ABD ve İsrail’in İran’ a saldırıları 3. gününde devam ediyor. İran da Körfez Ülkeleri’ndeki ABD üslerini ve İsrail’i hedef alıyor. İsrail Güney Lübnan’a tekrar saldırdı, Güney Kıbrıstaki Ağrotur İngiliz üssünde de bir patlama meydana geldi.
İran yetkilileri Trump yönetimi ile “konuşmak istiyor” mu?
ABD Başkanı Donald Trump, dün (Pazar günü) The Atlantic’e yaptığı açıklamada, “Konuşmak istiyorlar ve ben de kabul ettim. Bunu daha önce çok daha pratik olacak şekilde yapmalıydılar, geç kaldılar” demişti. “Görüşme ne zaman olacak?” sorusuna ise, “Bunu size henüz söyleyemem. Son haftalarda ABD ile müzakerelerde olanların bazıları şu an hayatta değil. Bu çok büyük bir saldırı idi. Daha önce bir anlaşma yapabilirlerdi. Bizimle çok oyun oynadılar” diye cevap vermişti. Ardından Fox News’a konuşan Trump, ABD saldırılarında 48 İranlı liderin öldüğünü söyledi. CNBC’ye yaptığı açıklamada ise, İran’a yönelik operasyonun planlanandan hızlı ilerlediğini iddia etti.
Bunların ABD’de ve dünya kamuoyunda ABD-İsrail saldırısına karşı yükselen itiraz ve tepkileri bastırmak, “Vurduk ve teslim olmaya zorladık” izlenimi yaratmak için söylenmiş sözler olduğu ortaya çıktı. Zaten Trump’ın kendisi de, dün geç saatlerde yaptığı bir açıklamada “tüm hedeflere ulaşılana kadar” saldırıların kesilmeyeceğini söyledi; “Devrim Muhafızları’na ve İran askeri polisine bir kez daha silah bırakmaları ve tam dokunulmazlık almaları çağrısında bulunuyorum; aksi takdirde kesin ölümle karşılaşacaklar” dedi. Saldırıların 4 haftadan uzun sürebileceğini belirten ABD Başkanı, bu arada Amerikan askerlerinden de kayıplar olabileceğinin altını çizdi. Bugün de benzer sözleri canlı yayında tekrarladı.
Laricani “ABD’yle müzakere yapmayacağız”
Devrim Muhafızları’nın eski komutanı ve su anda İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri olan Ali Laricani Turmp’ı yalanladı. Wall Street Journal (WSJ) gazetesi, Trump’ın iddiaları doğrultusunda, Laricani’nin Washington ile müzakereleri yeniden başlatma girişiminde bulunduğunu ve bu isteğin Umman Sultanlığı aracılığıyla sunulduğunu öne sürmüştü. WSJ haberini alıntılayan Laricani, “ABD’yle müzakere yapmayacağız” diye kestirmeden cevap verdi. Trump’ın bölgeyi boş hayallerle kaosa sürüklediğini vurgulayan Laricani, “Şimdi Amerikan askerlerinin daha fazla kaybından endişe ediyor. Kendi yanılsamalarıyla, yarattığı ‘Önce Amerika’ sloganını ‘Önce İsrail’e dönüştürdü ve Amerikan askerlerini İsrail’in güç hırsı uğruna feda etti” dedi. Ayetullah Hamaney’in suikasta uğramadan önce ABD ve İsrail saldırılarına karşı ülkeyi örgütleme görevini Laricani’ye verdiği, son aylarda yetkileri hızla genişletilen Laricani’nin şimdi İran’ın en etkili lideri haline geldiği söyleniyor.
İran’ın karşı saldırıları
İran’ın Devrim Muhafızları Ordusu, bugün de İsrail Hava Kuvvetleri Komutanlığı yerleşkesi’ni ve Netanyahu’nun ofisini Hayber (Hürremşehr) füzeleriyle hedef aldığını, başkent Tel Aviv ve Hayfa şehri ile işgal altındaki Doğu Kudüs’e saldırı gerçekleştirdiğini bildirdi. Açıklamada, “Bu onuncu dalganın hedefleri arasında Tel Aviv’deki Siyonist rejimin hükümet kompleksine yönelik hedefli bir saldırı, Hayfa’daki askeri ve güvenlik merkezlerine yönelik saldırılar ve Doğu Kudüs’e bir saldırı yer aldı” denildi.
İsrail’de en az 10 ölü: İsrail’in ulusal acil yardım servisi ‘Kızıl Davut Yıldızı’ verilerine göre ülkede en az 10 kişi hayatını kaybetti, 200’den fazla kişi de yaralandı. Ölümlerin dokuzu, bir füzenin sığınağa isabet ettiği Batı Kudüs’teki Beyt Semeş kentinde meydana geldi. İsrail basını, Beer Şeva kentine de İran’a ait bir füzenin düştüğünü duyurdu. Yetkililer, ilk belirlemelere göre 17 kişinin yaralandığını açıkladı.
