CHP lideri Kılıçdaroğlu, partisinin grup toplantısında Erdoğan’ın, ailesinin ve yakın çevresinin kaçırdığı milyonlarca dolara ilişkin belgeler açıkladı. Kılıçdaroğlu’nun açıkladığı belgelerde Sıtkı Ayan ismi de geçiyordu. Ayan, 17 Aralık yolsuzluk ve rüşvet operasyonları başlamadan bir gün önce, tarihinin en büyük ikinci yatırım teşvikini almıştı.
CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nun AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, ailesi ve yakın çevresinin yurtdışında kaçırdığı milyonlara ilişkin açıkladığı belgelerde Sıtkı Ayan ismi dikkat çekti.
Sıtkı Ayan kimdir?
Cumhuriyet’in haberine göre; Sıtkı Ayan adını ilk kez İran ve Türkmen doğalgazının Avrupa’ya taşınmasıyla ilgili projede duyurdu. Wikileaks belgelerinde de adı geçen Sıtkı Ayan, 2008′de yapılan anlaşmayla da ekonomi dünyasında da ilgi çekti.
17 Aralık’tan bir gün önce cumhuriyet tarihinin en büyük ikinci yatırım teşvikini almış
Sıtkı Ayan, 17 Aralık yolsuzluk ve rüşvet operasyonları başlamadan bir gün önce, 16 Aralık’ta AKP hükümetinin verdiği cumhuriyet tarihinin en büyük ikinci yatırım teşvikini alan ve o dönem 11.5 milyar liraya İran doğalgazını Almanya’ya taşıyacak bir petrol boru hattı inşa edeceğini duyuran iş insanı.
Tapelerde ismi geçiyor
Fakat Sıtkı Ayan isminin meşhur olması Erdoğan’ın kendisi hakkında söylediği “Kucağımıza düşecekler” lafından sonra gerçekleşti. Yayımlanan tapelerde Erdoğan, Ayan’ın verdiği 10 milyon doları yeterli bulmadığı için bu cümleyi kullanıyordu.
İlahiyat okuyup petrole yöneldi
Cumhuriyet gazetesinin 14 Şubat 2014’teki sayısında Pelin Ünker imzalı haberde Sıtkı Ayan şöyle haberleştirilmişti:
“Sivas’ın Gölova beldesinde doğup büyüyen Sıtkı Ayan, İstanbul İmam Hatip Lisesi ve Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesini bitirdi. Mesleğini icra yerine petrol işine girdi. Ayan’ın, İran ve Sudan’da petrol ve doğalgaz sahalarıyla ilgili yatırımları da bulunuyor.”
AKP’nin İran’daki yıldızı
WikiLeaks belgelerine göre ABD Ankara Büyükelçiliği’nden gönderilen kripto, Başbakan Erdoğan’ın İran’daki etkinliğini ve ilişkisini ortaya koyuyordu. ABD elçiliğinin belgesinde, 22 Şubat’ta Türk gazetelerinde İran ile Türkiye arasında müşterek bir yatırım projesi imzalandığı ve buna göre kurulacak olan yeni bir doğalgaz boru hattının, İran gazını Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşıyacağı belirtiliyordu. Bu yatırım işbirliği ise 2007 ve 2008 yıllarında imzalanan ilk anlaşmalara istinaden yapılacaktı.
ABD Büyükelçiliği Ticaret Müşaviri Dale Eppler, söz konusu işbirliği konusunda daha derin bilgi edinmek amacıyla BOTAŞ Başkanı Saltuk Düzyol’a başvurmuştu. Ancak Düzyol, şirketinin bu projeyle ilintili olmadığını ve projenin özel bir şirkete verildiğini belirtmişti.
Sonuç olarak söz konusu İran projesindeki özel şirketin Som Petrol AŞ olduğu belli olmuş ve şirketin Sıtkı Ayan sahipliğinde olduğu anlaşılmıştı. Som Petrol, 22 Temmuz 2010’da İran ile 1 milyar Avro’luk boru hattı inşası anlaşması yapmıştı. Şu anda şirketin İstanbul Ticaret Odası (İTO) kayıtlarında 10 milyon lira sermayesi görünüyor. Ancak şirketin merkezinin Londra’da olduğu ve sermayesinin de milyar dolarları bulduğu ifade ediliyor.
