Close Menu
Siyasi HaberSiyasi Haber

    Subscribe to Updates

    Get the latest creative news from FooBar about art, design and business.

    What's Hot

    YAN YANA

    21 Kasım 2026

    Halk TV’den gazeteciler ‘Halk Televizyonu’nu kurdu

    21 Kasım 2026

    İHD İskenderun Şubesi’nden 20 Kasım mesajı: “Her çocuk eşittir”

    21 Kasım 2026
    Facebook X (Twitter) Instagram
    Facebook X (Twitter) Instagram YouTube Bluesky
    Siyasi HaberSiyasi Haber
    • Güncel
      • Ekonomi
      • Politika
      • Dış Haberler
        • Dünya
      • Emek
      • Kadın
      • LGBTİ+
      • Gençlik
      • Ekoloji ve Kent
      • Haklar ve özgürlükler
        • Halklar ve İnançlar
        • Göçmen
        • Çocuk
        • Engelli Hakları
      • Yaşam
        • Eğitim
        • Sağlık
        • Kültür Sanat
        • Bilim Teknoloji
    • Yazılar

      Cacus’un büyük soygunu ve toplumsal felç

      18 Kasım 2026

      Kardeşim, biz İsviçre’de yaşıyoruz

      18 Kasım 2026

      Yılmaz Özdil Türkiyeli mi? Yoksa!

      16 Kasım 2026

      1942-1943 Varlık Vergisi Kanunu ve gayrimüslimlere yönelik ekonomik tasfiye

      10 Kasım 2026

      Mekke Anlaşması ve Orta Doğu’nun koridor savaşları

      6 Kasım 2026
    • Seçtiklerimiz

      YAN YANA

      21 Kasım 2026

      Hepimiz Türkiyeliyiz: Aziz Sancar, Hamdi Ulukaya, Ahmet Kaya, Haluk Bilginer ve siz

      21 Kasım 2026

      “Fon krizi” son kriz olabilir mi?

      19 Kasım 2026

      Karatani: Yağmanın ekonomi politiği

      18 Kasım 2026

      İki kez öldürülen işçiler

      17 Kasım 2026
    • Röportaj/Söyleşiler

      Tuncay Yılmaz: Avrupa’da enternasyonalist bir ortak direniş hattı kurmak istiyoruz

      29 Ekim 2026

      DEM Partili Özgül Saki: “Hiçbir toplumsal kesim güvende değil”

      22 Eylül 2026

      NAZA’nın yönetmenleri: Gazze’de yaşananlara dair hâlâ büyük bir inkâr söz konusu

      14 Eylül 2026

      Tülay Hatimoğulları: Garanti aramanın yolu süreci dönülmez hâle getirmek

      17 Ağustos 2026

      Dr. Toros Korkmaz: “Çerçeve yasa çözüm için hukuksal zemin oluşturabilir”

      6 Ağustos 2026
    • Dosyalar
      • “Süreç” ve Sol
      • 30 Mart Kızıldere Direnişi
      • 8 Mart Dünya Kadınlar Günü 2022
      • AKP-MHP iktidar blokunun Kürt politikası
      • Cumhurbaşkanlığı Seçimleri
      • Ekim Devrimi 103 yaşında!
      • Endüstri 4.0 üzerine yazılar
      • HDK-HDP Tartışmaları
      • Kaypakkaya’nın tarihsel mirası
      • Ölümünün 69. yılında Josef Stalin
      • Mustafa Kahya’nın anısına
    • Çeviriler
    • Arşiv
    Siyasi HaberSiyasi Haber
    Anasayfa » Bir bardak demli çay ile çaylı içecek aynı şey değil

    Bir bardak demli çay ile çaylı içecek aynı şey değil

    Siyasi Haber18 Eylül 2018
    Facebook Twitter Pinterest LinkedIn WhatsApp Reddit Tumblr Email
    Share
    Facebook Twitter LinkedIn Pinterest Email

    SEÇTİKLERİMİZ- Bülent Şık’ın Bianet’teki yazısı: “İyi demlenmiş bir çayın pek çok eşlikçisi var ve eşlik edenler sadece dostlar da değil: Kış güneşi, deniz kenarı, martılar, simit, gürül gürül yanan soba, kitaplar, söylemeye dilim varmıyor ama sigara…”

    BÜLENT ŞIK


    Çay dünyanın her yerinde sevilerek içilen bir içecek. Latince adı Camellia sinensis olan bu bitkinin, Hindistan-Çin sınırındaki doğu Himalayalarda yeşermiş olduğu düşünülüyor.


