Başbakan Binali Yıldırım’ın Hollanda ile krize yol açan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya’yı ‘Ben gidilmeyecek demedim mi?’ diye azarladığı iddia edildi. Kaya’nın, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın talimatı üzerine Hollanda’ya gittiği ifade edildi.
"Başkanlık referandumu" için Hollanda'nın Rotterdam şehrini ziyareti ile diplomatik krize yol açan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya ile Başbakan Binali Yıldırım arasında gerginlik yaşandığı öne sürüldü.
Aydınlık gazetesinde çıkan bir habere göre Başbakan Binali Yıldırım, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya'yı "Ben gidilmeyecek demedim mi?" diye azarladı. Haberde, “Başta Almanya ve Hollanda olmak üzere Avrupa ülkeleri ile yaşanan kriz, 'evet' kampanyasının parçası haline getirilmeye çalışılırken kriz iktidar içinde de sıkıntı yarattı” ifadeleri yer aldı.
Başbakan Binali Yıldırım, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya ile ilgili Hollanda’da yaşanan olayı İzmir’de öğrendi. Aydınlık’ın İzmir’de Başbakan Binali Yıldırım’a eşlik eden kaynaklardan edindiği bilgilere göre olay şöyle gelişti:
Başbakan Yıldırım 11 Mart günü İzmir’deydi. Balıkesir’den geldi. İzmir’de ilk olarak bir süre önce yeni yerine taşınan AKP İl Başkanlığı binasının açılışını yaptı. Saat 19.36’da Yıldırım için özel olarak hazırlanan balkondan, bina önünde toplanan vatandaşlara hitap etti. Arkasından Hilton otelinde Romanlarla buluştu. Yıldırım’ın o gece İzmir’den ayrılması bekleniyordu. Ama Hollanda krizinden haberdar olunca geceyi İzmir’de geçirme kararı aldı. Yaşanan krizle ilgili Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Kaya ile de görüştü. Yıldırım, henüz kriz devam ederken, Hollanda’daki Kaya’yı telefonda “Ben size demedim mi 15 Mart’tan önce gidilmeyecek diye. Neden gittiniz?” diye azarladı. Bu arada gazeteciler peşindeydi. Hollanda’da yaşanan olaylarla ilgili açıklama yapması bekleniyordu. Kameralar hazırdı. Ama o yazılı açıklama yapmayı tercih etti.
Hollanda'da kampanya seçimden sonra
Başbakan Binali Yıldırım, Hollanda ile krizin ilk işaretlerinin ortaya çıkması sonrasında 6 Mart günü ATV ile A Haber’in ortak canlı yayınında açıklama yapmıştı. Yıldırım, 15 Mart’ta Hollanda’da seçimlerin olduğunu anımsatmış ve “Hollanda’da bu ay seçimler var, biraz ona yönelik olduğunu düşünüyoruz. Çünkü mevcut iktidar partisiyle aşırı Wilders’in partisi arasında çok az fark var, onun için seçimden önce Hollanda’da bir etkinlik yapılması çok mümkün gözükmüyor ama seçimden sonra Hollanda böyle bir kısıtlama üzerinde durulacağını zannetmiyorum” demişti.
Başbakan’ın bu açıklamasına rağmen Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu Hollanda’ya gitme kararı verdi. AKP kulislerinde kararın Yıldırım’ın bilgisi dışında olduğu konuşuldu. Hollanda Çavuşoğlu’na etkinlik izni vermeyip, uçağına iniş yasağı koyunca Almanya’da bulunan Bakan Kaya’dan Rotterdam’a kara yoluyla geçmesi istendi.
Bu arada Bakan Kaya’nın Almanya’dan Hollanda’ya geçişi konusu da tartışmalı. İddialara göre aynı tarihte Almanya’da iki bakan bulunuyor. Biri Kaya, diğeri de Gençlik ve Spor Bakanı Akif Çağatay Kılıç. Ama Hollanda’ya erkek bakan yerine Kaya’nın geçişi uygun görülüyor. İddialara göre Kaya’nın Hollanda’ya geçişi gizlice yapılıyor. Hatta bakanın da içinde olduğu grup birkaç koldan hareket ederek Hollanda polisi şaşırtılıyor.
