Barışa İhtiyacım Var Kadın İnisiyatifi (BİV), Ankara’da Mülkiyeliler Birliği’nde düzenliği basın toplantısıyla TBMM’nin “Süreç” Komisyonu’nun 18 Şubat’ta açıklanan raporuna ilişkin değerlendirmelerini ve barışın gerçekleşmesine ilişkin önerilerini paylaştı.
Komisyon’da kadınların görünmezliği
Meclis Komisyonu’nun 51 üyesinden sadece 10’unun kadın olduğu, dinlenen 137 kurum ve kişiden yalnızca 6’sının kadın kurumu olduğu, 21 Komisyon oturumundan sadece birinde, son oturumda kadınların dinlendiği, nihai raporun yazımında ise hiçbir kadının yer almadığı, raporda neredeyse hiç “kadın” sözcüğünün geçmediği belirtilen BİV açıklamasında, Barış Anneleri’nin dertlerini Kürtçe olarak ifade etmelerine ise izin verilmediğine işaret edildi. Açıklamada, “Savaşın farklı yüzlerini anlatanlar, barış için taleplerini ifade edenler bunların nihai raporda bir biçimde yer almasını beklese de kadınlar sadece “dinlendi”, sözleri duyulmadı” denildi.
Komisyon Raporu’nda da kadının adı yok
BİV olarak Meclis’te Komisyon’a bir rapor sunulduğu belirtilen açıklamada, sunulan raporun içeriği hakkında bilgi verildi: “Onlarca yıldır süren savaşta, ırkçılığın, milliyetçiliğin patriyarkayla birbirini güçlendirdiği bu coğrafyada anadilini konuşamamış, göçe zorlanmış, yoksullaştırılmış, yakınını kaybetmiş, savaşçı olmuş, cinsel tacize, şiddete uğramış, ev içi emeğiyle savaşın ortasında haneyi çekip çevirmeye çalışmış kadınları, bunun ülkedeki tüm kadınlara nasıl sirayet ettiğini anlattık. Bu savaşın doğrudan bedenlerimiz üzerinde sürdüğünü, üniformalı erkeklerin kadın cinayetlerinin, cinsel taciz ve istismarlarının nasıl üzerinin örtüldüğünü, cezasızlık zırhını konuştuk. Barış inşa edilirken bunlar konuşulmazsa, savaşın gündelik hayatlarımızda, bedenlerimiz üzerinden süreceğini, bunun normalleşeceğini söyledik. Herkes için eşit vatandaşlığın toplumsal cinsiyet eşitliğini de kapsaması gerektiğini vurguladık.” BİV’in raporunda dile getirilen bu konulara Komisyon’un raporunda yer verilmediği eleştirisi yapıldı.
Rapora yöneltilen eleştiriler, şerhler ve açıklamalarda da barışın öznesi olması gereken kadınların kimsenin aklına gelmediği vurgulanan BİV açıklamasında. “Sürekli dillendirilen “bütün kesimlerin dahil edilmesi”, “herkes için demokrasi” sözleri yine tarihin bu anında savaşın onca yükünü, şiddetini, patriyarkal baskısını çeken kadınları içermedi – ne iktidar ne de onu eleştirenlerce. Bizim tarihin bu akışına, kadınları eşit biçimde dahil etmeden yürütülmeye çalışılan sürece itirazımız var” denildi.
‘Toplumla bütünleşmesi beklenenler” yalnızca erkekler değil
Raporun 6.maddesinin, “örgüt mensuplarının toplumla bütünleşmesini” için yapılması gereken yasal düzenlemeleri içerdiğine değinilen açıklamada, “Buna dair öneriler getirilmesi, eğitimin, istihdamın, ekonomik ve sosyal programların düşünülmesi elbette olumlu, ancak toplumla bütünleşmesi beklenenlerin de cinsiyetsiz olmadığının unutulmaması gerekir. Silah bırakarak sivil yaşama katılması beklenen kadınların eline neden silah aldığını düşünmek de dolayısıyla bu sürecin bir parçası. Pek çok kadın için bunun sebebi elbette Kürt kimliğinin inkarı ve Kürt kimliğine yönelik sistematik saldırılar. Aynı zamanda eşitsiz bir toplumda erkek şiddetinden uzaklaşmak, bir kadın olarak özgürleşmek, erkeklerle eşit olabilmek de dağa gitmelerinin sebepleri. Dolayısıyla bu barış sürecinde geri dönecek bir kadın için, erkeklerin dayattığı bir yaşama mahkum edilmemek, dönünce ne iş yapacağından daha önemsiz değil” ifadeleri yer aldı.
‘Barışın kalıcılığı toplumsal cinsiyet eşitliği ile sağlanır’
BİV’in basın açıklaması, “Barışın kalıcılığının toplumsal cinsiyet eşitliği ile sağlanabileceğini gerçeğiyle; kadınların geçiş döneminin tüm safhalarına katılması, yasaların toplumsal cinsiyet eşitliği bakışıyla oluşturulması ve toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik saldırıların son bulması, çatışma dönemlerinde kadın ve kız çocuklarına karşı suç işleyenlerin hesap verebilir olmasını garanti altına alan ve bunların cezasız kalmasına izin vermeyen bir adalet sisteminin uygulanması için mücadeleye devam edeceğiz” sözleriyle son buldu.