    Çay her ne kadar şimdi bir içecek olarak tüketilmekteyse de geçmişte, yüzyıllar boyunca Çin’de çeşitli hastalıkları sağaltmak için bir şifalı bitki olarak kullanılmıştır. Bazı ülkelerde çay yaprakları çeşitli bitkiler, aromatik otlar ve baharatlarla karıştırılıp bir yemek olarak da yenilmiştir. Tom Standage ‘Altı Bardakta Dünya Tarihi’ (Kırmızı Kedi Yay. Çeviri: Ahmet Fethi) kitabında “çay, bir içecek olmadan önce bir ilaç ve yiyecek maddesiydi” der. Ama artık çay bütün dünyada en iyi bilinen içeceklerden biri ve özellikle sabahları iyi demlenmiş bir çayın yerini hiç bir şey tutmaz.


    Çay demlemenin bazı püf noktaları


    Çay demlemenin çeşitli yöntemleri olsa da iyi bir çayın olmazsa olmaz iki unsuru hiç değişmeyecek: kaliteli bir çay ve yumuşak içimli, iyi bir su. Çay ihtiyaca göre demlenmesi gereken bir içecek. Yani çok fazla demleyip saatler boyu kaynayan demlikteki çayı içmek pek de uygun değil. Demleme süresi uzadıkça çay yapraklarından çay suyuna geçen ve tadı acılaştırıp, burukluğu artıran maddelerin miktarı artıyor.


    Çeşitli görüşler olsa da çay demlendikten sonra 15 dakika bekleme ve sonraki yarım saat içinde de çayı içmek tat ve aroma açısından en uygunu gibi geliyor bana. O nedenle az ve sık çay demlemek iyidir. Şüphesiz daha uzun süre demlenmiş çaylar da içilebilir; bir sakıncası yok.


    Demleme yapılırken fokur fokur kaynayan su kullanılmamalı. Fokur fokur kaynayan su demliğe döküldüğünde, kaynama demlikte de devam ediyor ve çayın aromasının bir kısmının uçup gitmesine neden oluyor çünkü. Fokurdama bitince yavaş yavaş koymalı suyu.


    Demliğe konacak çayın da tam demleme esnasında konması daha iyi. Çaydanlığa suyu ve demliğe de çayı koyup, demlikteki çaya su çekmeden altta kaynayan suyun sıcağı ile çayı uzun süre baş başa bırakmak ciddi bir hata; hem demlenen çayın tadı acı oluyor ve hem de pişmiş, kavrulmuş bir çay kokusu baskın oluyor.


    Çay gibi tadı, kokusu, sıcaklığı edebiyata da epeyce sinmiş bir içeceğe böyle özensizlikleri yapmamak gerekiyor. Mahir Ünsan Eriş’in ‘Olduğu Kadar Güzeldik’ ismini taşıyan kitabında yer alan ‘benim adım Feridun’ isimli öykünün en önemli motiflerinden biri çay içmektir örneğin. Ve o öyküyü okurken hatıralardan söz etmeye vesile olduğu için belki de aklınıza özensizce hazırlanmış, tadı kötü bir çayın gelmesi imkânsız.


    Buraya kadar anlatılanlar çay üzerine anlatılabilecek güzel şeylerin bir kısmı; şüphesiz çok da az bir kısmı. Ama çay bahsinde söylenmesi gereken tatsız şeyler de var. Neyse ki anlatılacak tatsız şeylerin çay ile bir ilgisi yok.


