ABD seçimlerini Donald Trump’ın kazanmasının etkileri devam ederken, gelişen ülkelerin paralarındaki değer kaybı sürüyor. Türk lirası, dolar karşısında Brezilya realinden sonra en çok değer kaybeden para birimi oldu.
Gelişen ülkeler diye adlandırılan grupların para birimlerinde değer kaybı devam ediyor. Dolar dün serbest piyasada günü 3.2729 TL’den kapattı. Türkiye piyasalarının kapalı olduğu 9 Kasım günü dolar bankalar arası piyasada 3.2986 liraya ulaşmıştı.
Sadece Türk Lirası değil, Borsa İstanbul da düşüşte. Borsa İstanbul dün yüzde 1’lik düşüş meydana gelirken, 0 yıllık gösterge tahvil faizinde yüzde 11 aşıldı. İki yıllık gösterge tahvil faizi de yüzde 10’u geçerek yeniden çift haneye çıktı.
Analistlere göre dolar için kritik seviye 3.30 lira. Bu seviye aşılınca yeni rekorun 3.40 TL seviyelerinde olacağı dile getiriliyor.
Riskler ve pozitif ayrışma ihtimali
Türkiye tek günde yüzde 1.35’i bulan kaybıyla dünyada dolara karşı en fazla değer kaybeden ikinci ülkesi oldu. Hürriyet’te Şebnem Turhan’ın uzmanlara sorduğunda aldığı cevaplar ise şöyle:
Gedik Portfoy Portföy Yönetim Müdürü Eral Karayazıcı, doların ABD başkanlık seçiminin ardından ulaştığı 3.30 lira rekorunu dün tekrarlamasında üç faktörün etkili olduğunu belirtti. Karayazıcı şunları söyledi: “Trump’ın ABD ekonomisini kamu imkanları ile canlandırma arzusu Amerikan Merkez Bankası’nın (FED) önümüzdeki bir yıllık perdede daha fazla faiz artırmasına neden olacak. Yine Trump’ın seçim vaatlerinde yer alan ithalatı frenleyici tedbirler ABD’ye mal satan ülke paralarının değer yitirmesine yol açıyor. Küreselleşmeden geri dönüş de sayılabilecek bu adımların gelme ihtimali dünya ekonomisi için bir tehdit. Türkiye özelinde ise lokal belirsizliklerin yanında AB ile ilişkilerin seyrine yönelik kuşkular Türk Lirası’nın da bu küresel rüzgârın etkisi altında kalmasına neden oluyor. Avrupa ile gerilimin yumuşadığı yönünde işaretler oluşursa Türkiye varlıkları bu dışsal baskıdan sıyrılarak pozitif ayrışma gösterebilir.”
TL niye dalgalanıyor?
1- Donald Trump’ın 8 Kasım’da ABD başkanlığına sürpriz şekilde seçilmesi gelişen ülke piyasalarında kaybın fitilini ateşledi.
2- Türk finansal varlıklarında dalgayı yaratan en önemli konu başkanlığı da içeren Anayasa değişikliği. Değişikliğin bu hafta Meclis’e gelmesi bekleniyor.
3- Türk Lirası ve piyasalar sürekli jeopolitik risklere göre de hareket ediyor. Suriye ve Musul’daki savaş sürekli bir risk faktörü.
4- Avrupa ülkeleri seçim yılına giriyor. Ayrıca Türkiye ile Avrupa Birliği ülkeleri arasındaki gerilim riski tetikliyor.
5- Elbette FED tüm dünya piyasalarını alt üst etmeye aday en büyük gelişme. Aralıkta faiz artışına yüzde 80 kesin gözüyle bakılıyor.
Talepteki artış
KAPITALFX Araştırma Uzmanı Enver Erkan:
“Hem FED’in faiz artırımını erteleyeceği yönünde bir sinyal olmaması, hem de Trump’ın politika sıkılaştırmasına zemin hazırlayacağı endişeleri geçen hafta gelişen ülke varlıklarında satışı derinleştirdi. Türkiye’de gösterge tahvil faizlerindeki yükselişin sadece riskten değil, aynı zamanda enflasyon beklentilerinin bozulmasından da kaynaklanıyor. Mevcut durum dolara olan talebi artırıyor. FED opsiyon fiyatlamasının yüzde 84’e ulaşmış olması da FED’in şimdilik faiz artırımını ertelemediğini öne koymaktadır. Türk finansal varlıklarında uzun vadeye yayılacak bir değer kazancı beklemiyoruz.”
Doların kaderi Yellen’e bağlı
DESTEK Menkul Araştırma Müdürü Murat Tufan:
“Dolar endeksi yıl içerisindeki rekor seviyesini yeniledi ve 100 seviyesine yükseldi. Bu seviyenin en son 2015 Aralık ayında görüldüğünü hatırlatmakta fayda var. Son bir haftada gelişmekte olan ülke para birimleri arasında dolara karşı en çok değer kaybeden para birimleri arasında Meksika Pezosu yüzde 11 değer kaybıyla ilk sırada yer almakla birlikte, onu yüzde 7.6 ile Güney Afrika Rantı yüzde 5.9 Brezilya Reali ve Türk Lirası yüzde 4.39 değer kaybetti. Dün ise en çok değer kaybeden para biriminin yüzde 2.19 ile Brezilya Reali olduğunu görüyoruz. Ardından ise Türk Lirasının geldiğini söyleyebilirim.
3.30 lira psikolojik öneme sahip bir direnç seviyesi. Kurda dip seviyelerin her geçen gün biraz daha yükseldiğini aktarmak isterim. ABD seçimleri sonrası geri çekilmelerin sınırlı kaldığı kurda 3.2780- 3.2550 bölgesi kısa vadeli destek olarak takip edilebilir. Hafta içinde FED Başkanı Yellen’ın açıklamaları doların kaderini belirleyecek.” (Gazete Duvar)