Hayvanlar pek çok biçimde öldürülüyor
HAKİM’in hazırladığı rapor, 2025’in ocak-haziran döneminde Türkiye genelinde yaşanan hayvan hakkı ihlallerini kategorilere ayırarak derledi. Raporda, işkence, araçla ezme, zehirleme, dövüş, yasa dışı avcılık gibi birçok farklı biçimde hayvanların öldürüldüğü ya da acıya maruz bırakıldığı belirtildi.
En az 318 hayvanın işkenceye uğradığı, 220’sinin kazalarda, 10’unun araçla ezilerek, 42’sinin ise ateşli silahla vurularak öldürüldüğü kaydedildi. Zehirleme vakalarında en az 237 hayvan ve 56 kovan arı yaşamını yitirdi.
Yasa dışı avcılık ve ticaret yaygın
Raporda, yalnızca yasa dışı avcılık ve ticaretin değerlendirildiği belirtildi. Bu kapsamda en az 4 bin 625 hayvan ve 114 ton 688 kilogram deniz canlısının yasa dışı yollarla avlandığı tespit edildi.
Ayrıca maymun, yılan, sakallı ejder, tarantula, köpek ve buzağı gibi türleri de içeren en az 5 bin 852 hayvanın yasa dışı ticarete konu olduğu belirlendi.
HAKİM, balık ve arılarla ilgili verilerde sayıların genellikle kovan ve kilogram üzerinden verildiğini, bu nedenle ölçümlerin bu şekilde tutulduğunu aktardı.
Kapatılan hayvanların toplu ölümleri
İnsan eliyle belli alanlara kapatılan hayvanların sel, yangın, çökme veya hastalık gibi nedenlerle yaşamlarını yitirdiği olaylar da raporda yer aldı. Bu kapsamda en az 362 bin 617 hayvan, 229 kovan arı ve 1 ton balık yaşam hakkını kaybetti.
Raporda ayrıca, tamamı köpek olmak üzere en az 13 hayvanın cinsel şiddete maruz kaldığı da belirtildi.
Hayvan dövüşleri ve bahis suçları artışta
HAKİM’in bulgularına göre horoz, köpek, deve ve boğa gibi türlerden en az 3 bin 938 hayvan dövüştürüldü. Bu dövüşlerin bir kısmı yasa dışı bahis ortamlarında, bir kısmı ise belediyelerin düzenlediği festivallerde yapıldı.
Komite, ekonomik krizle birlikte bahis gibi suçların artışının, hayvan dövüşleriyle ilgili haberlerdeki yükselişe paralel ilerlediğini belirtti.
“Katliam Yasası”nın gölgesi
Raporda, 2024 yılında yürürlüğe giren ve kamuoyunda “Katliam Yasası” olarak anılan Hayvanları Koruma Kanunu değişikliğinin etkilerinin sahada hissedildiği vurgulandı.
HAKİM, belediyelerin sokak hayvanlarını topladığı vakaların çoğunun artık haber değeri taşımadığı ve bu durumun yasa değişikliğinin doğrudan sonucu olduğuna dikkat çekti.
Ayrıca, bazı belediyelere ait alanlarda, barınaklarda ve çöplüklerde çok sayıda köpeğin cesedine rastlandığı, hayvanların ormanlara atılarak aç ve susuz bırakıldığı vakalar da raporda yer aldı. Bu ihlaller “kamuyla ilgili ihlaller” başlığı altında toplandı ve en az 100 bin 302 hayvanın hakkının bu şekilde ihlal edildiği belirtildi.
HAKİM: “İhlallerin boyutu medyada görünenle sınırlı değil”
HAKİM, raporda yer alan tüm vakaların yalnızca haberleştirilmiş olaylardan derlendiğini, dolayısıyla gerçek ihlal sayısının çok daha yüksek olduğunu vurguladı.
Komite, kamu kurumlarının olayları inkâr eden ya da farklı şekilde açıklayan beyanlarının raporda yer almadığını; haberlerde geçen iddiaların esas alınarak istatistiklerin oluşturulduğunu bildirdi.