    Çay aromalı içecekler


    Piyasada “Ice Tea”, “Fuse Tea”, “çay karpuz aromalı içecek”, “çay ve şeftali aromalı içecek” olarak bilinen onlarca içeceğin bildiğimiz çay ile bir ilgisi yok. Bu tip ürünlerin içinde yüzde birden az oranda çay olduğu bilinmeli. Gerçi çoğunda o da yok; genellikle çay tadı ve kokusu veren kimyasal maddeler var. Oysa ürünlerin üzerinde çaylı içecek olduğunu belirten çeşitli ibare ve resimler var. İnsanlar içtikleri içeceğin soğuk çay olduğunu düşünüyorlar ama bu doğru değil. Tüketiciler düpedüz yanıltılıyor.


    Ama daha başka sorunlar da var ve bu sorunların başında da bu ürünlerin çocuklar ve gençler tarafından çok tüketilmesi geliyor. Bu içecekler kolalı içeceklere bir alternatif olarak görülüyor anneler ve babalar tarafından da. Ama sağlık için oluşturdukları olumsuzluk açısından kolalı içeceklerden bir farkları yok.


    Çaylı içecekler de yüksek miktarda şeker içeriyor


    Bu içecekleri alkolsüz içecekler kategorisinde değerlendirmek gerekiyor. Bu ürünlerin litresinde 35 adet ile 50 adet arasında iri kesme şekere (2 gramlık) denk miktarda yani 70 gram ile 100 gram arasında değişen miktarlarda şeker var. Kolalı, gazlı içeceklere alternatif olarak üretilen bu tip içecekler tüketicilerde çok pozitif bir imaja sahip. Oysa şeker içeriklerinin aşırı yüksekliği bir sorun olarak görülmeli.


    Yüksek şeker içeriğine sahip alkolsüz içecekler dünya genelinde çocukluk çağı obezitesine yol açan en önemli etkenlerden biri olarak görülüyor. Şeker içeriği yüksek içeceklerin kilo alımına daha kolay yol açmasının en önemli nedenlerinden biri bu içeceklerin fazla tüketilmesinin katı gıdalara göre çok daha kolay olması.


    Önemli diğer neden ise bu içeceklerin günlük ana öğünlere eşlik edebilen içecekler olması. Dahası bu içecekler sadece ana yemek öğünlerinde yer almaz genel olarak fast food yiyecek menülerinde yer alan ürünlerdir. Ülkemizde üretilen ya da ithal edilen bu tip içeceklerin içindeki şeker miktarı sadece çocuk sağlığı açısından değil yetişkin sağlığı açısından da ciddi bir tehdit olarak görülmeli.


    Ne kadar gerekli olsa da çay ile uzaktan yakından bir ilgisi olmayan içecekleri bu kadar anlatmak yeterli; fazlası bu yazının da tadını tuzunu kaçırır. Biz yeniden çaya, demlenmesi sürecine insanın inceliğinin de yansıdığı o güzel içeceğe dönerek yazıyı bitirelim.


    İyi demlenmiş bir çayın pek çok eşlikçisi var ve eşlik edenler sadece dostlar, arkadaşlar da değil: Kış güneşi, deniz kenarı, martılar, simit, gürül gürül yanan soba, kitaplar, söylemeye dilim varmıyor ama sigara… Bu liste böyle uzar gider. Listenin sonuna hatıraları da ekleyerek sözü Mahir Ünsal Eriş’e bırakmalı:


