ABD, Venezuela kıyılarındaki uluslararası sularda petrol taşıyan ikinci bir ticari tankere el koydu. El konulan geminin ABD yaptırımları listesinde yer almadığı belirtilirken, Venezuela hükümeti müdahaleyi uluslararası hukukun ihlali olarak değerlendirdi.
ABD’li yetkililer, operasyon sırasında gemide herhangi bir direniş yaşanmadığını ve mürettebatın ABD güçlerinin gemiye çıkmasına izin verdiğini açıkladı. Tankerin rotasının Asya olduğu bilgisi paylaşıldı.
Operasyonun ardından açıklama yapan ABD İç Güvenlik Bakanı Kristi Noem, Venezuela petrolünün “narkoterörizmin finansmanında kullanıldığını” öne sürdü. Noem, “Yaptırımlara tabi petrolün yasa dışı hareketini takip etmeyi sürdüreceğiz. Sizi bulacağız ve durduracağız” ifadelerini kullandı.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ise yaptırım altındaki petrol tankerlerinin Venezuela’dan ayrılması ya da Venezuela’ya ulaşmasına yönelik ablukanın süreceğini belirtti. Hegseth, bu ablukanın, ABD’nin Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro yönetiminin “çaldığını” iddia ettiği Amerikan varlıkları iade edilene kadar devam edeceğini söyledi.
Venezuela’dan sert kınama
Venezuela devlet televizyonu VTV’nin aktardığına göre, hükümet tarafından yapılan açıklamada ABD güçlerinin uluslararası sularda Venezuela petrolü taşıyan ticari bir gemiyi durdurması kınandı. Açıklamada, gemi mürettebatının “zorla alıkonulduğu” ifade edildi.
Venezuela hükümeti açıklamasında, “ABD hükümetinin bu uygulamalarla dayatmaya çalıştığı sömürgeci model başarısız olacak ve Venezuela halkı tarafından yenilgiye uğratılacaktır” denildi.
İlk el koyma Aralık’ta gerçekleşmişti
ABD Başkanı Donald Trump, 10 Aralık’ta Venezuela açıklarında petrol taşıyan bir tankere el koyduklarını açıklamıştı. Trump, tankere “iyi bir gerekçeyle” el konulduğunu savunmuştu. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt ise söz konusu geminin, yaptırım altındaki İran Devrim Muhafızları Ordusu’na petrol taşıdığı iddiasıyla durdurulduğunu belirtmişti.
Venezuela yönetimi bu olayı “açık bir hırsızlık” olarak nitelendirmiş ve uluslararası mercilere başvuracağını duyurmuştu. ABD’nin Aralık ayında el koyduğu ilk tanker yaptırım listesinde yer alıyordu.
Baskı tırmanıyor, ölü sayısı artıyor
ABD, son haftalarda Venezuela üzerindeki askeri ve siyasi baskıyı artırdı. Trump yönetimi, Perşembe günü Doğu Pasifik’te uyuşturucu kaçakçılığı yaptığı iddia edilen bir gemiye düzenlenen saldırıda dört kişinin öldürüldüğünü açıkladı. Böylece Eylül ayından bu yana bu operasyonlarda hayatını kaybedenlerin sayısı 99’a yükseldi.
Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ise ABD’nin uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele iddiasının gerçeği yansıtmadığını, asıl hedefin rejim değişikliği olduğunu savunuyor.
Trump, NBC News’e verdiği röportajda Maduro yönetimiyle savaşa girme ihtimalinin hâlâ masada olduğunu söyledi. Venezuela’yı ABD petrolünü “çalmakla” suçlayan Trump, “Tüm enerji haklarımızı aldılar” ifadelerini kullandı. Trump ayrıca, yaptırım uygulanan tüm Venezuela petrol tankerlerine yönelik “tam ve eksiksiz abluka” talimatı verdiğini açıkladı.
Uluslararası tepkiler ve petrol trafiği
Meksika Cumhurbaşkanı Claudia Sheinbaum, Birleşmiş Milletler’in sürece müdahil olmamasını eleştirerek, “kan dökülmesini önlemek” için BM’nin devreye girmesi çağrısında bulundu.
Analistlere göre Çin, Venezuela ham petrolünün en büyük alıcılarından biri konumunda bulunuyor. Çin’in petrol ithalatının yaklaşık yüzde 4’ünü Venezuela petrolü oluştururken, Aralık ayındaki sevkiyatların günlük ortalama 600 bin varilin üzerinde olması bekleniyor.
TankerTrackers.com verilerine göre ise şu anda Venezuela sularında 70’ten fazla petrol tankeri bulunuyor. Bunların 38’i ABD Hazine Bakanlığı tarafından yaptırım listesine alınmış durumda. En az 15 tankerin ham petrol ve yakıt yüklü olduğu bildiriliyor.