Türkiye İşçi Partisi (TİP), Emek Partisi (EMEP), Toplumsal Özgürlük Partisi (TÖP), Emekçi Hareket Partisi (EHP), Halkevleri, Halkların Demokratik Partisi (HDP) ve Sosyalist Meclisler Federasyonu (SMF), Dünya Mülteci Günü’ne dair ortak yazılı açıklama yaptı. “Ne AKP’nin çarpık göç politikası ne de mülteci düşmanlığı: Kardeşçe yaşamak, ortak mücadeleyle çözüm geliştirmek mümkün” başlığıyla yapılan açıklamada, “Türkiye’de son dönemde mutlak yoksulluk alametleri belirmeye başladı. Buna mukabil göçmen düşmanlığı düzen partileri eliyle kışkırtıldı ve yükselişe geçti” denildi.
‘Yoksulluğun sebebi AKP’dir’
Mültecilere karşı gelişen ırkçı kışkırtmalara tepki gösterilen açıklamada, “Göçmenler ve mülteciler yaşadığımız yoksulluğun sebebi asla değildir. Yaşadığımız bu kabus günlerin, açlık ve yokluk döneminin asıl sebebi ülkeyi soyup soğana çeviren yağmacı ve talancı sermaye iktidarıdır; yandaşı, 5’li çetesi ve tüm sermaye örgütleriyle birlikte AKP hükümetidir. Göç bir sonuçtur, kapitalist dünya ve emperyalist savaşlar ise göçlerin ana nedenidir. 90’lı yıllardaki karanlık siyasi atmosferde Kürt halkına yönelik baskı, siyasi cinayetler, köy yakma operasyonları iç göçü körüklemiş, ırkçılık bu politikalarla beslenmeye devam etmişti” ifadelerine yer verildi.
AKP’nin, “Neo-Osmanlıcı hayalleri ve bir koyup beş alacağız” hesabıyla dahil olduğu Suriye savaşının geldiği aşamada büyük göç nüfusunu barındıran ülkelerden biri haline geldiği vurgulanan açıklamada, “Savaş tezkeresi için kalkan eller felaketi büyüttü. Ve bugün gerçeklikten uzak ve AKP iktidarının suiistimaline çok açık bir ‘geri gönderme’ tartışması gündemde. Geçmişte Ermenilere, Rumlara, Kürtlere, Alevilere ve diğer ezilen kesimlere karşı yürütülen şoven kampanyalar bu kez mülteciler üzerinde deneniyor. Mülteci düşmanlığı yaparak AKP hükümetiyle sağcılık yarışına girişen düzen muhalefeti ise esasında iktidarın elini güçlendiriyor. ‘Geri gönderme’ propagandası ise Suriye’de yeni cephelerin açılmasına, AKP’nin elinin kuvvetlenmesine ve göçmenlerin çatışma alanlarına doğru sürülmesine hizmet ediyor” diye kaydedildi.
7 ADIM
Göç meselesinin sosyolojik, ekonomik, politik, psikolojik, hukuki çok katmanlı bir sorunu ifade ettiği vurgulanan açıklamada, acilen atılması gereken 7 adım şöyle sıralandı:
“* Göç meselesi güvenlikçi bir anlayışla ele alınamaz, İçişleri Bakanlığının keyfine bırakılamaz. Göç sorunu göç ve iltica hakları temelinde yeniden düzenlenmelidir. 1951 Birleşmiş Milletler Cenevre Mülteci Sözleşmesi dâhil olmak üzere uluslararası hukuktan doğan haklar sığınmacılara tanınmalıdır. Geri Gönderme Merkezlerinin yerini Göç ve İltica Ofisleri almalı; keyfi ve hukuk dışı uygulamalar sona ermelidir. Göçmenlerin statüsüz kalmasına sebep olan mevcut uluslararası göç yönetimi anlayışı değişmeli; kayıtsız-belgesiz nüfus ivedilikle kayıt altına alınmalı ve uluslararası koruma sağlanmalıdır.
* Türkiye önceki yıllarda göçmenler için bir transit ülke iken, AB ile imzalanan Geri Kabul Anlaşması sonrasında bir zorunlu ikamet adresi haline geldi. Sonuçta sığınmacıların üçüncü ülkeye geçiş hakkı, hukuk çiğnenerek tırpanlanmış oldu. Geri Kabul Anlaşması derhal iptal edilmeli, mültecilere AB ve Batı ülkelerine gitme hakkı tanınmalı; bu ülkeler, Türkiye ile eşit sorumluluk almalıdır.
