Emniyet Genel Müdürlüğü, Savunma Bakanlığı ve üst düzey görevliler hakkında Yolsuzluk Soruşturma Ofisinin (CIO) ortak soruşturmasını yürüten yetkililer, işbirliği yapmayı reddeden Yoon’u, 25 Aralık Noel günü ifadeye çağırdı.
Yetkililer, Yoon’a, 25 Aralık’ta yerel saatle 10.00’da Seul’ün güneyindeki Gwacheon’da bulunan CIO binasında sorgulanmak üzere hazır bulunması için tebligat gönderdi. Soruşturma ekibi, Yoon’a yönelik ayaklanma ve görevi kötüye kullanma suçlamalarını inceliyor.
CIO, geçerli bir gerekçe olmaksızın çağrıları görmezden gelmeye devam etmesi halinde Yoon’un 48 saate kadar gözaltında tutulması için mahkeme emri çıkarmayı değerlendiriyor.
Yoon, 15 ve 16 Aralık’ta savcılık tarafından çağrılmasına karşın çeşitli gerekçeler öne sürerek ifade vermeye gitmemişti.
Azil süreci nasıl işliyor?
Güney Kore’de devlet başkanının görevden alınması için Ulusal Meclise sunulan azil önergesinin, Meclisin üçte ikisi tarafından onaylanması gerekiyor. Diğer siyasilerin azli için ise salt çoğunluk yeterli oluyor.
Azil oylamasının ardından karar, Anayasa Mahkemesine intikal ediyor. Azil sürecine ilişkin kanıtları dinleyip değerlendirmek üzere duruşma düzenleyen mahkemenin, azli onaylamak veya reddetmek için 6 ay süresi bulunuyor. Mahkemedeki 9 yargıçtan 6’sının kararı onaylaması halinde lider görevden alınıyor.
Anayasa Mahkemesince azline karar verilirse Yoon, 2017’de azledilen eski Devlet Başkanı Park Geun-hye’nin ardından bu şekilde görevden alınan ikinci devlet başkanı olacak.
Güney Kore’de sıkıyönetim ilanı
Devlet Başkanı Yoon Suk Yeol, 3 Aralık gecesi televizyonda yaptığı konuşmada, “muhalefetin devlet karşıtı aktivitelere karışması” gerekçesiyle sıkıyönetim ilan etmiş ancak parlamentonun, yaptığı oylamada kararı kaldırması ve ardından bunun Bakanlar Kurulunda onaylanmasıyla geri adım atmıştı.
Yoon, muhalefeti “hükümetin işlevini yerine getirmesini engellemekle” suçlayarak, sıkıyönetimin “Kuzey Kore yanlısı güçleri ortadan kaldırmayı ve anayasal özgürlük düzenini korumayı amaçladığını” savunmuştu.
Sıkıyönetim ilanının ardından Savunma Bakanlığı, ordudaki komutanlara toplantı talimatı verip teyakkuzda olunması çağrısı yapmıştı. Öte yandan “sıkıyönetim birlikleri” olarak görevlendirilen askerlerin Ulusal Meclise girdiği bildirilmişti.
Ulusal Mecliste yapılan acil oturumda sıkıyönetim kararının kaldırılmasına ilişkin verilen önerge, 190 milletvekilinin oyuyla kabul edilmişti. Ulusal Meclis Başkanlığı Ofisi, sıkıyönetimin, yapılan oylamanın ardından “hükümsüz” hale geldiğini açıklamıştı.
Bunun üzerine Bakanlar Kurulunu toplayan Yoon, kabinenin onayının ardından sıkıyönetimi sona erdirdiğini duyurmuştu.
Ana muhalefetteki Demokrat Parti ve 5 küçük muhalefet partisinin, sıkıyönetim ilanının anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle Yoon’un azli için Meclise sunduğu önerge, 7 Aralık’taki oylamada nitelikli çoğunluğa ulaşılamadığı için reddedilmişti.
Muhalefet partilerinin aynı gerekçeyle sunduğu ikinci önerge, 14 Aralık’taki oylamada bu kez nitelikli çoğunluk sağlanarak kabul edilmişti. Meclis tarafından azli istenen Yoon, Anayasa Mahkemesinin hakkında vereceği karara dek görevden geçici uzaklaştırılmış, yerine Başbakan Han Duck-soo vekaleten getirilmişti.