Üç ABD uçağı düştü, ölen asker sayısı beşe çıktı: Kuveyt, bu sabah İran’ın füze saldırısı sırasında birkaç ABD savaş uçağının düştüğünü ve mürettebatın sağ olduğunu bildirmiş, olayı da “kaza” diye nitelemişti. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ise daha sonra üç F-15E Strike Eagle uçağının ‘dost ateşiyle Kuveyt üzerinde düştüğünü’ duyurdu. Açıklamaya göre üç uçak, İran uçakları, balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla (İHA) çatışma halindeyken Kuveyt hava savunma sistemlerince ‘yanlışlıkla düşürüldü’.
CENTCOM ayrıca Kuveyt’te üç ABD askerinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Böylece çatışmalarda yaşamını yitiren ABD askerlerinin sayısı beşe yükseldi.
Kuveyt, bunun yanı sıra, Körfez ülkesinin silahlı kuvvetleri tarafından yürütülen bir operasyon sırasında bir denizcinin hayatını kaybettiğini açıkladı.
Birleşik Arap Emirlikleri Savunma Bakanlığı da, İran’ın misilleme saldırılarında ülkede üç kişinin hayatını yitirdiğini bildirdi.
İran iki petrol tankerini batırdı. Iran devlet televizyonunun haberine göre, Hürmüz Boğazı’ndan uyarıları dikkate almadan “yasa dışı” geçiş yapmaya çalışan bir petrol tankeri hedef alındı. Tankerin vurulduktan sonra alevler içinde ve batmak üzere görüldüğü görüntüleri yayımlandı. Umman’ın Musandam kentinin Hasab Limanı açıklarında, Palau bayraklı bir petrol tankeri saldırıya uğradı. Umman Deniz Güvenliği Merkezi’nce yapilan açıklamada, gemide bulunan 20 mürettebatın tahliye edildiği, 4 kişinin yaralandığı ve tedavi altına alındığı aktarıldı.
İran’ın kayıpları
İran’ın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’ndaki temsilcisi (UAEA), bu sabah Natanz nükleer tesisinin ABD ve İsrail’in ortak saldırısında vurulduğunu açıkladı. İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Muhammed İslami de ABD ve İsrail’in Natanz’daki nükleer tesise iki kez saldırı düzenlediğini bildirdi. İran’ın yarı resmi ajansı ISNA’ya göre İslami, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafarel Mariano Grossi’ye bir mektup gönderdi ve UAEA’nın nükleer tesislere yapılan saldırılar karşısındaki eylemsizliğine son vermesi ve “Uluslararası düzenlemelere aykırı olan bu eylemleri kınayarak yasal görevlerini yerine getirmesi gerektiğini” belirtti.
İran, ABD ve İsrail’in saldırılarında 7 üst düzey subayının daha öldüğünü duyurdu. Bunların görevleri ve isimleri şöyle: Hamaney’in ofisinin Genel Sekreteri Tümgeneral Muhammed Şirazi, yardımcısı Tümgeneral Ekber İbrahimzade, Genelkurmay Operasyon Başkanlığı Plan ve Operasyon Dairesi Başkanı Muhsini Mutlak, Genelkurmay İstihbarat Başkan Yardımcısı Tümgeneral Salih Esedi, Kolluk Gücü İstihbarat Teşkilatı Başkanı Gulamreza Rezaiyan, Genelkurmay Hazırlık Dairesi Başkanı Tümgeneral Hasan Ali Tacik ve Silahlı Kuvvetler Hazırlık ve Lojistik Başkan Yardımcısı Tümgeneral Muhsin Darrehbagi.
Toplam 555 ölü, 170’i öğrenci ve öğretmen: İran Kızılayı İsrail-ABD saldırılarında ölenlerin sayısının 555’e yükseldiğini açıkladı. Telegram üzerinden yapılan açıklamada, “Ülkemizin çeşitli bölgelerinde gerçekleştirilen Siyonist-Amerikan terörist saldırılarından bugüne kadar 131 şehir etkilendi. Ne yazık ki 555 yurttaşımız hayatını kaybetti” denildi.
Bu toplam sayı içinde öğrenci ve öğretmenler önemli bir yekûn tutuyor. İran devlet televizyonu, 28 Şubat’ta Hürmüzgan eyaletinin Minab kentindeki bir kız ilkokuluna yönelik ABD ve İsrail saldırısında 153 öğrenci ve öğretmenin öldüğünü duyurmuştu. Bugün de İran Eğitim ve Öğretim Bakanlığı saldırıların hedefi olan eğitim kurumlarında şu ana kadar 170 öğrenci ve öğretmenin hayatını kaybettiğini bildirdi.
Buna karşılık 555 can kaybı içinde bugünkü saldırılar sırasında ölen İran askerleri büyük bir ihtimalle yer almıyor. Tesnim Haber Ajansı’nın emniyet kaynaklarına dayandırdığı haberine göre, ABD ve İsrail’in İran’ın sınır karakollarına düzenlediği saldırılarda 41 asker hayatını kaybetti. Söz konusu saldırıların, ülke sınırlarını istikrarsızlaştırmak ve sınır hattında güvenlik zafiyeti oluşturmak amacıyla gerçekleştirildiği kaydedildi.