* İç savaşların gösterdiği tarihsel gerçek, geri dönüşlerin en az 15-20 yıl sonra başladığı yönündedir. Savaşın devam ettiği alanlara göçmenlerin zorla gönderilmesi suçtur. Dolayısıyla ‘Bir yılda göndeririz, davul zurna ile göndeririz’ gibi propagandif vaatlerin karşılığı yoktur. Geri dönüşler Suriye’de savaşın derhal sonlandırılması, kalıcı barış ve demokratik ortamın sağlanması ve mülteciler için garantör yapıların oluşmasına bağlıdır. Ayrıca dönmek isteyenler için ekonomik, politik, sosyolojik ve psikolojik alt yapının sağlanması gerekir.
* Türkiye’de göçmen ve mülteciler de dahil olmak üzere herkes için kayıt dışı sigortasız ve güvencesiz çalışma son bulmalıdır. Türkiye’de çoğu çocuk 2 milyon mülteci ve göçmen işçi çok ağır koşullarda sömürülmektedir. Buna karşılık çalışma izni olan Suriyeli işçilerin sayısı 38 bin civarındadır. Göçmen ve mülteci işçilerin yerli işçiler ile aynı sendikada örgütlenmesinin, toplu sözleşme ve grev yapabilmelerinin önü açılmalıdır. Çünkü onlar Türkiye işçi sınıfının bir parçasıdır. Sermaye rekabeti kışkırtırken, işçiler birliği ve ortak mücadeleyi esas almalıdır.
* Mülteci kadınlar ve çocuklar en ilkel biçimleriyle cinsel istismara maruz kalmaktadır. Mülteci kadınların yaygın şekilde tacize ve cinsel saldırıya uğradığı Türkiye’nin batısından doğusuna bir gerçekliktir. Mülteci kadınlar, LGBTİ+’lar ve çocuklar İstanbul Sözleşmesi referans alınarak erkek şiddetine karşı korunmalıdır. Önleme ve koruma politikaları geliştirilmeli, şiddet önleme merkezlerinde çok dilli danışmanlık sunulmalıdır.
* Yerel yönetimler vatandaşlık esasına göre bütçe aldığından mülteci nüfusun yoğunlaştığı belediyeler mali açıdan zorlanmaktadır. Burada çözüm mültecileri dışlamak olamaz. Bizler ‘hemşerilik’ hukukuna göre Belediyeler Yasasının yeniden düzenlemesini talep ediyoruz. Merkezi bütçe vatandaş sayısına göre değil o il ya da ilçede yaşayan tüm insanlara göre yeniden belirlenmelidir.
* AKP-MHP, cihatçı çeteler için Türkiye’yi cephe arkası olarak kullandırma faaliyetinden vazgeçmelidir. Savaş suçları başta olmak üzere insanlık suçlarına bulaşmış kişileri uluslararası yargıya teslim edecek bir mekanizma oluşturulmalıdır. Göçmen kaçakçıları ve devlet içindeki uzantıları için ağır cezai düzenlemeler yapılmalıdır. Sınır ötesi operasyon vb. gerekçelerle cihatçı çete mensuplarına vatandaşlık ve çeşitli imtiyazlar verilme uygulaması sonlandırılmalı, cihatçı çeteler derhal dağıtılmalıdır.”
‘Göçmenler sarayın kozu değil’
Açıklamanın sonunda, şu ifadelere yer verildi: “Göçmenler Saray’ın kozu, paryası ve sistem muhalefetinin hedef tahtası değildir. Göçmenlik savaş, ekolojik ve ekonomik yıkımın tetiklediği bir insanlık halidir. Göçmenleri araçsallaştırarak kullanan AKP-MHP ve seçim kaygısıyla göçmenleri hedef haline getiren sistem muhalefetinin savaş politikaları bitmediği sürece göç sorunu çözülemeyecektir. Herkesin özgürce yurdunda yaşayacağı politikaları savunmak; yurdundan olmuşların hakların ve hukuklarını savunmak ve demokratik alternatifi büyütmek için emekçileri, halkları mücadeleye çağırıyoruz.”
(MA)