Sendikalı işçilerin atıldığı sünger fabrikasında makineye parmaklarını kaptıran işçinin zihinsel engelli olduğu ortaya çıktı. Zihinsel engelli işçinin kesim makinesinin başına geçirildiği tespit edildi.
Tekirdağ Çerkezköy’deki sünger fabrikasında makinede eli kesilen Yakup Erdoğan adlı işçinin açtığı davada, bir dizi iş güvenlik ihmali gün yüzüne çıktı. İşçi yüzde 50 oranında zihinsel engelli olduğu ve yalnızca “meydancı” olarak çalışması gerektiği halde sünger kesim makinesinin başına geçirildiği anlaşıldı.
Ayrıca, işçiye hiçbir eğitim verilmediği, kesim makinesinde de koruyucu bulunmadığı saptandı. Bilirkişi raporunda, işveren yüzde 100 kusurlu bulunarak, “Kendisinde hafif derecede mental reterdasyon mevcut olan işçinin, uygun koruyucusu bulunmayan sünger kesim makinesi gibi son derece tehlikeli bir ekipmanda çalıştırılmasına izin verilmemesi gerekirken; bu hususa dahi riayet edilmediği anlaşılmaktadır” denildi.
Parmaklarını makineye kaptırdı
Sanifoam Sünger Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nde çalışan Yakup Erdoğan adlı işçi, 17 Temmuz 2011’de sünger kesim makinesinin başındayken sol el parmaklarını makine bıçağına kaptırdı. Parmaklarını kaybeden Erdoğan’a yüzde 25,20 oranında engellilik raporu verildi. Erdoğan’ın suç duyurusu üzerine Bakırköy 32. İş Mahkemesi’nde dava açıldı.
Erdoğan, dilekçesinde, kendisinde hafif derece mental reterdasyon bulunduğunu, aynı şirkette daha önce iş kazası geçirdiğini, engelli kontenjanında çalıştığını, dikkat ve zeka gerektiren işler verilmemesi gerekirken şefi tarafından sünger kesim makinesinde görevlendirildiğini savundu. Ayrıca, iş güvenlik eğitimi almadığını, kendisine çelik eldiven verilmediğini söyledi. Şirket yetkilileri ise Erdoğan’ın “anlık bir hevesle makinenin başına geçtiğini” ve kazanın kendi kusurundan kaynaklandığını ileri sürdü.
İşçi engelli, bıçak korunaksız
Bunun üzerine mahkeme tarafından bilirkişi atandı. İş Müfettişi Şeref Özcan’ın hazırladığı raporda, Erdoğan’ın yüzde 50 engelli olduğu, özür grubunun “zihinsel davranışsal bozukluklar” olarak belirtildiği anlaşıldı. Ayrıca dikkat ve zeka gerektiren işlerde çalıştırılamayacağı saptandı. Konuyla ilgili düzenlenmiş ‘İş Kazası Bildirim Formu’nda Erdoğan’ın “kesim makinesinde çalışırken yanlışlıkla şalterin konumunu manuelden (elle) otomatik konuma aldığı, otomatik konumda olan bıçak düzeneğinin devreye girdiği, sol elde kesik oluştuğunun” yazıldığı anlaşıldı.
İş sağlığı ve güvenliği yönünden uzman kişilerce eğitim verildiğine dair eğitim katılım belgesinin mevcut olmadığı belirlendi. Bu arada, makinedeki bıçak koruyucusunun bıçağı bütünüyle kapatmadığı tespit edilerek, “Uygun vasıflara sahip olmayan bir işçinin anılan makinede çalıştırılmış olunması, olayın meydana gelmesinde belirleyicidir” denildi. Raporda şöyle devam edildi:
İşveren yüzde 90 kusurlu
“Bıçak üzerindeki koruyucu düzenek tam korumayı sağlamadıkça makinenin çalışmaması, her durumda bu türden riskli makinelerde gerekli eğitimleri almış ve akıl sağlığı yerinde olan işçilerin çalıştırılması gerektiği hususları tespit edilip bu durum işçilere de kavratılmış olunsaydı; denetimlerle değinilmiş hususların bir işyeri uygulaması haline gelmesi sağlansaydı, davaya konu türden olayların önüne geçilebilirdi. Oysa iş yerinde bu hususlara riayet edilmemiş, hal böyle olunca, çalışma tarzları tesadüfler ile işçilerin alışkanlıklarına veya tercihlerine kalmıştır. Açıklanmış olan hususlar, olayın meydana gelmesinde, davalı işverenliğin kusurlu olduğunu göstermektedir. Davalı işveren, olayın meydana gelmesinde etkili olan hususların tamamından sorumludur. Olayın meydana gelmesinde işçiye atfedilebilecek kusur yoktur. Kendisinde hafif derecede mental reterdasyon mevcut olan kazalı işçinin, uygun mahiyette koruyucusu da bulunmayan sünger kesim makinesi gibi son derece tehlikeli bir ekipmanda çalıştırılmasına izin verilmemesi gerekirken; işverence bu hususa dahi riayet edilmediği anlaşılmaktadır.”
Raporda, işverenin yüzde 90, işletme şefinin ise yüzde 10 kusurlu olduğu ifade edildi.
Sendikalı diye atılan işçiler direnişte
Bu arada, bu fabrikada çalışan işçiler iki hafta önce işçi sağlığı ve iş güvenliği ihlallerinin düzeltilmesi için Bağımsız Tekstil İşçileri Sendikası’na katılmıştı. Bunun üzerine işten atılan işçiler, fabrika önünde direniş başlatmıştı. Direniş halen sürüyor.
