(YY)
Kürt kentlerinde son 10 yılda tırmandırılan güvenlikçi anlayış ve baskı ortamı, gençleri politik alandan ve özgürlük mücadelesinden uzaklaştırma amacına hizmet ediyor. Derin yoksulluk, eğitimsizlik ve sosyal imkânların bilinçli olarak daraltılması; fuhuş, kumar ve uyuşturucu kullanımını tırmandırdı.
Özel savaş konsepti çerçevesinde yürütülen bu politikaların, özellikle direniş hafızasına sahip kentleri ve ailesi mücadele içinde yer alan gençleri hedef aldığı görülüyor.
Sahadan çarpıcı veriler: Kullanım yaşı 5’e düştü, halk güvende hissetmiyor
Geçtiğimiz yıl Diyarbakır merkezli kurulan Şiyar Be! (Farkına Var!) Platformu ile Siyasal ve Sosyal Araştırma Merkezi’nin (SAMER) 2024-2026 yıllarını kapsayan raporları, krizin boyutunu ortaya koyuyor:
- Güvensizlik Hissiyatı: Diyarbakır’ın Bağlar ilçesine bağlı Kaynartepe Mahallesi’nde halkın %71,2’si, Yenişehir Ben û Sen’de %73,3’ü, Sur İskenderpaşa’da ise %73,1’i kendini güvende hissetmiyor. Bunun birincil nedeni olarak uyuşturucu kullanımı gösteriliyor.
- Kadınlar Hedefte: Özel savaş politikalarının kadınları da hedef almasıyla kullanıcı oranlarında cinsiyet dengesi değişmeye başladı. Ben û Sen’de %13,7 kadın, %15 erkek; İskenderpaşa’da %8,9 kadın, %8,3 erkek kullanıcı tespit edildi.
- Kullanım Yaşı ve Temin Yolları: SAMER raporlarına göre ilk deneme yaşı bazı alanlarda 5’e kadar gerilerken, yaygın kullanım yaş aralığı 9-12 oldu. Torbacıların yerini giderek arkadaş ve akraba çevresi alırken; Ergani, Derik, Silvan, Bismil ve Lice raporları kullanımın parklardan ev içlerine kaydığını gösterdi. Silvan’da ise son 10 yılda intihar girişimlerinin artması dikkat çekti.
Annelerin nöbetine adli taciz, yerel yönetimlerden kamusal müdahale
Yeni Yaşam gazetesinden Reyhan Hacıoğlu’nun dosyasına yansıyan habere göre, uyuşturucu ve çeteciliğe karşı halkın geliştirdiği öz-savunma refleksleri adli baskılarla engellenmeye çalışılıyor.
Temmuz ayında Van’ın İpekyolu ilçesine bağlı Xaçort Mahallesi’nde annelerin uyuşturucuya karşı başlattığı nöbet eylemi, bir buçuk ayın ardından kolluk güçleri ve yargı organlarınca “toplum huzurunu bozmak” iddiasıyla hedef alındı ve anneler ifadeye çağrıldı.
Buna karşın yerel yönetimler olanaklar dâhilinde mücadeleyi sürdürüyor. Bağlar Belediyesi uyuşturucu odağı haline gelen 210 metruk binayı yıkarken, Ergani Belediyesi de 27 metruk yapıyı ortadan kaldırdı. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Madde Bağımlılığı Danışmanlık ve Eğitim Merkezi ise danışmanlık ve önleme çalışmalarını sürdürüyor.
Yapısal sorunlara karşı toplumsal mücadele şart
Araştırma sonuçları, bağımlılıkla mücadelenin yalnızca güvenlik odaklı tedbirlerle yürütülemeyeceğini, kamusal ve toplumsal bir güç birliğinin şart olduğunu gösteriyor. SAMER ve yerel kitle örgütlerinin öne çıkardığı çözüm adımları şöyle sıralanıyor:
- Mahalle bazında ücretsiz sosyo-kültürel ve sportif alanların açılması,
- Gençlere yönelik istihdam ve mesleki eğitim olanaklarının yaratılması,
- Kullanıcıları damgalamayan, erişilebilir tedavi ve psikolojik danışmanlık ağlarının kurulması,
- Yerel yönetimler, kadın ve gençlik örgütleri ile halkın ortak mücadele platformlarında buluşması.
