “Haşdi Şabi’nin büyük bir güçle ilerlediği” haberi eşliğinde Peşmergenin çekilmesine sahne oldu. IKBY’nin Başika’da TSK’ye üs açması, ancak Irak hükümetinin Musul’u IŞİD’den kurtarma operasyonu öncesi Türk birliğinin çekilmesini talep etmesiyle geçen yıl bölge, Ankara ile Bağdat arasında yüksek gerilim noktasına dönüşmüştü.
(Cumhuriyet)
