Nâzım Hikmet ile Piraye’nin (Hatice Piraye Altınoğlu, 1906-1995) ortak geçmişine ait nadide parçalar, pirayekoleksiyonu.com adresi üzerinden tüm dünya ile paylaşıldı. Red Bilişim tarafından hazırlanan ve bütüncül bir hafıza kaydı oluşturan web sitesinde, çiftin yaşamına dair sarsıcı detaylar yer alıyor.
Arşivin en dikkat çeken parçalarından biri; 1942 yılında Nâzım Hikmet’in cezaevinden sadece “banyo izni” ile çıkabildiği o nadir günde, Piraye ile cezaevi dışında gizlice buluştuğu sırada çekilen tarihi fotoğraf oldu. Sitede ayrıca usta şairin 1938 yılında Piraye’ye yazdığı orijinal mektuplar da sergileniyor.
Mektuplardan el işlerine: Piraye’nin iç dünyası
Kültür-sanat tarihçileri, biyografi araştırmacıları ve edebiyat tutkunları için eşsiz bir kaynak niteliği taşıyan dijital arşiv, şu özel kategorilerden oluşuyor:
- Mektuplar: Nâzım ile Piraye arasındaki tarihi ve edebi öneme sahip yazışmalar.
- Fotoğraflar ve Belgeler: Dönemin ruhunu ve çiftin zorlu yaşam mücadelesini yansıtan görsel kaynaklar.
- Defterler: Piraye’nin günlük yaşamına ve iç dünyasına ayna tutan şahsi notları.
- Tablo / Desen ve El İşleri: Piraye’nin sanatsal yönünü ve el emeği üretimlerini gösteren özel parçalar.
- Kitaplığından: Piraye’nin şahsi kütüphanesinde yer alan ve korunan nadide eserler.
Arşive çağdaş koruma: Yapay zekâya geçit yok
Titiz bir tasnif ve dijitalleştirme sürecinin ardından yayına alınan platformda, günümüzün en büyük teknolojik ve hukuki tartışmalarına atıfta bulunan çok net bir telif uyarısı yer aldı.
Sitedeki içeriklerin telif hakkı mevzuatı kapsamında sıkı bir şekilde korunduğu belirtilen açıklamada, şu ifadelerle yapay zekâ şirketlerine kapı kapatıldı:
“Platformda yer alan metin, fotoğraf, belge ve defterler dahil olmak üzere tüm içeriklerin, yapay zekâ sistemlerinin eğitimi dâhil tüm izinsiz kullanımları kesinlikle yasaktır.”