Nükleer santral projesi için ağaç kesimine başlanan Sinop’un Belediye Başkanı Baki Ergül, “Bu güzel kente, bu dünya cennetinin içine cehennem gibi bir santralin yerleştirilmesine yüreğim el vermiyor” dedi.
Sinop'ta yapılması planlanan nükleer santral projesi için merkezden 14 kilometre uzaktaki bölgede ağaç kesimi başladı.
BBC Türkçe’ye konuşan, Sinop’un CHP’li Belediye Başkanı Baki Ergül, nükleer santral için “Patlama olursa daha az kişi ölsün diye Sinop seçildi. Bunun başka türlü izahı yok” dedi.
20 yıldan uzun süredir gündemde olan proje kapsamında Sinop, İnceburun’da Japonya – Türkiye iş birliğiyle Mersin Akkuyu’dan sonra Türkiye’nin 4,800 MW gücünde ikinci nükleer santralinin yapımı planlanıyor.
Karadeniz’de 1986’da Ukrayna’da yaşanan Çernobil nükleer santrali patlamasından sonra her evde bir kanser hastası olduğunu söyleyen Ergül, nükleer atıklarına dair nasıl çözüm üretileceğini sordu.
Ergül: Japonya Başbakanı bile ‘Vazgeçilmeli” demişti
Ergül’ün BBC Türkçe’ye yaptığı açıklamalar şöyle:
“Sinop enerji tüketim merkezlerine çok uzak, Karadeniz’in en kuzeyi. Geleceğini turizme ve eğitime bağlamış olan bir kent. Burada sanayi yok, buradan kilometrelerce uzağa gidecek enerji. Türkiye’de üretilen enerjinin yüzde 20’si üretim anında kayboluyor. Bunu, izole etmiş olsan, kayıpları önlemiş olsan zaten 2-3 tane nükleer santral yapmış gibi olursun.
“2011’de Fukuşima nükleer santrali kazasında ülke yönetiminde olan Japonya eski Başbakanı Naoto Kan, 1 Nisan 2016’da yaptığı açıklamada ‘Erdoğan’a Japon nükleer teknolojisini tavsiye ettiğime pişman oldum. Türkiye gibi sismik ve terör riski olan bir ülke nükleer santralden vazgeçmeli’ demişti.
“Karadenizli bir kişi olarak söylüyorum. Karadeniz’de Çernobil’den sonra her evde bir kanserli var. Yazık, kimsenin bunu yaşatmaya hakkı yok. Bu nükleerin atıkları var. ABD dahi çözemedi.
“Dünya bu teknolojiden vazgeçmiş”
“Nükleer konusunda çok dertliyim. Bu güzel kente, bu dünya cennetinin içine cehennem gibi bir santralin yerleştirilmesine yüreğim el vermiyor, kabul edemiyorum.
“Dünyaya baktığınızda bu teknolojiden vazgeçmişler. Her yerde güneş tarlaları, rüzgâr panelleri görüyorsunuz, biraz da öyle yapalım şart değildir bu.
“Nükleer santral tamamen teknolojik bir şey, bunun istihdamı olmaz. Ağaç kesmeye istihdam sağlanabilir ona bir şey demiyorum…
“Balık, deniz, orman yok ediliyor”
“Orman potansiyelimiz Türkiye ortalamamızın iki katı. Sanayi olmadığı için denizlerimizde 150 km uzunluğunda kumsala her noktaya mavi bayrak takabilirsin. Bizim gelişimimiz ancak turizm ve eğitimle olur. Bunu yaptığınızda, nükleer santrali olan bir yere denize gelir misiniz?
“Türkiye’de üretilen balığın yüzde 10’unu temin eden bir iliz. Hamsinin odak noktasıdır. Deniz suyunda, bugün dünyada 1 derece ısınma olduğunda, küresel ısınma olduğunda felaketler oluyor. Deniyor ki nükleer olduğunda su 2 derece ısınacak. Burası balık yatağı, balıkların yuvalarının olduğu yer, değer mi?”
“Referandum yapılsın”
“Japonya’da Fukuşima’dan sonra incelemeye gittik. 46 tane nükleer santrali var, hepsini bakıma almışlar. Ben ‘Bu nükleer santralin deniz kenarında kurulması şart mıdır?’ diye sordum. Deniz kenarında kurulursa, yatırım maliyeti, soğutma suyu dolayısıyla daha az olur, dediler.
“Ne yapacaksınız bu 46 santrali dedim, bakımdan sonra. ‘Bunu yöredeki halkımıza soracağız mini bir referandumla. Halkımız istiyorsa, devam ettireceğiz, istemiyorlarsa kapatacağız veya çalışmayacağız’ dediler. Ben de orada ‘Türk insanı da en az Japon insanı kadar değerlidir’ dedim.
“Gelsinler yapmayı düşünenler, Sinop’ta yaşayan insanlara sorsunlar istiyorlar mı, istemiyorlar mı? Eğer insanların yüzde 51’i böyle isterlerse benim söyleyecek hiçbir şeyim yok. Ama ben bu kentin belediye başkanı olarak da bazı vatandaşlarımı aydınlatmak zorundayım.”
Sinop Nükleer Santrali Projesi hakkında
1990’lı yıllardan itibaren Sinop’a kurulmak istenen nükleer santral için, 2014’te Japonya’daki hükümet ile Türkiye arasında hükümetlerarası anlaşma imzalandı.
Anlaşma Nisan 2015’te TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi.
Santral doğal yapısını bugüne kadar koruyabilmiş Akliman, Sarıkum ve Hamsilos Tabiat Parkı’nın kapsayan İnceburun’a yapılıyor. Yanındaki 2 bin nüfuslu Abalı Köyü bu nedenle boşaltıldı.
Nükleer santralin 4,800 MW gücünde olması planlanıyor. Atmea 1 tipi reaktörlerle çalışacak santralle ilgili anlaşma 2013’te yapılmıştı. Santralin yapımını Japonya’dan Mitsubishi Heavy Industries, Itochu Corp. ve Fransa’dan GDF Suez şirketleri 22 milyar dolar bedelle üstlenmişti.
Reaktörleri de Mitsubishi Heavy Industries ve Fransa’dan Areva şirketi imal edecek.
Türkiye’nin en mutlu şehri
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Sinop sağlık ve altyapı bakımından diğer şehirlere kıyasla daha gerilerde olmasına rağmen, son üç yıldır en mutlu şehri.
Sinop, Antik Yunan dönemi filozoflarından Diyojen'in doğum yeri. Bundan 2300 yıl önce Diyojen burada yoksul bir hayat sürmüştü.
Sadece üzerindeki giysileri ve içinde uyuduğu bir fıçısı vardı ve dini kurallara uymaya çalışanları, siyasi liderleri ve doğal olmayan toplumsal kurallara uyarak yaşayanları eleştiriyordu.
2006’da şehir merkezine dikilen Diyojen heykeli, şehrin onun felsefesiyle bağı olarak anılıyor.
Dünyada 145 reaktör kapatıldı
Dünyada nükleer santraller 1954'ten bu yana devrede.
ABD'den Ermenistan'a 31 ülke nükleer santrale sahip. Aralarında Türkiye'nin de olduğu yaklaşık 20 ülke ise ilk kez ya da yeni nükleer santral kurmayı düşünüyor.
69 reaktör inşa halinde. 58'i Asya'da 11'i Batıda.
Dünyada 193 nükleer santralde 436 reaktör çalışıyor. Bugüne kadar 145 reaktör kapatıldı.
Almanya, İspanya, Belçika hepsini kapatma kararı aldı.