Close Menu
Siyasi HaberSiyasi Haber

    Subscribe to Updates

    Get the latest creative news from FooBar about art, design and business.

    What's Hot

    YAN YANA

    21 Kasım 2026

    Halk TV’den gazeteciler ‘Halk Televizyonu’nu kurdu

    21 Kasım 2026

    İHD İskenderun Şubesi’nden 20 Kasım mesajı: “Her çocuk eşittir”

    21 Kasım 2026
    Facebook X (Twitter) Instagram
    Facebook X (Twitter) Instagram YouTube Bluesky
    Siyasi HaberSiyasi Haber
    • Güncel
      • Ekonomi
      • Politika
      • Dış Haberler
        • Dünya
      • Emek
      • Kadın
      • LGBTİ+
      • Gençlik
      • Ekoloji ve Kent
      • Haklar ve özgürlükler
        • Halklar ve İnançlar
        • Göçmen
        • Çocuk
        • Engelli Hakları
      • Yaşam
        • Eğitim
        • Sağlık
        • Kültür Sanat
        • Bilim Teknoloji
    • Yazılar

      Cacus’un büyük soygunu ve toplumsal felç

      18 Kasım 2026

      Kardeşim, biz İsviçre’de yaşıyoruz

      18 Kasım 2026

      Yılmaz Özdil Türkiyeli mi? Yoksa!

      16 Kasım 2026

      1942-1943 Varlık Vergisi Kanunu ve gayrimüslimlere yönelik ekonomik tasfiye

      10 Kasım 2026

      Mekke Anlaşması ve Orta Doğu’nun koridor savaşları

      6 Kasım 2026
    • Seçtiklerimiz

      YAN YANA

      21 Kasım 2026

      Hepimiz Türkiyeliyiz: Aziz Sancar, Hamdi Ulukaya, Ahmet Kaya, Haluk Bilginer ve siz

      21 Kasım 2026

      “Fon krizi” son kriz olabilir mi?

      19 Kasım 2026

      Karatani: Yağmanın ekonomi politiği

      18 Kasım 2026

      İki kez öldürülen işçiler

      17 Kasım 2026
    • Röportaj/Söyleşiler

      Tuncay Yılmaz: Avrupa’da enternasyonalist bir ortak direniş hattı kurmak istiyoruz

      29 Ekim 2026

      DEM Partili Özgül Saki: “Hiçbir toplumsal kesim güvende değil”

      22 Eylül 2026

      NAZA’nın yönetmenleri: Gazze’de yaşananlara dair hâlâ büyük bir inkâr söz konusu

      14 Eylül 2026

      Tülay Hatimoğulları: Garanti aramanın yolu süreci dönülmez hâle getirmek

      17 Ağustos 2026

      Dr. Toros Korkmaz: “Çerçeve yasa çözüm için hukuksal zemin oluşturabilir”

      6 Ağustos 2026
    • Dosyalar
      • “Süreç” ve Sol
      • 30 Mart Kızıldere Direnişi
      • 8 Mart Dünya Kadınlar Günü 2022
      • AKP-MHP iktidar blokunun Kürt politikası
      • Cumhurbaşkanlığı Seçimleri
      • Ekim Devrimi 103 yaşında!
      • Endüstri 4.0 üzerine yazılar
      • HDK-HDP Tartışmaları
      • Kaypakkaya’nın tarihsel mirası
      • Ölümünün 69. yılında Josef Stalin
      • Mustafa Kahya’nın anısına
    • Çeviriler
    • Arşiv
    Siyasi HaberSiyasi Haber
    Anasayfa » Marcos’un “Zapatista’nın kalbi” dediği bir kadın devrimci: Comandante Ramona

    Marcos’un “Zapatista’nın kalbi” dediği bir kadın devrimci: Comandante Ramona

    Siyasi Haber28 Ekim 2018
    Facebook Twitter Pinterest LinkedIn WhatsApp Reddit Tumblr Email
    Share
    Facebook Twitter LinkedIn Pinterest Email

    SEÇTİKLERİMİZ – Gazete Karınca’nın Tarihten Kadın Portleri köşesinde bu hafta EZLN’nin yedi kadın gerillasından biri, mücadeleyi kırsaldan kente taşıyan, nam-ı diğer ‘küçük devrimci’ Comandante Ramona var: “Biz buraya dünyayı değiştirmek için toplanmadık. Mütevazi bir önerimiz var; yeni bir dünya yaratmak.”

    Comandante Ramona 1959 yılında Meksika’nın dağlık bölgesinde yer alan Chiapas’ın Tzothil topluluğunda dünyaya gelir.


    Maya Kızılderililerinin kabilesinde doğan Ramona, yaptığı nakış işlerini turistlere satarak geçimini sağlar. Ve Ramona’nın siyasete yönelmesi de böyle olur. Çünkü emeğin gaspını, bu yoksul ve adaletsiz düzenin mücadele vermeden değişmeyeceğini bizzat kendi deneyimleyerek anlar. Üzerinde yaşadıkları topraklarda yetiştirdikleri ürünleri ihraç etmeye zorlanan ve yüzde 60’ı yetersiz beslenme sorunuyla karşı karşıya olan bir halkın içinde şekillenir Ramona’nın karşı çıkışı.


