Brezilya cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ilk turu, bugün (4 Ekim Pazar) yapılıyor. Seçimde, İşçi Partisi’nin (PT) solcu adayı Luiz Inacio Lula da Silva (Lula) ile sağcı radikal ve hainlikten 27 yıl hüküm giymiş olan Jair Bolsonaro’nun oğlu Flávio Bolsonaro yarışacak. Anketler, her iki adayın başa baş olduğunu gösteriyor.
İlk turda hiçbir aday yüzde 50+1 oyu kazanamazsa, en çok oy alan iki aday 25 Ekim’de yapılacak ikinci tur oylamasına katılacak.
Trump müdahalesi
ABD Başkanı Donald Trump, göreve geri döndüğünden bu yana Latin Amerika’da ABD’nin etkisini doğrudan yaymaya çalışıyor. 2025’te Arjantin’deki ara seçimlerde yakın müttefiki Javier Milei’yi ve Honduras’ın bir sonraki başkanı olması için Tito Asfura’yı destekledi. Kolombiya’daki Haziran başkanlık seçimlerinde de sağcı rakip Abelardo de la Espriella’ya “tam ve koşulsuz desteğini” vermişti.
Jair Bolsonaro’nun mahkumiyetini kınayan ve yargılamayı “cadı avı” olarak nitelendiren Trump, yaptığı açıklamada, Brezilya seçimlerini “çok yakından” takip ettiğini ve Brezilya’yı “çok önemli” bir ülke olarak nitelendirdiğini söyledi.
Gözlemciler, Trump yönetiminin Flávio Bolsonaro’nun kazanmasına yönelik her türlü avantajı sağlamak için yaptırımlar, gümrük vergileri ve söylemlerle Brezilya’daki seçimlere müdahale ettiğini iddia ediyor.
Temsilciler Meclisi’ndeki 30 Demokrat üye ve Demokrat Parti ile birlikte hareket eden Vermontlu bağımsız Senatör Bernie Sanders’ın imzaladığı 24 Eylül tarihli mektupta, milletvekillerinin, “Başkan Trump’ın ikinci döneminde, ABD yetkililerinin Brezilya’da sürekli ve çok yönlü bir müdahale ve istikrarsızlaştırma kampanyası yürüttüğünü gördük” demesinin ardından üç Demokrat senatör de Pazartesi günü Dışişleri Bakanı Marco Rubio’ya gönderdikleri bir mektupla, ABD’nin olası müdahalesine ilişkin endişelerini dile getirdi. Senatörler, Trump yönetimini “Brezilya’nın demokratik kurumlarını zayıflatma ve Brezilya’nın seçim sürecine olan güveni sarsma riski taşıyan şekillerde diplomatik, ekonomik ve siyasi baskı uygulamakla” suçlayarak, Trump yönetiminin “Brezilya’nın 2026 demokratik seçimlerinin onaylanmış sonucunu tanıması” talebinde bulundular.
Beyaz Saray, Brezilya seçimlerine müdahale edildiği iddialarını kesin bir dille reddetti.
Lula kimdir?
Kısaca Lula olarak bilinen Luiz Inacio Lula da Silva, ülkenin mevcut cumhurbaşkanı ve İşçi Partisi’nin (PT) adayıdır. 80 yaşındaki siyasetçi, on yıllardır Brezilya siyasetinin merkezinde yer alıyor; 2003 ve 2011 yılları arasında dörder yıllık iki dönem başkanlık yaptı ve şu anki dönemi 2023’te başladı.
Görev süresi boyunca, ABD destekli askeri diktatörlüğün 1980’lere kadar ülkeyi onlarca yıl yönetmesinin ardından siyasi demokrasiyi yeniden tesis etme ve eşitsizliği gidermeyi amaçlayan bir dizi sosyal program aracılığıyla ülkenin yoksullarının koşullarını iyileştirme çabasıyla öne çıktı.
Lula ayrıca küresel arenada gelişmekte olan, Batı dışı ülkeler arasında bağlar kurmaya da çalıştı.
Flavio Bolsonaro kimdir?
Flavio Bolsonaro, eski Cumhurbaşkanı Jair Bolsonaro’nun en büyük oğludur. Sağcı Liberal Parti’nin adayı olarak yarışan 45 yaşındaki Flavio, babasının Brezilya’daki siyasi sağın lideri statüsünün varisi ve Lula’nın 2026 seçimlerindeki en büyük rakibi olarak ortaya çıktı.
Flavio, suç ve güvensizliğe karşı sert bir duruş sergileyeceğini ve Brezilya’daki çeşitli suç gruplarını “terör örgütü” olarak tanımlayan ABD Başkanı Donald Trump yönetimiyle yakın işbirliği yapacağını taahhüt etti.
Sosyo-çevreci ve Filistin dayanışma aktivisti Ávila da Temsilciler Meclisi üyeliğine aday
Brezilyalı sosyo-çevreci ve Filistin dayanışma aktivisti Thiago Ávila da yeşil parti REDE’den Brezilya Temsilciler Meclisi üyeliği için yarışıyor.
Thiago Ávila yayımladığı sosyal medya mesajında, “Burada, Brezilya’da, neslimizin belirleyici savaşının son günlerindeyiz. Trump ve Netanyahu’nun doğrudan desteğiyle, Bolsonaro’nun oğlu seçim anketlerinde yükseliyor ve Lula yalnızca küçük bir farkla onun önünde görünüyor. Ülkemizi ele geçirmelerini önlemek için devasa bir koalisyon oluşturuyoruz, emperyalizme ve siyonizme karşı; ne yazık ki, soykırım yapan, işgal eden, bombalayan, abluka koyan, devlet başkanlarını kaçıran ve her yerde, özellikle Latin Amerika’da seçimlere müdahale eden savaş suçlularından bu son anlarda yeni saldırılar bekliyoruz. Brezilya, Küresel Güney’in direnişi için belirleyici. Eğer Brezilya düşerse, ABD emperyalizmi ve İsrail siyonizmi, kıtalar genelinde nefret ve şiddeti yayma planlarında, yeni sömürgecilik dalgasında devasa bir kaldıraç kazanır.
Sokaklarda bütün gün şu sloganı haykırıyoruz:
“Gazze’den São Paulo’ya Küba’dan Filistin’e
Trump, Latin Amerika’dan defol!” diye yazdı.