Roger Waters, söylediği Kürtçe şarkılardaki ifadeler gerekçe gösterilerek 19 yıl hapis cezasına çarptırılan Nudem Durak’ın serbest bırakılması için çağrı yaptı.
Rolling Stone Dergisi, PKK üyeliği iddiasıyla yargılanıp 19 yıl hapis cezasına çarptırılan Kürt sanatçı Nûdem Durak için dünya yıldızlarının başlattığı kampanyayı yazdı. Roger Waters’ın başlattığı kampanyaya Pete Townshend, Robert Plant, Peter Gabriel ve Brian May gibi yıldızlar destek verdi.
Durak’ın gitarının gardiyanlar tarafından kırıldığını öğrenen Waters, sanatçıya 2017-2018 turnesinde kullandığı gitarını gönderme kararı verdi. Waters’a destek olan sanatçılar gitarın üzerine yazdıkları mesajlarla kampanyaya destek verdi. Rogers, dergiye verdiği söyleşide, “O çocuklara gitar çalmayı öğretmek ve anavatanı hakkında şarkılar yazıp söylemek dışında hiçbir şey yapmadı. O bir Kürt” değerlendirmesi yaptı.
Derginin haberi şöyle:
Şarkıcı-söz yazarı Nûdem Durak, onu özgürlüğe bağlayan birkaç ipten biri kesildiğinde 19 yıllık hapis cezasının iki yılını doldurmuştu. Durak, 2015 yılında hapse girmeden önce Türkiye’nin Cizre kentinde yaşıyordu ve hem Türkçe hem de etnik olarak ana dili olan Kürtçe şarkılar söylüyordu. Ardından, Türkiye ve ABD’nin terör örgütü olarak adlandırdığı PKK (Kürdistan İşçi Partisi) üyeleriyle iletişim kurmakla suçlandı.
Avukatına göre, “yasadışı örgüt üyeliğinden” hüküm giydi ve savunmasında doğru dürüst delil gösteremeden cezaya çarptırıldı. Cezasını bildirdiğinde, akustik gitarını cezaevine getirmesine izin verildi, ancak enstrüman, 2017’de rutin bir hücre kontrolünde gardiyanların askıyı vücudunun geri kalanından zorla ayırdığında kırıldı.
Durak, hapishaneye gitmeden önce El Cezire’ye verdiği röportajında “Her zaman bir gitarım olmasını hayal ettim ama bunun için param yoktu” demiş ve eklemişti: “Annem bana alyansını verdi ve ‘Bu yüzüğü sat ve bir gitar al’ dedi. Gitarıma sahip olduğumda, bu benim için dünyalara bedeldi.”
Durak’ın durumuna ilişkin farkındalık son yıllarda ivme kazandıkça, enstrümanının yok edilmesi dünya çapındaki müzisyenlerde yankı buldu. Solo sanatçı ve eski Pink Floyd şarkıcısı-söz yazarı Roger Waters, gitarının akıbetini ve aldığı yaklaşık yirmi yıla yakın cezayı öğrenince öfkelendi.
Rolling Stone’a “Şarkıcı-söz yazarıysanız ve hapisteyseniz bir gitarın rahatlık olacağını hayal ediyorum” diyor. Rogers Waters, Durak’ın davasıyla ilgili kapsamlı bir araştırma yaptıktan sonra, genç sanatçının durumuna dikkat çekiyor, mesajını güçlendirmek ve ardından ona yeniden yargılama hakkı tanınması için Pete Townshend, Robert Plant, Peter Gabriel ve Brian May gibi rockçıları göreve çağırıyor.
Waters, “Nûdem Durak bizim kardeşimizdir” diyor: “Onu ve onun gibi düzmece yargılamayla hapsedilen yüz binlerce kişiyi, en azından Amerika Birleşik Devletleri’nde desteklemek için mutlak bir sorumluluğumuz var..”
Pete Townshend, Rolling Stone’a yaptığı açıklamada, “Sanat, ister insan ruhunun yükselmesi için isterse adalet ihtiyacımız için olsun, yaratıcı kalbimizin serbest bırakılabileceği yer olmalıdır” dedi ve şöyle devam etti:
“Nûdem bir Kürt. Sesi ruhuna bağlıdır ve ruhu her zaman ailesi, halkı ve milleti için şarkı söyleyecektir. Müzisyenler olarak kendimizi frenleyemeyiz. Gerçeğimiz kim olduğumuz ve kim olmak için doğduğumuzdur. Nûdem’in müziğinin harika bir müzik olduğu ve Türkiye’nin muazzam tarihsel sanatsal mirasına sahip bir ülkenin iyi bir müzisyene Nûdem’e davrandığı gibi davranması çok üzücü… Kürtlerin tanınma arzusu hakkında ne hissederlerse hissetsinler.”
Roger Waters daha sonra, sanatçının davasına dikkat çekmek için dikkat çekici bir fikir buldu: “2017/18 Us + Them” turnesinde kullandığı siyah Martin akustik gitarı Durak’a göndermek. Gitar, geçen yıl Waters’ın Long Island, New York’taki evinden seyahatlerine başladığından beri, Avrupa’da pek çok yeri geçti. Rock’ın en büyük isimlerinin çoğu enstrümana destek sözleri yazarak mesajlarını verdi…
Genç kadın şu anda Bayburt Cezaevi’nde hükümlü olarak bulunuyor. Rogers, “Türk makamlarını harekete geçirebilseydik, bu çok iyi bir şey olurdu” diyor. “Avukatı bana bir tercüman aracılığıyla altı yıldır ilk kez kendini özgür hissettiğini söylediğini söyledi. Ama o özgür değil.”
