Engelli bireylerin Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) istisnasıyla araç sahibi olması, hem bağımsız yaşam hem de toplumsal yaşama eşit katılım açısından hayati bir hak. Ancak 15 Ocak 2025’te yayımlanan ÖTV (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği’nin (Seri No: 14) 10. maddesi, bu hakkı kısıtlayarak engellilerin yeni araç alabilmesi için bekleme süresini 5 yıldan 10 yıla çıkaran tartışmalı bir düzenleme getirmişti.
Taraflarca açılan dava sonucu Danıştay 7. Dairesi, bu düzenlemenin yürütmesini durdurarak engelli bireylerin mağduriyetini ortadan kaldırdı.
Düzenleme Ne Getiriyordu?
Tebliğin 10. maddesi, 4760 sayılı ÖTV Kanunu’nun 7. maddesi kapsamında ÖTV’siz alınan aracın 5 yıl geçtikten sonra satılması halinde engelli bireyin tekrar ÖTV istisnasından yararlanabilmesi için 10 yıl beklemesini şart koşuyordu.
Düzenlemede şu ifadeler yer alıyordu:
“Beş yıl geçtikten sonra satışı veya devri, taşıtın ilk iktisap tarihinden on yıl geçmedikçe malul ve engelliye istisnadan tekrar yararlanma hakkı sağlamaz.”
Bu hüküm, özellikle 27 Aralık 2024’ten önce aracını 5 yıl dolduktan sonra satan engelliler için geriye dönük hak kaybı doğuruyor ve kazanılmış hakları açıkça ihlal ediyordu.
Danıştay: Düzenleme Açıkça Hukuka Aykırı
Hukuki başvurular sonrası dosyayı inceleyen Danıştay 7. Dairesi, Esas No: 2025/4000 ile düzenlemenin yürütmesini durdurdu.
Kararda şu tespitlere yer verildi: “…düzenlemenin, önceki dönemde aracını satanlar yönünden de geçerli sayılması ve herhangi bir istisna içermemesi nedeniyle açıkça hukuka aykırı olduğu… engelli bireylerin araçsız kalmasına yol açarak topluma aktif katılımını engelleyebileceği…”
Danıştay, telafisi güç zararlar doğacağı gerekçesiyle 10. maddenin yürütmesini durdurdu.
Kimler Bu Karardan Yararlanıyor?
Danıştay’ın kararıyla aşağıdaki kişiler yeniden ÖTV istisnasından yararlanabilecek:
• 27 Aralık 2024’ten önce ÖTV muafiyetiyle araç alanlar,
• Araçlarını 5 yıl dolduktan sonra satan veya devredenler.
Bu kişiler için artık 10 yıl bekleme zorunluluğu tamamen kaldırıldı.
Kazanılmış Hakların Korunduğu Tarihi Bir Karar
Engelli bireylerin araç alımında ÖTV muafiyeti, bağımsız yaşam için temel bir destek mekanizması iken, getirilen 10 yıllık bekleme süresi ciddi bir mağduriyet yaratmıştı. Danıştay’ın yürütmeyi durdurma kararı ise bu mağduriyeti ortadan kaldırarak engelli bireylerin haklarını koruyan önemli bir adım oldu.
Danıştay’ın hükmü yalnızca hukuki bir başarı değil, aynı zamanda engelli bireylerin topluma eşit ve bağımsız katılım hakkının korunması açısından da büyük bir kazanım olarak değerlendiriliyor.