Editör: Mehmet Murat Yıldırım, (SH)
TÜİK verileriyle gerçekler arasındaki uçurum
TÜİK 2025 verilerinde kısmi süreli çalışan sayısını 4,5 milyon kişi olarak açıklarken, EMAR haftalık çalışma sürelerini esas alarak yaptığı hesaplamada bu sayının 6 milyon 776 bin kişi olduğunu saptadı. Raporda, kısmi süreli çalışan her 3 kişiden 2’sinin hiçbir sosyal güvencesi olmadan “kayıt dışı” çalıştırıldığı ve asgari ücretin dahi altında gelire mahkûm edildiği vurgulandı.
Kadın istihdamında “esneklik” tuzağı
Cinsiyete dayalı verilerde kadın işçilerin durumu daha ağır bir tablo çizdi. Çalışan erkeklerin %17’si kısmi süreli işlerdeyken, kadınlarda bu oran %28,4’e fırladı. Raporda, kadınların bakım hizmetleri yükü nedeniyle “esnek çalışma” adı altında güvencesizliğe itildiği belirtildi. Ayrıca 11 milyondan fazla işçinin yasal sınır olan 45 saatin üzerinde çalıştırıldığı, bu mesailerin tam zamanlı işe dönüştürülmesi durumunda 3,3 milyon kişilik yeni istihdam yaratılabileceği ifade edildi.
Genel-İş’ten 8 Maddelik Acil Talep Listesi:
- Temel istihdam biçimi ‘güvenceli ve tam zamanlı’ olmalı, esnek çalışma istisna sayılmalı.
- Haftalık yasal çalışma süresi 40 saate düşürülmeli.
- Kısmi çalışanların eksik gün primleri kamusal destekle tamamlanmalı.
- Kayıt dışı çalışmaya karşı denetimler artırılmalı.
- Kadın istihdamı için bakım hizmetleri kamusal sorumluluk haline getirilmeli.
- Gençler için güvenceli ve tam zamanlı işler planlanmalı.
- Esnek çalışmayı teşvik eden politikalardan vazgeçilmeli.
- Sendikal örgütlenmenin önündeki tüm engeller kaldırılmalı.