    “Meydandaki çay bahçelerinden birine oturmak geldi içimden sonra. Çünkü Erdek bir kitap olsaydı, bu çay bahçeleri ilk cümlesi olurdu onun. Gelindi mi oturulmalıydı. Bir çay, birkaç sigarayla, kıyıda kayığında ağ onaran, çapari kösteği hazırlayan balıkçıları seyretmek, bir tost isteyip, bacaklarıma sırnaşan kedilere atmak, yakın masalarda konuşulanları dinlemek, birini bekliyormuş gibi ikide bir saate bakmak iyi gelebilirdi. Gelmeliydi en azından. Gözüme kestirdiğim ilk çay bahçesine girdim. Geçip, "Aile tarafı" levhasının tam aksinde bir köşeye oturdum. Bir keresinde, lisedeyken, okuldan kaçıp gelmiştik bu çay bahçesine. Okey oynarken kavga çıkmıştı aramızda. Sonra arkadaşlardan biri, öbürünün kaşını yarmıştı ıstakayla, şurda, bir yanımdaki masada. İnsan aşk acısı çekerken ne aptalca, ne çocukça şeyler düşünüyor! Bir kırılgan ergenlik, bir hülyalı, hicranlı hal gelip yerleşiyor aklının, dimağının tam ortasına. O mu daha uzak artık, yoksa lise yılların mı, diye geçirdim aklımdan. İkisi de dönmemecesine geçti gitti neticede. Daha fazla saçmalayamadan garson geldi neyse ki, elindeki çay dolu tepsiyle, "Abi, çayım yeni, vereyim mi?" dedi. Kafamı salladım, konuşmadan. Yaşlanmanın en güzel yanı bu, konuşmadan baş hareketleriyle anlatabiliyorsun neyi isteyip ne istemediğini.”


    Olduğu Kadar Güzeldik, Mahir Ünsal Eriş, İletişim Yayınları, Sayfa:23. 

    Share. Facebook Twitter Pinterest LinkedIn Tumblr Telegram Email

    İlgili İçerikler

    YAN YANA

    21 Kasım 2026

    Hepimiz Türkiyeliyiz: Aziz Sancar, Hamdi Ulukaya, Ahmet Kaya, Haluk Bilginer ve siz

    21 Kasım 2026

    “Fon krizi” son kriz olabilir mi?

    19 Kasım 2026
    Destek Ol
    Yazılar
    Mehmet Özgen

    Cacus’un büyük soygunu ve toplumsal felç

    Arjin Uslu

    Kardeşim, biz İsviçre’de yaşıyoruz

    Erkan Kurukavak

    Yılmaz Özdil Türkiyeli mi? Yoksa!

    Toros Korkmaz

    1942-1943 Varlık Vergisi Kanunu ve gayrimüslimlere yönelik ekonomik tasfiye

    Bağlantıda Kalın
    • Facebook
    • Twitter
    Seçtiklerimiz
    Ekrem İmamoğlu

    YAN YANA

    Cem Terzi

    Hepimiz Türkiyeliyiz: Aziz Sancar, Hamdi Ulukaya, Ahmet Kaya, Haluk Bilginer ve siz

    Ertuğrul Kürkçü

    “Fon krizi” son kriz olabilir mi?

    Volkan Yaraşır

    Karatani: Yağmanın ekonomi politiği

    Güncel Kalın

    E Bültene üye olun gündemden ilk siz haberdar olun.

    Siyasi Haber, “tarafsız” değil “nesnel” olmayı esas alır. Siyasi Haber, işçi ve emekçiler, kadınlar, LGBTİ+’lar, gençler, doğa ve yaşam savunucuları, ezilen etnik ve inançsal topluluklardan yanadır.

    Devletten ve sermayeden bağımsızdır.

    Facebook X (Twitter) Instagram YouTube Bluesky
    EMEK

    Antep’te ücretini isteyen işçi darp edildi, işçiler sigortasız çalıştırıldıklarını belirtti

    19 Kasım 2026

    KESK Eş Genel Başkanı Ayfer Koçak Mardin’den seslendi: “12 Aralık’ta Ankara’da buluşuyoruz”

    19 Kasım 2026

    MESEM öğrencisi Muhammed Salih Gövdetaşan’ın ölümüne ilişkin kararı istinaf bozdu

    17 Kasım 2026
    KADIN

    UNFPA raporu: Dünya genelinde her dört kadından biri cinsel ilişkiye “hayır” diyemiyor

    19 Kasım 2026

    DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, Adana’daki 25 Kasım forumunda kadınlarla buluştu

    19 Kasım 2026

    Arjantin’de kadın hakları örgütlerinin 10 aylık raporu: En az 243 kadın öldürüldü

    16 Kasım 2026
    © 2026 Siyasi Haber. Designed by Fikir Meclisi.

    Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.