16 Nisan referandumu sonuçlarını değerlendirmek üzere kurulan AKP komisyonunun raporunda, ‘parti yöneticileri ve hükümet üyelerinin yeni sistemi içselleştirememesi’nin Hayır oylarının yüksek çıkmasında etkili olduğu belirtildi.
AKP’nin 16 Nisan referandum sonuçlarını analiz etmek için kurduğu komisyonun raporunda, ‘Hayır’ oylarının beklenenden yüksek çıkmasında anayasa değişikliğiyle getirilen düzenlemelerin halka iyi anlatılamadığının etken olduğu vurgulanırken, bunun nedenleri arasında ‘parti yöneticileri ve hükümet üyelerinin yeni sistemi içselleştirememesi” sayıldı. AKP’nin Marmara-Ege-Akdeniz seçmeninin yüzde 10-12’sinin Hayır oyu verdiği saptandı.
AKP, referandumun ardından seçmenin ‘Evet’ ve ‘Hayır’ oyu vermesinin altındaki nedenleri, bölge ve illere göre parti seçmeninin eğilimini belirlemek için bir komisyon kurmuştu. Raporunu büyük oranda tamamlayan komisyon, ‘Evet’ oyu veren seçmenin tercihinde Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’a duyulan sevgi ve güven, ekonomik refahın sürmesi, AKP’nin istikrarın adresi olarak görülmesi, terör ve FETÖ ile mücadele, krizlerin ve sıkıntıların yaşandığı koalisyon hükümeti dönemlerinin yeniden geri geleceği kaygısının etkili olduğu sonucuna vardı.
‘Hayır’ oylarının ‘Evet’ oylarına yakın bir oranda çıkmasında ise anayasa değişikliğiyle getirilen düzenlemeler ve yeni sistemin halka çok iyi anlatılamaması birinci neden olarak sayıldı. Anayasa paketinin halka anlatılamamasında ise “bakanlar, parti yöneticileri ve milletvekilleri” başta olmak üzere parti kadrolarının yeni sistemi tam olarak içselleştirememesinin etkili olduğu kaydedildi. Referandum kampanyası sürecinde kullanılan ‘terör örgütleri Hayır diyor’ söyleminin ‘Hayır veren teröristtir’ algısına dönüştüğü belirtilen raporda, ‘Evet çıkarsa eyalet sistemi gelecek’ gibi ifadelerin partinin söylemi gibi anlaşıldığı, bu algıyı kıracak politikaların üretilemediği, Hayır cephesinin bu söylemleri kullanarak yürüttüğü kampanyanın etkili olduğuna dikkat çekildi.
Parti seçmeni kaydı
Raporda, bölgelere göre AKP seçmenindeki kaymalar da değerlendirildi. Parti seçmeninin bölgelere göre yüzde 4 ile yüzde 12 arasında ‘Hayır’ cephesine kaydığı saptanırken, en fazla kaymanın yüzde 10-12 ile Marmara, Ege ve Akdeniz’de olduğu belirlendi. Karadeniz ve Orta Anadolu’da yüzde 4, Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da yüzde 6 oranında AKP seçmeni ‘Hayır’ oyu verdi.
(Cumhuriyet)