'Erdoğan'dan talimat aldım'
Hollanda’ya nasıl gittiği tartışılan Kaya’nın açıklamalarıyla olay açıklığa kavuştu. Sürecin başından sonuna kadar Cumhurbaşkanı Erdoğan’la irtibatlı olduğunu söyleyen Kaya “Eğer ki bana Ankara’dan Sayın Cumhurbaşkanımız'dan ‘Artık dönebilirsin’ denilmeseydi orada ölecektim ve oradan ayrılmayacaktım. Bundan emin olabilirsiniz” dedi.
‘'8 kez ne görüştünüz?'
CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu partisinin grup toplantısında, kriz günü Başbakan Yıldırım’la Hollanda Başbakanı Mark Rutte arasında 8 kez telefon görüşmesi yapıldığını belirterek “8 kez neyi konuştunuz? Umarım gizli değildir, çıkın bunu millete anlatın” dedi.
'Birkaç kez görüştük'
Başbakan Binali Yıldırım’ın Show Tv, Habertürk Tv ve Bloomberg Tv ortak yayında Hollanda krizi ile ilgili söyledikleri de dikkat çekiciydi. Hollanda Başbakanı ile birkaç sefer telefonda görüştüklerini belirten Yıldırım, “O görüşme esnasında biz bu noktaya gelmesini istemiyorduk, kendine göre haklı gerekçelerini sıraladı. Beraber oturalım yemek yiyelim dedi. Biz herhangi bir karşılık vermedik. Bizim konuşma tonumuzdan böyle bir teklifte bulunma ihtiyacı oldu. Oradaki yaşanan olayın getirdiği can sıkıntısı ile bazı şeyler konuştuk. Karşılıklı o da sesini yükseltti, biz de sesimizi yükselttik” ifadelerini kullandı.
Ne olmuştu?
Başbakan Binali Yıldırım’ın açıklamalarına rağmen Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu 11 Mart’ta ‘referandum’ için Rotterdam’a gideceğini açıkladı. Hollanda gelmemesini istedi, ama o ısrar etti. Bunun üzerine Hollanda Çavuşoğlu’nun uçuş iznini iptal ettiğini açıkladı. Hollanda hükümeti tarafından yapılan açıklamada Çavuşoğlu’nun “Eğer uçuş iznim iptal edilirse yaptırımımız çok ağır olur” sözleri hatırlatılarak “Yaptırım tehdidi çözümü imkansızlaştırdı” denildi. Kriz adım adım tırmandı. Gelişmeler üzerine Hollanda’nın maslahatgüzarı Dışişleri Bakanlığı’na çağrıldı. Cumhurbaşkanı Erdoğan ise Almanya’ya yaptığı “Nazi” suçlamasını Hollanda için de kullandı. Bunun üzerine Hollanda Başbakanı Erdoğan’a “Çizgiyi aştı” yanıtını verdi. Bu arada Aile Bakanı Kaya kara yoluyla Rotterdam’a gitti. Konsolosluğa girerken polis müdahale etti. Daha sonra Bakan Kaya sınır dışına çıkarıldı. Hollanda Başbakanı Rutte, Türk hükümetinin iki ülke arasında yaşanan ziyaret krizi ile ilgili olarak oldukça tuhaf davrandığını savunarak, “Olayları çığırından çıkarmak için ellerinden geleni yaptılar” ifadesini kullandı.
Seyahat yasağı tehdidi
Başta Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan olmak üzere Türk yetkililerin Nazi suçlamasına Berlin tepki gösterdi. Alman hükümeti ilk kez açık bir dille referandum kampanyası için Almanya’ya gelmek isteyen Türk siyasilere yasak getirilebileceği tehdidinde bulundu.
Almanya Başbakanı Merkel’in sağ kolu olarak bilinen Başbakanlık Müsteşarı Peter Altmaier, Almanya’nın yabancı hükümet üyelerine seyahat yasağı getirmek için elinde yasal imkanlar olduğunu söyledi. Funke Medya Grubu’na bağlı gazetelere konuşan Altmaier, “Almanya’nın şimdiye kadar devletlerarası hukuktan doğan imkanlarını tüketmemesi gelecek için açık çek değildir” ifadelerini kullandı. Altmaier, “Seyahat yasağı son seçenek olabilir. Bu hakkı saklı tutuyoruz” şeklinde sözlerini sürdürdü.
Eyaletler düzeyinde ilk adım Saar’dan geldi. Saar eyalet Başbakanı Annegret Kramp-Karrenbauer, yabancı politikacıların seçim kampanyaları düzenlemesini engellemek için tüm yasal imkanları kullanacaklarını açıkladı.