    Şekillenen fikirleri yatağını bulur ve Ramona mücadeleye atılır.


    Zapatista Ulusal Kurtuluş Ordusu’na (EZLN) katılan Ramona mücadeledeki kararlılığını şöyle özetler: “Mücadele ederek ölmenin açlıktan ölmekten çok daha iyi olduğuna inanıyorum."


    Sömürü ve eşitsizliğe karşı giriştiği kavgada Ramona, kadın haklarına da ayrı bir özen gösterir. Kadın özgürlüğünün sömürüye karşı verilen mücadeleden bağımsız olmadığının bilincindedir. Kız kardeşleri ile bu konuda tartışıp, fikir alışverişi yapmayı da kendine misyon edinir.


    Kavganın komutanı Ramona


    Kavga içindeki soluksuz mücadelesiyle gerilla komutanı olan Ramona, EZLN’yi yöneten Gizli Devrimci Yerel Komite’nin yedi kadın komutanından biridir.


    1 Ocak 1994 günü Zapatistalar’ın, Chiapas’ın önde gelen yerleşim yerlerini almak için başlattığı taarruzun da en önünde yürüyen isimlerden biri olur.


    Bu çıkış devletin yoğun şiddetiyle karşılaşır ve yaklaşık 150 kişi yaşamını yitirir. Lakin bu hiçbir şeyin sonu olmaz, kadınlı erkekli bu tabur kavganın ateşini yakmıştır artık.


    Hareketin yaklaşık üçte biri kadınlardan oluşsa da kadınlar genellikle yemek yapma, güvenlik, dikiş, silah imalatı ve örgütlenme gibi alanlardan çalışıyordu. Ramona’nın komutanlığı bu ezberleri bozan adımlardan sadece biri olur.


    EZLN’nin devrimci hukukunun bir parçası olan Kadınların Devrimci Yasası’nın oluşumuna büyük bir katkıda bulunur Ramona. Bu yasanın başında gelen maddeler şunlardır:


    – Çocuk sayısına karar vermek


    – Adil bir ücret karşılığı çalışmak


    – Devrimci mücadeleye ve topluluk çalışmalarına katılmak


    – Siyasi görev ve askeri rütbe sahibi olmak


    – Sağlıklı bakım


    – Partnerini seçebilmek


    – Evliliğe zorlanmamak


    – Fiziksel istismar ya da tecavüze boyun eğmemek


    Şu anda belki basitmiş gibi görünen – lakin hala çoğu madde için mücadele etmek zorunda kaldığımız – kurallar o dönem için keskin bir karşı çıkıştır.


    Yani Ramona yalnızca Meksika hükümetine baş kaldırmaz erkek egemenlerin kendileri lehine koydukları kurallara da baş kaldırır.


    Hükümet ile görüşen ilk Zapatista temsilcisi


    Ufak tefekliği nedeniyle kendisine ‘küçük devrimci’ lakabı takılan Ramona, 94 isyanın ardından Şubat ayında Meksika hükümetiyle yürütülen ilk barış görüşmesine katılır. Ramona bu görüşmeye katılan ilk Zapatista temsilcisi olur. Daha sonra 12 Ekim 1996’da Ulusal Yerli Kongresi’nin kurulmasına yardım etmek için Mexico City’e gider.


    Kadınlar için örnek bir figür haline gelen Ramona, Yerli Halklar Ulusal Kongresi’ne katıldığında tüm kadınlar tarafından “Todos somos Ramona” (“Hepimiz birer Ramona’yız”) sloganıyla karşılanır.


    Yerli topluluklardaki kadınlarla birlikte çalışma yürüten Ramona, kadınların sözlerini söylemesi için emek verir. Kadınların o dönemki talepleri arasında doğum klinikleri, gündüz bakım merkezleri, mısır değirmenleri, kadınlar için eğitim okulları ve sürdürülebilir küçük işletmeler oluşturmak için destek ve malzeme bulmak da yer alıyordur.


    Kadınlar kavgada


    Kadınların mücadeleye katılımından mutluluk duyan Ramona, onların kendi içlerinde yaratacağı devrimin de öncüsü olur.


    “Kadınlar, eğer bu mevcut kötü durum değişecekse, kendi katılımlarının çok önemli olduğunu anladılar. Her ne kadar tümü dahil edilmemişse de, silahlı mücadeleye kadınlar da katıldı. Adalet aramanın başka yolu yoktu ve bu kadınların çıkarınaydı.”


    Ramona’ya önce kanser teşhisi konur, ardındansa 1996 yılında bir böbrek nakli ameliyatı geçirir. Hastalık dönemlerinde de elinden geldiğince mücadelesini sürdürür.


    Neoliberalizme karşı birleşik bir muhalefet hattı örmeyi ve Meksika genelinde örgütlü bir direniş inşa etmeyi hedefleyen ‘Ötek Kampanya’ isimli miting için çalışmalar yapar.


