Hasta mahpuslara yönelik ihlaller, Türkiye’nin çeşitli kentlerinde yapılan eş zamanlı eylemlerle bir kez daha kamuoyunun gündemine taşındı. Hasta Mahpuslara Özgürlük İnisiyatifi’nin Ankara’daki 585’inci hafta buluşmasında ağır hasta mahpus Fevzi Adanır’ın durumu anlatılırken; İstanbul ve İzmir’deki açıklamalarda özellikle kadın hasta mahpusların yaşadığı sistematik hak ihlallerinin derinleştiği vurgulandı. Marmara Bölgesi cezaevlerinde 37 kadın mahpusun ağır hastalıklarla yaşam mücadelesi verdiği açıklandı.
Ankara’da Fevzi Adanır’ın durumu gündemde
Afyon T Tipi Cezaevi’nde tutulan ağır hasta mahpus Fevzi Adanır, Ankara Sakarya Caddesi’nde yapılan açıklamanın merkezindeydi. İHD Ankara Şubesi Eşbaşkanı Ömer Faruk Yazmacı, Adanır’ın 33 yıldır cezaevinde olduğunu ve sağlık durumunun kritik seviyeye geldiğini belirterek şunları söyledi:
• “Adanır’ın şizofreni tanısı var, ağır psikiyatrik ilaçlar kullanıyor. İçgörü kaybı nedeniyle hekimle iletişim kurmakta zorlanıyor.”
• “Yemek yeme, kişisel temizlik ve ilaç takibi gibi en temel ihtiyaçlarını dahi koğuş arkadaşlarının desteği olmadan yerine getiremiyor.”
• “Yakın zamanda merdivenden düştü ve artık yardım almadan yürüyemiyor.”
Yazmacı, Adanır’ın sürekli refakat ve gözetim gerektiren bir hasta olduğunu belirterek tahliye çağrısı yaptı. Açıklamada “Hasta tutsaklar serbest bırakılsın” ve “Tecrit işkencedir” sloganları atıldı.
İstanbul’da kadın hasta mahpusların durumu anlatıldı
İHD İstanbul Şubesi Hapishane Komisyonu, 713’üncü “F Oturması” eylemini Beyoğlu’nda gerçekleştirdi. Bu hafta Marmara Bölgesi cezaevlerindeki kadın hasta mahpuslara dikkat çekildi. “Kadın hasta mahpuslar serbest bırakılsın” pankartı açıldı, tek tek hasta kadınların fotoğrafları taşındı.
Basın açıklamasını okuyan Meral Nergis Şahin, 25 Kasım yaklaşırken kadın mahpusların cinsiyet temelli ayrımcılık, şiddet ve kötü muameleyle karşı karşıya bırakıldığını vurguladı:
• “2025’te en az 482 kadın öldürüldü. Mahpus kadınlar bu riskin en yüksek olduğu gruplardan biri.”
• “Kadın mahpuslar, her geçen gün artan ayrımcılık, işkence, kötü muamele ve cinsel şiddet karşısında yardım çağrısında bulunuyor.”
Şahin, hasta kadın mahpuslar Hatice Yıldız, Hatice Onaran, Fatma Tokmak, Tenzile Acar ve Şivekar Ataş’ın sağlık durumlarına dikkat çekerek Marmara Bölgesi’nde 37 kadın mahpusun ağır hastalıklarla yaşam mücadelesi verdiğini açıkladı.
Eylem, “Tecrit öldürür, dayanışma yaşatır” sloganlarıyla sona erdi.
İzmir’de kadın mahpuslara yönelik ihlaller sıralandı
İHD İzmir Şubesi, Konak Eski Sümerbank önünde düzenlediği eylemde kadın mahpusların yaşadığı hak ihlallerini aktardı. “Kadınlar barış istiyor” ve “Hasta tutsaklar ölüyor. Susma, suça ortak olma” pankartları açıldı.
İHD yöneticileri Vetha Aydın ve Gülay Bilici tarafından okunan açıklamada kadın mahpuslara yönelik ihlaller şu şekilde sıralandı:
• Türkiye hapishanelerinde 1412 hasta mahpus, bunların 161’i kadın.
• Giderek ağırlaşan tecrit, kadın mahpusların hem bedensel hem ruhsal sağlığını ciddi biçimde tahrip ediyor.
• Kadın mahpusların sağlığa erişimi sistematik biçimde engelleniyor.
• Kadın olmak başlı başına risk faktörüyken, kadın hasta mahpus olmak derin bir mağduriyet yaratıyor.
Açıklamada, kadın hasta mahpusların sağlık ve yaşam hakkının korunması için acilen adım atılması talep edildi.