Waters’ın kendi imzasına ek olarak, Townshend, Gabriel, Plant, May, Marianne Faithfull, Mark Knopfler, Noel Gallagher ve Waters’ın bir zamanlar Pink Floyd grup arkadaşı Nick Mason, gitara kendi yazıtlarını ekliyorlar.
Rolling Stone’a konuşan Gabriel, “1980’lerde Kürt müzisyenlere yönelik zulmün farkındaydım ve daha yakın zamanda Ses Projesi’nde çalışan kızım aracılığıyla Nûdem’in içinde bulunduğu kötü durumu öğrendim” diyor: “Gitarının yıkımı, her müzisyenin özdeşleşebileceği bir şeydi, bu yüzden onu bu şekilde destekleyebildiğim için çok memnun oldum.”
Durak tutuklanmadan önce Koma Sorxwîn müzik grubunun bir üyesiydi ve yakın zamanda yıkılana kadar Türkiye’nin güneydoğusundaki Kürtlerin buluşma yeri olan Cizre’deki Mem û Zîn Kültür Merkezi’nde tek başına müzik yapıyordu.
Ülkenin bu kısmı, komşu Irak, İran ve Suriye bölgeleriyle birlikte Kürdistan olarak bilinen jeo-kültürel bölgeyi oluşturuyor. Kürtler yüzyıllardır orada yaşamalarına rağmen son yıllarda baskıya maruz kaldılar; 1983’ten 1991’e kadar Türkiye’de Kürtçe konuşmak yasa dışıydı ve Kürtçe şarkı söylemek hapis cezasına çarptırılan bir suçtu.
Durak 2015 yılında suçlandığında, Türkiye PKK saldırılarına karşı temkinli davranırken Kürt kültürü üzerindeki kısıtlamalarını gevşetmişti. Ağustos ayının sonlarında, hükümetin terörist olduğunu iddia ettiği 150’den fazla kişinin tutuklanmasına yol açan bir polis operasyonu gerçekleştirdi. Bölgedeki gözetimin artmasıyla birlikte yetkililer, Durak’ı PKK üyeleriyle telefon görüşmesi yapmak ve PKK hücresi olduğu ortaya çıkan bir adresi ziyaret etmekle suçladı.
Türkiye Adalet Bakanlığı, Durak’ın cezasının durumuna ilişkin çok sayıda sorumuza yanıt vermedi. “Terörist ya da terör sempatizanı” olduğu iddiasıyla haksız yere Türk toplumu için tehlikeli olmakla suçlandığı için hapsedildi. Rogers, Durak’ın içinde bulunduğu kötü durumu, kendisini 2015 El Cezire’ye yönlendiren bir arkadaşından öğrendiğini belirtiyor.
Durak El Cezire’ye şunları söylemişti:, “Avukatım beni aradı ve mahkum olduğumu söyledi. Tutuklama emri çıktığını belirtti. Şaka yaptığını düşündüm. Hatta ona güldüm. Ne yazık ki, doğruydu. Ve bu birkaç yıl hapis cezası değil; 10 buçuk yıl oldu.” (Cezası daha sonra 19 yıla uzatıldı.)
Durak’ın avukatı Ali Çimen, Waters’a kendisini yeterince savunamadığını söyledi ve bir telefon dinleme kaydının kendisi olduğuna dair “güçlü bir olasılık” olduğu gerekçesiyle mahkûm edildiğini, ancak bu iddianın doğrulanmadığını söyledi. Çimen ayrıca Durak’ın ziyaret ettiği adreste PKK ile herhangi bir bağlantısı olduğundan haberinin olmadığını savundu.
Yetkililer, Mezopotamya Kültür Merkezi’nde gösteri yaparken bir PKK üyesinin mesajını kabul etmesinin ardından soruşturmaya başladıklarını, ancak ilk başta mesajları aldığını söyleyen kişinin daha sonra yalan beyanda bulunmak zorunda kaldığını söyleyerek suçlamasından vazgeçtiğini söyledi.
Waters, “Hükümetin onun şiddetli bir suçlu olduğunu destekleyecek en ufak bir kanıt olmadığı tamamen açık görünüyor” diyor: “Bu görüşü destekleyecek hiçbir kanıt yok. Çocuklara gitar çalmayı öğretmek ve anavatanı hakkında şarkılar yazıp söylemek dışında hiçbir şey yapmadı. O bir Kürt.”
Peter Gabriel, “Hâlâ bizim yaptığımızın aynısını yapmak isteyen müzisyenlerin hayatlarını riske atarak hapse atıldığı ülkeler olduğunu anlamak şok edici” diyor: “Bu, hem doğal kabul ettiğimiz özgürlükleri hem de onların hikâyelerini daha iyi bilinir kılmak için üzerimize düşen sorumluluğu hatırlatıyor.”