    Ramona Meksika’da gerçekleştirilen bir konferansta talep ve amaçlarını bir kez daha anlatır:


    “Meksika’nın bizleri insan olarak dikkate almasını, saygı göstermesini ve onurumuzu tanımasını istiyoruz. Bizsiz bir Meksika’nın asla olmayacağını birlikte haykırmak için buraya geldik.”


    Ve konuşmanın ardından salon katılımcıların tek bir sözüyle yankılanır: ‘Ramona, Ramona, Ramona!’


    ‘Nasıl direneceğimizi biliyoruz’


    Kadın mücadelesinin mihenk taşlarından Ramona’nın, 11 Mart’ta Meksika’daki UNAM Üniversitesi’nden öğrencilere gönderdiği mesaj da bir manifesto niteliğindedir:


    “Biz herkes için bir Meksika’yı istiyoruz onlarsa sadece birkaç kişi için. Biz barış içinde yaşamak istiyoruz, onlar için en iyimiz ölü olan.


    Biz nasıl direneceğimizi biliyoruz, bunların devam etmesine izin vermeyeceğiz.


    Bizim tarafımızda adalet var.


    Kazanacağız ve hepinizle bir Meksika inşa edeceğiz.”


    ‘Bir gün değişecek’


    Ramona, 6 Ocak 2006 tarihinde Meksika’daki San Cristobal yakınlarında, böbrek yetmezliği nedeniyle yaşamını yitirdi.


    Ramona’yı ‘Zapatista’nın kalbi’ olarak nitelendiren Zapatista lideri Subcommandante Marcos ömrünce birlikte mücadele ettiği yoldaşını şu sözlerle uğurladı:


    “Dünya, kendisi için gerekli kadınlardan birini, Meksika, ihtiyacı olan savaşçı kadınlardan birini ve biz, kalbimizin bir parçasını kaybettik.”


    Ramona’nın ardından ise yenilmeyen inancı, bitmeyen umudu ve kadınlara fısıldadığı mücadelesi miras kaldı.


    “Umudumuz, bir gün durumumuzun değişeceği ve biz kadınların saygı, adalet ve demokrasi içinde muamele göreceğidir.”


    Kaynaklar: Devrimci Kadınlar – Queen Of The Neighborhood Kolektifi (Çeviri:Zeynep Bursa)

    Share. Facebook Twitter Pinterest LinkedIn Tumblr Telegram Email

    İlgili İçerikler

    YAN YANA

    21 Kasım 2026

    Hepimiz Türkiyeliyiz: Aziz Sancar, Hamdi Ulukaya, Ahmet Kaya, Haluk Bilginer ve siz

    21 Kasım 2026

    “Fon krizi” son kriz olabilir mi?

    19 Kasım 2026
    Destek Ol
    Yazılar
    Mehmet Özgen

    Cacus’un büyük soygunu ve toplumsal felç

    Arjin Uslu

    Kardeşim, biz İsviçre’de yaşıyoruz

    Erkan Kurukavak

    Yılmaz Özdil Türkiyeli mi? Yoksa!

    Toros Korkmaz

    1942-1943 Varlık Vergisi Kanunu ve gayrimüslimlere yönelik ekonomik tasfiye

    Bağlantıda Kalın
    • Facebook
    • Twitter
    Seçtiklerimiz
    Ekrem İmamoğlu

    YAN YANA

    Cem Terzi

    Hepimiz Türkiyeliyiz: Aziz Sancar, Hamdi Ulukaya, Ahmet Kaya, Haluk Bilginer ve siz

    Ertuğrul Kürkçü

    “Fon krizi” son kriz olabilir mi?

    Volkan Yaraşır

    Karatani: Yağmanın ekonomi politiği

    Güncel Kalın

    E Bültene üye olun gündemden ilk siz haberdar olun.

    Siyasi Haber, “tarafsız” değil “nesnel” olmayı esas alır. Siyasi Haber, işçi ve emekçiler, kadınlar, LGBTİ+’lar, gençler, doğa ve yaşam savunucuları, ezilen etnik ve inançsal topluluklardan yanadır.

    Devletten ve sermayeden bağımsızdır.

    Facebook X (Twitter) Instagram YouTube Bluesky
    EMEK

    Antep’te ücretini isteyen işçi darp edildi, işçiler sigortasız çalıştırıldıklarını belirtti

    19 Kasım 2026

    KESK Eş Genel Başkanı Ayfer Koçak Mardin’den seslendi: “12 Aralık’ta Ankara’da buluşuyoruz”

    19 Kasım 2026

    MESEM öğrencisi Muhammed Salih Gövdetaşan’ın ölümüne ilişkin kararı istinaf bozdu

    17 Kasım 2026
    KADIN

    UNFPA raporu: Dünya genelinde her dört kadından biri cinsel ilişkiye “hayır” diyemiyor

    19 Kasım 2026

    DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, Adana’daki 25 Kasım forumunda kadınlarla buluştu

    19 Kasım 2026

    Arjantin’de kadın hakları örgütlerinin 10 aylık raporu: En az 243 kadın öldürüldü

    16 Kasım 2026
    © 2026 Siyasi Haber. Designed by Fikir Meclisi.

    Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.