Elazığ’da meydana gelen deprem sonrasında sosyal medya başta olmak üzere 1999 Marmara depremi sonrası toplanan vergilerin akıbeti tekrar gündem oldu.
Deprem vergileri nerede?
Elazığ'da meydana gelen deprem sonrasında sosyal medya başta olmak üzere 1999 Marmara depremi sonrası toplanan paraların ne olduğu sorusu herkesin gündemindeydi. Sosyal medya platformu Twitter'da en çok konuşulan konular arasına giren #DepremVergileriNerede başlığı, CHP Genel Başkan Yardımcısı Muharrem Erkek ve CHP Mersin Milletvekili Alpay Antmen tarafından bir kez daha hatırlatıldı.
Elazığ Sivrice'de cuma akşamı meydana gelen depremin ardından şu ana kadar 35 kişi yaşamını yitirdi. Türkiye deprem bölgesine yardıma koşarken, Kızılay Başkanı Kerem Kınık'ın depremin hemen ardından sosyal medya hesabı üzerinden Elazığ’da yaşanan deprem için maddi yardım duyurusu yapınca CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun deprem için toplanan 36 milyar dolar söylemi tekrar gündeme geldi.
CHP Genel Başkan Yardımcısı Muharrem Erkek, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “Bu paralar nerede? Nerede kullanıldı?” sorularını iktidara yöneltti.
17 yılda 36 milyar dolar toplandı
Kızılay Başkanı Kınık'ın paylaşımı sonrası, toplanan 36 milyar dolar konusu tekrar gündeme geldi. Geçtiğimiz aylarda CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, partisinin grup toplantısında yaptığı konuşmada, “Sadece AKP döneminde İstanbul’un depreme dayanıklı hale gelmesi için 17 yılda 36 milyar dolar toplandı” ifadelerini kullanmıştı.
Konuyla ilgili CHP Genel Başkan Yardımcısı Muharrem Erkek, açıklamalarda bulundu. İktidara paraların akıbetini soran Erkek, şunları söyledi:
“Dayanışma çok önemli. Herkes imkanları ölçüsünde yardım yapar ama bu memlekette artık şeffaflık kaybolduğu için, İstanbul'da deprem için çok büyük paralar toplandı. Okullar dahil depreme dayanıklı hale getirilmemiş. Tam rakamı şu an hatırlayamıyorum. Bu paralar nerede? Nerede kullanıldı? Bu paraları ne yaptınız? Şehit ailelerimiz için para topluyoruz, bu paralar dağıtılmıyor. Deprem için para toplanıyor, deprem için harcanmıyor. Elazığ'da gereken her yardımı herkes yapar ama bu paralar yardımın amacına kullanıyor mu ki? Şeffaflığını yitirmiş bir iktidar ile karşı karşıyayız. Deprem vergilerine ne olduğunu bakanlar da bilmiyor."
Antmen de Bakan Albayrak'a sormuştu
CHP Mersin Milletvekili Alpay Antmen de, bir açıklama yaparak deprem vergilerini, ne kadar toplandığını, nereye harcandığını sorduklarını ancak bakanların da deprem vergilerine ne olduğunu bilmediklerini söyledi.
26 Kasım 1999’da depremin yaralarını sarmak üzere sadece bir yıllığına yürürlüğe giren Özel İletişim Vergisi (ÖİV) aralıksız toplanmaya devam etti. AKP döneminde kalıcı hale getirilen ÖİV ile 2004 ile 2018 arasında halkın cebinden 60,6 milyar lira para toplandı.
Antmen, konuyla ilgili olarak şu ifadeleri kullandı:
'Biz bilmiyoruz İçişleri Bakanlığı bilir'
“Yaklaşık bir yıl önce Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’a çok net, yorumsuz sormuştuk. ‘1999'dan 2018 yılına kadar toplanan paranın ne kadarı depremlerin vereceği zararları önlemek için kimler tarafından ne şekillerde harcanmıştır?’ Onlar da ‘Biz bilmiyoruz İçişleri Bakanlığı bilir’ dedi. Biz daha sonra hem soru önergesi ile hem de CİMER aracılığı ile İçişleri Bakanlığına sorduk. Aylardır cevap veren yok. Kimse bilmiyor.
Deprem için toplanan katrilyonları kim harcadı nasıl, nereye harcadı? Şu anda bilen yok. Bu durum iktidarın ayıbıdır. Bu durum milyonların hayatının, can ve mal güvenliğinin hiçe sayıldığının ispatıdır. Vatandaştan alınan deprem vergileri vatandaşa değil yandaşa harcanmış. Korkuları budur. Yoksa çıkıp açıklasınlar kalem kalem nereye harcandı. Biz de bilelim, vatandaş da görsün. Deprem için ödediği vergiler nereye, kimlere gitmiş?”
Albayrak, soruları içişleri Bakanı'na yönlendirmişti
Antmen’in, 2018 yılında Berat Albayrak’a sorduğu soru önergesinde şu ifadeleri kullanmıştı:
“1- Depremin zararları için ne kadar harcanmıştır?
2- Depremden korunmak için hangi önlemler alınmıştır?
3- 1999'dan 2018 yılına kadar toplanan paranın ne kadarı depremlerin vereceği zararları önlemek için kimler tarafından ne şekillerde harcanmıştır?
4- Bahsi geçen kaynak deprem dışında kullanılmış mıdır? Varsa bunlar nelerdir?
5- Depremin yaratacağı zararları önlemek hususunda kaç kalem vergi cinsi üzerinden para toplanmaktadır?
6- 3 Kasım 2002'ye kadar depremin zararlarını önlemek için toplanan ve hazinede bulunan para ne kadardır?”
Bakan Albayrak ise önergeye, “Depremden korunmak için alınan önlemler ve depremin zararlarını gidermek için yapılan harcamalara ilişkin bilgiler, İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı uhdesindedir” diye yanıt vermişti.