Soma’da madenciler 301 arkaşlarını ölüme gönderen şirkete yeni üretim sahası verilmesi için başlatılan kampanyaya destek olmaya zorlanıyor.
Soma Kömür AŞ’ye bağlı maden ocaklarında işten atma tehdidiyle ücretleri kanuna aykırı olarak düşürülen madenciler, bir yandan da devletin, 301 arkadaşlarını ölüme gönderen şirkete yeni üretim sahası vermesi için başlatılan kampanyaya destek vermeye zorlanıyor. İşçiler, kampanyayı yürütmeye zorlanır, hatta stantların başına dikilirken, Türkiye-Maden-İş Sendikası ise bu vicdansızlığa tepki göstermek yerine patronun yanında yer alıyor.
Teknolojisini yenilememiş, elinde 301 masumun kanı bulunan, geride 468 yetim bırakmış bir firmanın hâlâ maden işletmesinin kabul edilemez olduğunu söyleyen CHP Manisa Milletvekili ve CHP Grup Başkan Vekili Özgür Özel, madenlerin kamu eliyle işletilmesi gerektiğini söyledi. Hükümete tepki gösteren Özel, “Her yere kayyım atayanlar bu madeni Soma AŞ’nin elinde bırakıyor” diye konuştu.
İki asgari ücret yasal teminat altında
Kanunen madencilere iki asgari ücret düzeyinde aylık ödenmesi zorunlu, ancak şirket bu rakamı dayatmayla 2 bin liraya düşürdü. Madende örgütlü T. Maden-İş, bu dayatmaya da destek oldu. Şirketten işçilere yapılan açıklamada aradaki farkın ileride ödeneceği söylenirken, işçiler şirketin açıklamasını inandırıcı bulmuyor. Daha önce işten atılan 2 bin 831 madencinin akıbetine işaret eden işçiler, aradan iki yıl geçmesine karşın atılan madencilerin tazminatının halen ödenmediğini hatırlattı.
Konuyla ilgili görüştüğümüz CHP Milletvekili Özgür Özel, iki asgari ücret uygulamasının 301 madencinin can verdiği facianın olduğu 2014 yılının eylülünde yasalaştığını, Soma Kanunu olarak bilinen kanunla düzenlendiğini hatırlattı. “Herhangi bir işçinin bir asgari ücretin altında maaş almaması nasıl kanuni bir güvence altında ise yer altında çalışan maden işçilerinin en az iki asgari ücret almaları da yasal teminat altında” diyen Özel, şöyle devam etti: “Burada ileride ödenmek üzere işçilerle aralarında ikili bir hukuk, özel bir hukuk alanı yaratılarak bir imza karşılığında maaşlarının düşürülmesini hukuken incelettireceğiz.”
Farkların ödenmeyeceği ortada
Ücret farkının ileride ödeneceği iddialarına da yanıt veren Özel, madence can veren 301 işçi ve daha sonra işten çıkarılan 2 bin 831 işçinin kıdem tazminatı alacaklarının halen ödenmediğini hatırlattı. Atılan işçilerin tazminatlarının ödenmesi için Soma AŞ’nin TMSF’nin elindeki mallarının satılması için yapılan düzenlemeye karşı, şirketin T. Maden-İş yöneticileriyle anlaştığını hatırlatan Özel, “İşçi temsilcisi ile anlaştık. Tazminatları 24 taksitte biz ödeyeceğiz” diyerek malları sattırmadıklarını dile getirdi. Böyle bir firmanın ücret farklarını ödeyeceğinin düşünülmesinin yanlışlığına dikkat çekerek paranın ödenmeyeceğinin belli olduğunu söyleyen Özel, yapılanı “İşçileri işsizlikle tehdit edip alacaklarından vazgeçirmek için bulunmuş dahiyane, biraz da şeytanca bir yöntem” diye tanımladı. Çalışma Güvenlik Bakanlığına soru önergesi vererek, bilgi edinme kanununa dayanarak soru sorarak ve teftiş kuruluna başvurarak konunun üzerine gideceklerini ifade eden Özel, “İstismar edilmesini engelleyeceğiz” diye konuştu.
Rödovans Anayasa'ya aykırı
Bir grup işçinin,“Soma’da patronumuza maden verilsin” dediğini aktaran Özel, “Bazı işçileri sendika seçimlerine müdahale ederek, sendika temsilcisi yaptılar, kimilerine de bazı imkanlar yarattılar. Kimilerini de işsizlikle korkutup şantaj yaparak güvenli olmayan madenlerinde çalışmaya bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da zorlayacaklar” dedi. “İlk gün söylediğimizi bugün yine söylüyoruz. Bu madenlerin devlet eliyle işletilmesi gerekir. Rödovans sistemi anayasaya aykırıdır ve kamunun olan cevherlerin birilerine peşkeş çekilmesi anlamına gelir” diyen CHP Milletvekili Özgür Özel, rödovans hizmet alım sözleşmelerinin iptal edilmesini istedi. Hükümete de tepki gösteren Özel, “Her yere kayyım atayanlar bu madeni Soma AŞ’nin elinde bırakıyor. Teknolojisini yenilememiş, elinde 301 masumun kanı bulunan, geride 468 yetim bırakmış bir firmanın hâlâ o alanda maden işletmesi kabul edilemez” diye konuştu.
(EVRENSEL)