Teşvik şampiyonu Turang Transit
Hükümetin Aralık 2013 teşvik verileri açıklandığında, listede yer alan dev bir yatırım göze çarpmıştı. İran-Türkiye-Avrupa doğalgaz boru hattı projesini hayata geçirecek Turang Transit 11.5 milyar TL ile zirvede yer almıştı. Bu, Çalık Grubu’nun Samsun-Ceyhan boru hattı ve rafinerisi için aldığı 14.5 milyar liralık yatırım teşvik belgesinden sonra Cumhuriyet tarihinin en yüksek tutarlı teşvik belgesi oldu. Yatırımın konusu “Doğalgaz Boru Hattıyla Taşımacılık” olarak kayıtlara geçiyordu. Tarihi 16.12.2013 olan belge, “Gümrük Vergisi Muafiyeti, Vergi İndirimi Oranı, Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği” gibi destekleri kapsıyor. İran ile anlaşma 2008’de imzalanmıştı. Turang Transit’in kurucu ortakları da Gent Elektrik Enerjisi Toptan Satış, Samed Petrol, Alan Enerji ve Aktau Petrol. Tüm bu şirketlerde Sıtkı Ayan’ın ortaklığı ve yönetim kurulu üyeliği bulunuyor.
İran elektriği Gent Elektrik’ten
2009’da İran’dan elektrik ithali için özel sektör arasında süren yarışın galibi sürpriz bir biçimde Gent Elektrik oldu. O dönemde Türkiye’nin elektrikte yaşadığı arz krizini aşmak için İran’dan elektrik ithalatı gündeme gelmişti. Gent Elektrik, İran’dan elektrik getirmek için gerekli yasal çalışmaları tamamladı ve iznini aldı. Bir dönem Şavk Elektrik ve Kartet’in mücadele ettiği İran’dan elektrik ithalatında rakiplerini geride bıraktı.
Sıtkı Ayan adına bulunan şirketler
İTO kayıtlarına göre Sıtkı Ayan’ın yönetim kurulu üyesi olduğu ve halen faaliyette olan şirketler şöyle:
Som Petrol, Tay Çimento Sanayi ve Ticaret AŞ, Aktau Petrol Ticaret AŞ, Gent Elektrik Enerjisi Toptan Satış AŞ, Somas Enerji Sanayi ve Ticaret AŞ, SMS Gemi İnşa Sanayi AŞ, Turang Transit, Bylan Uluslararası Ticaret ve Gayrimenkul Sanayi AŞ, Emas Doğal Gaz Sanayi, Anatolian Uluslararası Enerji Yatırım, MS Uluslararası Enerji Yatırım, TRG Petrol Ticaret, CTAT Gıda ve Sağlık Ürünleri, Som Overseas Petroleum, ASB Grup Enerji, ASL Enerji, Perlite İnşaat, Aska Enerji.
Sıtkı Ayan’ın ortağı gözüktüğü şirketler ise şöyle sıralanıyor:
Gent Petrol ve Dış Ticaret Limited Şirketi, Samed Petrol ve Enerji Dış Ticaret, Saor İnşaat, Alan Enerji, Anka Enerji, Başlam Nakliyat.
Sıtkı Ayan’ın ilginç bir tarafı da çok sayıda şirketi kurup kapatması. Ayan, İTO kayıtlarına göre ortağı olduğu İnsaş İnşaat’ın kaydını 31 Temmuz 2013’te, yönetim kurulu üyesi olduğu Metaş Mesken’i 2 Temmuz 2003’te, yine ortağı olduğu 20. yıl Konut ve İnşaat’ı 26 Ağustos 2002’de, yönetim kurulu üyesi olduğu S.S. Konutbirlik Evleri Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi’ni 28 Mayıs 2002’de ve son olarak yine yönetim kurulu üyesi olarak gözüktüğü S.S. Ayanca Konut Yapı Kooperatifi’ni 31 Temmuz 2013’te kapatmış.