Çalışanların yüzde 3’ü, aldıkları ücretlerden ya da çalışma koşullarından memnun olmadıkları için bir yandan iş aramaya devam ediyor.
Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (Betam) Direktörü Prof. Dr. Seyfettin Gürsel ile Yrd. Doç. Dr. Gökçe Uysal ve Araştırma Görevlisi Mine Durmaz tarafından hazırlanan “Çalışan 757.000 kişi iş arıyor” başlıklı araştırma notunu yayınlandı.
“Türkiye’de çalışan yaklaşık 25,5 milyon bireyin 757.000’i (yüzde 3) çalışıyor olmasına rağmen iş aramaya devam etmektedir” denilen notta, “Çalıştığı halde iş arayan bireylerin oranı 2009’dan 2012’ye istikrarlı şekilde geriledi; ancak, 2013’te arttı. Bu bireylerin büyük çoğunluğu, ücretlerinden memnun olmadığı için iş aradığını, azımsanamayacak bir kısmı da çalışma şartlarından şikayetçi olduğunu söylüyor. Çalıştığı halde iş aramanın kayıt dışı çalışanlar arasında daha yaygın olduğu da görülüyor” denildi.
Betam notunda, 2009 yılında yaklaşık 21 milyon çalışanın yüzde 3,4’üne karşılık gelen 700.000 kadarının yeni bir işe geçmek istediği belirtilerek, “Bu sayı 2012 yılına kadar düzenli bir düşüş sergiledi, toplam istihdam 25 milyona yaklaşırken yeni iş arayanların sayısı 600.000’e, toplam istihdam içindeki payları da yüzde 2,4’e kadar geriledi” denildi ve şu konulara işaret edildi:
“Bununla birlikte çalışırken iş arayanların sayısında 2013 yılında bir artış söz konusu; toplam istihdam 700.000 kadar artarken yeni iş arayanların sayısı 157.000 artarak 757.000’e, oranı da yüzde 3’e yükseldi. 2014 mikro verileri henüz elimizde olmadığından bu artışın yeni bir eğilimin işareti olduğu şimdilik iddia edilemez. Yine de 2012 yılından itibaren ekonomik büyümenin sert bir düşüşe maruz kaldığını ve işsizliğin yüzde 9,2’den yüzde 9,7’ye yükselerek artış eğilimine girdiğini hatırlatmak isteriz. Bu gelişmenin çalışanlar arasında memnuniyetsizliği artırmış olması muhtemeldir.”
Yeni iş aramanın başlıca nedeni: Gelir yetersizliği
TÜİK’in, çalışıp da iş arayanlar arasında sekiz adet memnuniyetsizlik kaynağı belirlediğinin altı çizilen Betam notunda, “Başlıca nedenin beklendiği gibi gelir yetersizliği olduğu görülüyor” denildi ve şu açıklamaya yer verildi:
“‘Daha fazla çalışmaksızın daha fazla gelir elde etmek için’ yeni iş aradığını beyan edenlerin oranı yüzde 38,6’dır. ‘Yaptığı iş geçici ya da mevsimlik olduğu için’ iş arayanlar yüzde 11,4, ‘daha fazla süre çalışabileceği başka bir iş isteyenler’ yüzde 11,2 ve son olarak ‘mevcut işine ek iş arayanları’ yüzde 6,7 gelir yetersizliğinden muzdarip gruba eklediğimizde, düşük gelirden kaynaklanan memnuniyetsizliğin ağırlığının 2013 itibariyle 514.000 kişiyi bulan yüzde 68’e yükseldiğini görüyoruz.”