Türkiye’nin S-400 sistemini NATO savunma şemsiyesi altına sokma izni olmadığını hatırlatan Economist, bazı uzmanların Erdoğan’ın anlaşma hakkında bu kadar hevesli olmasını ulusal güvenlikten öte, geçen yılki gibi bir darbe girişimine bağladıklarını yazıyor.
İngiltere'de yayımlanan haftalık Economist dergisindeki makalede, Türkiye'nin Rus yapımı S-400 füze savunma sistemi almak üzere Moskova ile yaptığı 2 milyar dolarlık anlaşmanın, Türkiye'nin NATO üyesi olmasından ötürü engellerle ve yaptırımlarla karşılaşabileceği belirtiliyor.
Economist'in makalesi "Yolunu şaşırmış füzeler" üst başlığını taşıyor.
Makale, Türkiye ile Rusya arasında Eylül ayında yapılan füze savunma sistemi satın alma anlaşmasının ardından Anadolu Ajansı'nın paylaştığı bir grafik hatırlatılarak başlıyor:
"Bu, NATO yetkililerine kötü bir şaka gibi görünmüş olmalı. Türkiye'nin resmi haber ajansı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın hükümetinin Rusya'dan alacağı S-400 füze savunma sistemiyle ilgili bir infografik yayınladı. Yaklaşık 400 km menzile sahip sistemin düşman jetlerini ve füzelerini vurma maharetleri öven grafikte, S-400'ün düşürebileceği uçaklar gösteriliyordu ve grafikteki her bir uçak Amerikan uçağıydı.
"Türkiye'nin müttefikleri, hükümet yanlısı basında çıkan buna benzer iğnelemelere alışkın. Ancak füze anlaşmasını giderek artan bir huzursuzlukla takip ediyorlar."
Economist, NATO yetkililerinin Türkiye'nin istediği yerden askeri donanım alma özgürlüğü olduğunu söylemesine rağmen, Rusya'dan füze savunma sistemi almasına sıcak yaklaşmadığına dikkat çekiyor.
"NATO Askeri Komite Başkanı Petr Pavel, Türkiye'nin satın almayı gerçekleştirmesi durumunda bunun 'bazı sonuçları' olacağı uyarısında bulundu. 25 Ekim'de yaptığı açıklamada, Rus füzelerinin Türkiye topraklarında bulunmasının, o ülke topraklarında olması muhtemel NATO uçakları için zorluk yaratacağını söyledi. Buna rağmen Türkiye Savunma Bakanı (Nurettin Canikli) 11 Kasım'daki açıklamasında satın alma işleminin tamamlandığını duyurdu."
"ABD'nin Rusya'ya yönelik yaptırımlarına ters"
Economist, Türkiye'nin satın alma anlaşmasının ABD'nin Rusya'ya yönelik yaptırımlarına ters düştüğüne dikkat çekiyor. Ekim Ayında ABD Dışişleri Bakanlığı'nın Rusya'dan askeri ekipman alan ülkelerin cezalandırılabileceğini açıkladığı hatırlatılıyor.
"ABD Dışişleri Bakanlığı'nın kara listesine S-400'ü yapan firma da eklendi. Ülkeler bu yaptırımlardan muaf tutulma başvurusunda bulunabiliyor. Ancak kötü insan hakları karnesi ve ABD ile arasındaki tansiyonun eşi benzeri görülmemiş şekilde artmış olması, Türkiye'ye bu konuda pek de yardımcı olmuyor."
"Erdoğan'ın Washington'daki şöhreti çok kötü"
"Amerikalı yetkililer uzun zamandır Türkiye'ye, hava sahasını korumanın en iyi yolunun ABD yapımı Patriot füzeleri olduğunu söylüyor. Aslında Türk yetkililer de Patriot'un daha iyi bir seçenek olduğunu düşünüyor. Ama fiyat konusunda tereddütleri var ve Amerika'nın füze teknolojisi hakkında Türkiye'ye Rusya'dan daha az bilgi vermesinden endişe ediyorlar.
"Ayrıca Erdoğan'ın Washington'daki şöhreti çok kötü. Olası bir (Partiot) satış anlaşmasının ABD Kongresi tarafından baltalanma ihtimalı var."
"Erdoğan S-400'leri sarayı korumak için mi alıyor?"
Türkiye'nin S-400 sistemini NATO savunma şemsiyesi altına sokma izni olmadığını hatırlatan Economist, bazı uzmanların Erdoğan'ın anlaşma hakkında bu kadar hevesli olmasını ulusal güvenlikten öte, geçen yılki gibi bir darbe girişimine bağladıklarını yazıyor.
"Atlantic Council düşünce kuruluşundan Aaron Stein, 'Türkiye S-400 füzeleri alıyorsa, bir bataryanın Ankara'ya konuşlandırılması anlamlı olur. Bu bataryanın ana görevi sarayı korumak olur' diyor."
Rusya teknolojisini Türkiye ile paylaşacak mı?
Economist füze savunma sistemi anlaşmasının önünde bir engel daha olduğunu belirtiyor:
"Erdoğan'ın hükümeti hâlâ Rusya'nın Türkiye'ye S-400 bataryalarının bazı parçalarını yapım izni vermesinde ısrarcı. Ancak Putin'in hassas savunma teknolojisini paylaşmak gibi bir alışkanlığı yok.
"Şüphe yok ki Putin füze anlaşmasının Türkiye ile Batı'nın arasındaki yarığı daha da açmasını umuyordur, ama yine de Rus sırlarını bir NATO üyesi ile paylaşmaktan sakınmalı."