Çatışma alanı genişliyor
AFP’nin bildirdiğine göre, Kuveyt‘teki ABD Büyükelçiliği İran’ın misillemesinde isabet aldı ve binadan dumanlar yükseldi. Büyükelçilik tarafından yapılan açıklamada, “Kuveyt üzerinde füze ve İHA saldırılarının tehdidi devam ediyor. Büyükelçiliğe gelmeyin. Konutunuzda en alt katta ve pencerelerden uzak bir yerde siper alın. Dışarı çıkmayın. ABD Büyükelçiliği personeli yerinde sığınakta bulunuyor” denildi.
İran, Katar, Kuveyt, BAE ve Bahreyn’e yönelik yeni bir füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırısı başlattı. İran Devrim Muhafızları Ordusu, Bahreyn’de bulunan ABD donanma filosunu, Birleşik Arap Emirlikleri’nde (BAE) ABD’ye ait Minhad Üssü ve Kuveyt’teki Amerikan üssünü füze ve insansız hava araçlarıyla vurduğunu duyurdu. Bölge genelinde sirenler çalarken, hava savunma sistemleri devreye girdi. Saldırılar sırasında Katar’ın başkenti Doha, BAE’nin başkenti Abu Dabi kentleri ile Dubai’de yüksek sesli patlamalar duyuldu. Abu Dabi’de bir İHA’nın yakıt tank terminalini vurduğu, yangın çıktığı ancak operasyonların etkilenmediği bildirildi. Bahreyn’in başkenti Manama’da yoğun dumanların yükseldiği görüldü.
Diğer yandan uydu görüntüleme şirketi Planet Labs tarafından elde edilen ve New York Times tarafından analiz edilen uydu görüntülerinden, İran saldırılarının hedefi ve ABD donanmasının bölgedeki en büyük üssü olan Bahreyn’deki 5. Filo karargahında birçok binanın tamamen yıkıldığı anlaşılıyor.
İran dün Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) başkenti Abu Dabi’deki Fransız üssünü de vurmuştu. Fransız Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, “BAE’de Emirlik üssüne bitişik üssümüzdeki bir hangar, Abu Dabi limanını hedef alan bir drone saldırısında vuruldu. Hasar tamamen maddi ve sınırlı. Yaralanan kimse yok” dedi. Keza Kürdistan Özerk Bölgesi’nde Erbil Uluslararası Havalimanı’ndaki ABD askeri üssü de İran tarafından vuruldu. Üste patlama meydana gelirken dumanlar yükseldiği görüldü. Erbil semalarında tespit edilen bir İHA, hava savunma sistemleri tarafından imha edildi.
İran Ordusu, ABD’nin Kuveyt’teki Ali es-Salem Hava Üssü ile Hindistan’ın kuzeyindeki düşman gemilerine, 15 seyir füzesiyle saldırı düzenlediğini duyurdu. İran devlet medyasının aktardığına göre, İran Devrim Muhafızları Komutanı Hürmüz Boğazı’nın kapatıldığını ve geçmeye çalışan gemilerin ateşe verileceğini söyledi.
Suudi Arabistan, Dammam kentindeki Ras Tanura Rafinerisine sabah saatlerinde saldırı girişiminde bulunan iki insansız hava aracının (İHA) başarıyla engellendiğini ve imha edildiğini açıkladı. Savunma Bakanlığı Sözcüsü Türki el-Maliki, İHA’lardan düşen parçaların sivil yerleşim alanlarına yakın bölgelerde hasara yol açtığını belirtti. İHA’ların hangi taraf veya ülke tarafından gönderildiğine dair bilgi paylaşmayan Maliki, düşen parçaların bir rafineride küçük çaplı yangına neden olduğunu ve yangının kontrol altına alındığını bildirdi.
Lübnan’a İsrail saldırısı: Orta Doğu’da uzun süredir Tahran’ın başlıca müttefiklerinden biri olan Hizbullah, İsrail’in Hamaney’in öldürülmesine ve Lübnan’a yönelik sürekli ateşkes ihlallerine karşılık olarak dün İsrail’e füze ve insansız hava araçları fırlatmıştı. İsrail Ordu Sözcüsü Ella Waweya, bu sabah X hesabından paylaştığı görüntülü mesajında, Lübnan’ın güneyi ile Bekaa Vadisi’nde 50’den fazla yerleşim biriminin hedef alınacağını duyurdu ve bu bölgelerde yaşayanlara evlerini derhal boşaltmaları için çağrıda bulundu. Daha sonra Lübnan hükûmetince, İsrail ordusunun başkent Beyrut ve Güney Lübnan’ bölgelerine ‘a düzenlediği hava saldırılarında en az 52 kişinin hayatını kaybettiği 154 kişinin de yaralandığı bildirildi.
Güney Kıbrıs‘taki Limasol kentinde bulunan İngiltere’ye ait Ağrotur Hava Üssü’nde de patlama meydana geldi. İngiltere Savunma Bakanlığı kaynakları, patlamaya bir dronun neden olduğunu bildirdi. Üste alarm sistemlerinin devreye girdiği ve alanda bulunan uçakların önleme maksatlı havalandığı öğrenildi.