Editör: Mehmet Murat YILDRIM, (SH)
Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International), İran’da protestoculara yönelik devlet şiddetinin benzeri görülmemiş boyutlara ulaştığını duyurdu. Örgüt, doğrulanmış videolar, görgü tanıkları ve sağlık çalışanlarından alınan bilgiler ışığında, güvenlik güçlerinin ülke genelinde eşgüdümlü bir şekilde hukuka aykırı öldürücü güç kullandığını açıkladı.
“Öldürmelerin boyutu emsalsiz”
Uluslararası Af Örgütü Genel Sekreteri Agnès Callamard, 8 Ocak’tan bu yana artan baskılara dikkat çekerek, İran yetkililerinin daha önceki insan hakları sicilleriyle kıyaslandığında bile yaşananların emsalsiz olduğunu söyledi. Callamard, protestocuların insan haklarına saygılı yeni bir yönetim talebiyle sokaklara çıktığını, buna karşılık rejimin bugüne kadarki en ölümcül bastırma operasyonunu başlattığını ifade etti.
Silahsız protestocular başlarından hedef alınıyor
Af Örgütü’nün araştırmasına göre, güvenlik güçleri protestocuları ve protestolara katılmayan sivilleri doğrudan hedef aldı. Sokaklara, sivil binaların ve ibadethanelerin çatılarına konuşlanan güvenlik güçlerinin demir mermi ve av tüfekleriyle ateş açtığı, silahsız protestocuların özellikle baş ve üst gövdelerinden vurulduğu tespit edildi.
Sağlık merkezleri doldu, morglar yetersiz kaldı
Raporda, hastanelerin yaralılarla dolduğu, ailelerin morglarda ve morg dışına taşan ceset torbaları arasında yakınlarını aradığı aktarıldı. Kamyonetlere, konteynerlere ve depolara yığılan cenazeler, yaşanan katliamın boyutunu gözler önüne serdi.
İslam Devrimi Muhafızları ve Besic birlikleri sahada
Ölümcül bastırma operasyonlarına İslam Devrimi Muhafızları Ordusu, Besic birlikleri, FARAJA olarak bilinen polis teşkilatı ve sivil giyimli kolluk görevlilerinin katıldığı belirtildi. Doğrulanmış görüntülerde, sokaklarda hareketsiz yatan ya da ateş sesleri sürerken olay yerinden taşınan kişiler görüldü.
“Ülkeyi mezarlığa çevirecekler”
İnternet kesintileri nedeniyle ihlallerin belgelenmesinin zorlaştığına dikkat çekilen raporda, Tahran eyaletinde gerçekleştirilen kitlesel hukuk dışı öldürmelere özel vurgu yapıldı. Kehrizek’te geçici morglarda çekilen görüntülerde yüzlerce ceset torbası tespit edildi. Tahran’dan bir gazeteci, Af Örgütü’ne “Dünyaya hiçbir şey yapılmazsa ülkeyi mezarlığa çevireceklerini söyleyin” sözleriyle çağrıda bulundu.
Toplu defnedilen cenazeler
Razavi Horasan eyaletinde çekilen doğrulanmış görüntülerde, güvenlik güçlerinin protestoculara uyarı yapmaksızın ateş açtığı görüldü. Meşhed’de görev yapan bir sağlık çalışanı, yalnızca bir gecede 150 genç protestocunun cenazesinin hastaneye getirildiğini, kimlikleri dahi tespit edilmeden defnedildiklerini aktardı.
Uluslararası Ceza Mahkemesi çağrısı
Uluslararası Af Örgütü, BM üye devletlerini İran’daki durumu Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne (UCM) taşımaya çağırdı. Örgüt, cezasızlığın sona erdirilmesi, sorumlular hakkında uluslararası soruşturmalar başlatılması ve İran’daki internet kesintilerinin derhal kaldırılması gerektiğini vurguladı.