IŞİD katliamından kurtulup Zaho’ya sığınan Ezidiler bu kez de hastalıkla savaşıyor. Derebun köyünde 10 günde 22 Ezidi hayatını kaybetti. Çocuklarda da karın ağrısı, ishal ve kusma başladı. Irak Kürdistan yönetimi ve Zaholular, IŞİD katliamından kaçan Ezidi ve Hıristiyanlara her türlü insani yardımı yapıyor. Ancak 50 derecenin üzerindeki sıcaklık, açıkta akan pis sular ve hijyenden uzak koşullar, açık alanda yaşayan binlerce sığınmacının hayatını tehdit ediyor. Şengal’den kaçış sırasında yaşanan kötü koşullar da birbiri ardına ölümleri tetikliyor.
250 Ezidi ile 200 Hıristiyan ailenin yaşadığı Zaho’nun Derebun köyüne 3 Ağustos itibariyle 13 bin 700 Ezidi ile 2 bin Hıristiyan sığındı. Ezidi Şeyhi Kadir Semir, son 10 günde 22 Ezidi’nin ölümünü uzun yolculuk ve susuzluktan kaynaklanan hastalıklara bağlıyor. Çocukların bulaşıcı hastalık, sıcaklık ve kötü beslenme nedeniyle toplu ölümlerinden korktuğunu belirten Şeyh Kadir, “Karın ağrısı, kusma ve ishal başladı. Ölenlerden 3’ü çocuk, 3’ü 15 yaşında, 16’sı da 50 yaş üstünde. Tümü erkek. IŞİD kadın mı bıraktı? O kadar azı gelebildi ki. Gençlerde intihar eğilimi arttı. 2 erkek intihar etti. Namus yüzünden. IŞİD’in eşine tecavüz etmesine, satmasına dayanamadılar” diyor.
Köyün yamacındaki mezarlıkta, yoğun ceset kokusu nedeniyle birkaç dakika kalabiliyoruz. Yeni mezarlar hemen göze çarpıyor. Sayıyoruz, 22 tane. Şeyh Kadir, sıcaklık ve sert zemin nedeniyle derin kazamadıklarını söylüyor: “Ölümlerin duracağı yok. Resmi makamlardan kepçe istedik, mezar kazmaya ne dermanımız ne de kefen yapacak çarşafımız kaldı.” Ezidi ve Hıristiyanların öncelikli talebi, kendileri için Avrupa ve ABD’nin himayesinde sınırları olan bir bölgenin oluşturulması. 2’nci sırada, yüzlerce yıldır zulüm üstüne zulüm gördükleri bu emniyetsiz coğrafyadan gitme isteği var. Ezidiler Avrupa’ya, Hıristiyanlar ise Avustralya’ya gitmek istiyor.
Avrupa’da yaşayan 3 Viranşehirli Ezidi sosyolog Azad Barış, işadamları Davut Özgür ve Hayati Kinno, Ezidilerin ihtiyaç ve durumlarını tespit edip Avrupa Ezidi topluluğuna rapor hazırlamak için Zaho’dalar. Kendi aralarında denkleştirdikleri para ve giysileri dağıtıyorlar. Hedeflerinde Viranşehir’de boşaltılan Ezidi köylerini restore ettirip şu an Viranşehir’e sığınan 700 Ezidi’yi yerleştirmek de var. Irak Kürdistanı’ndaki Ezidiler için de sağlık, eğitim, psikolojik destek ve okul için uluslararası destekle harekete geçecekler. Papa Françesko’nun gönderdiği özel temsilci Kardinal Fernando Filoni, Derebun köyüne geldi. Keldani Kilisesi’nde Hıristiyan rahibi, Ezidi şeyhi Kadir Semir ve söz alan kadınları dinleyen Filoni, “Çok ağır bir felaket yaşadınız. Size söz veriyoruz, Batı dünyasının olanların farkına varması ve acil müdahale etmesi için Vatikan çağrıda bulunacak” dedi. (ANF)
