Son 2 yılda özellikle yasaklı kentlerin olduğu yerlerdeki çatışmalarda yaşamını yitiren 269’dan fazla cenaze ailelerine verilmiyor. Kapatılan MEYA-DER Diyarbakır Şube Eşbaşkanı Hasan Pençe, cenazelerin bazılarının hastanelerde tutulduğunu, bazılarının kimsesizler mezarlığına defnedildiğini ve bazılarının da kayıp olduğunu belirtiyor.
Yasak ve operasyonların uygulandığı kentlerde ve çatışmalı süreçte yaşamını yitiren birçok kişinin cenazesi ailelerine verilmiyor.
Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile kapatılan Mezopotamya Yakınlarını Kaybeden Ailelerle Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği’nin (MEYA-DER) verilerine göre farklı tarihlerde yaşamını yitiren en az 269 cenaze kayıp.
Bunların PKK ve YPS’lilere (Sivil Savunma Birlikleri/Yekîneyên Parastina Sîvîl) ait olduğu belirtiliyor.
Cenazelerin ise ya hastanelerde bekletildiği ya da ailelere haber verilmeden kimsesizler mezarlığına defnedildiği söyleniyor.
En çok kayıp yasaklı kentlerde
Kapatılan MEYA-DER’in Başkanı Hasan Pençe, özellikle çatışmaların yoğun yaşandığı Sur, Cizre, Nusaybin, Yüksekova, Silopi gibi yerlerde cenazelerin kaybedildiğini söylüyor.
Konuyla ilgili dihaber’e konuşan Pençe, yaşamını yitirenlerin kimlikleri bilinmesine ve ailelerinden DNA örneği alınmasına rağmen cenazelerin teşhis edilemediğini belirtiyor.
Yaklaşık 1 buçuk yıldır yaşamını yitirenlerin ailelerine cenazelerle ilgili herhangi bir cevap verilmediğini belirten Pençe, “Oysa kan örneği alındıktan sonra ailelere izin verilmesi gerekiyor. Ailelere olumlu ya da olumsuz hiçbir şekilde cevap verilmiyor” diyor.
15 Temmuz darbe girişiminin ardından birçok savcı ile hâkimin değişmesiyle çok sayıda DNA örneğinin de kaybolduğunu belirten Pençe, “Bu aileler için büyük bir sorun oluşturuyor” diye ekliyor.
“90’lı yıllardaki gibi cenazeleri kaybettirmek istiyorlar” diyen Pençe, bunun bir insan hakkı ihlali ve hukuksuzluk olduğuna dikkat çekerek, “Bu cenazelerle ilgili ailelere bilgi verilmelidir” diyor.
Toplu mezarlar olabilir
Bir buçuk yıl içerisinde Şırnak ve Hakkari’de yaşamını yitiren PKK’lilerin cenazesine ne olduğunu bilemediklerini söyleyen Pençe, cenazelerin toplu olarak defnedilmiş olabileceğine dikkat çekiyor:
Aileler Hakkari, Şırnak ve Malatya’ya gidip savcılığa başvurmalarına rağmen onlara ‘Cenazeler yok’ deniliyor. Burada ciddi bir endişe içerisindeyiz. Ya bu cenazeler savaş alanında bırakılıyor ya da 90’lı yıllardaki gibi toplu olarak mezarlara defnediliyor.
Nerede, kaç cenaze var?
Pençe, hastanelerde bekletilen veya kimsesizler mezarlığına defnedilen cenazelerin durumuna değinerek, şu bilgileri paylaşıyor:
Diyarbakır’da 18 cenaze kimsesizler mezarlığına defnedildi. Yüksekova’dan 51 cenaze Erzurum’a getirildi. Şırnak’ta 13 cenaze, Cizre’de 16, Habur’da 47, Bitlis’te Şubat ayında yaşamını yitiren 7 cenaze. Bitlis’te 14 cenaze defnedildi. Sivas’ta 3 cenaze defnedildi. Nusaybin’de bir yanda 18 cenaze diğer tarafta da 7 cenaze var. Malatya’da 15 cenaze, Elâzığ’da 1 cenaze, Antep’te 20 cenaze, Mardin’de 12 ve Urfa’da 28 cenaze var.
İnsan hakları kurumlarına çağrı
Yaşamını yitiren 150-200 kişinin isimlerinin açıklanmasına rağmen cenazelerin halen bulunamadığına dikkat çeken Pençe, “Cenazeler nerdeyse ailelere bilgi verilsin” çağrısı yapıyor.
Biz tüm sorunların demokratik ve barışçıl yöntemlerle çözülmesini istiyoruz. Bu cenazelerle ilgili de başta İHD, TİHV gibi insan hakları kurum ve dernekleri olmak üzere tüm insan hakları kurum ve kuruluşlarının daha duyarlı olmasını istiyoruz.
Gazete Karınca