Nusaybin ilçesine bağlı 10 mahallede, 14 Mart 2016 tarihinde ilan edilen sokağa çıkma yasağı 25 Temmuz 2016 tarihinde kısmi olarak kaldırılmıştı. Kente bağlı Fırat, Dicle, Yenişehir, Abdulkadirpaşa, Zeynel Abidin ve Kışla mahallelerinde 2 yılı aşkın bir süredir devam eden yasak, geçtiğimiz 21 Nisan Cumartesi günü tamamen kaldırıldı.
Yıkılan binalara asılan bayraklarla çekilen fotoğrafla hafızalara kazınan Nusaybin’deki yasak, 2 yılın ardından kaldırıldı. Mardin’in Nusaybin ilçesine bağlı 10 mahallede, 14 Mart 2016 tarihinde ilan edilen sokağa çıkma yasağı 25 Temmuz 2016 tarihinde kısmi olarak kaldırılmıştı. Kente bağlı Fırat, Dicle, Yenişehir, Abdulkadirpaşa, Zeynel Abidin ve Kışla mahallelerinde 2 yılı aşkın bir süredir devam eden yasak, geçtiğimiz 21 Nisan Cumartesi günü tamamen kaldırıldı.
Daha önceden de birçok kez yasak ilan edilen kentte, 74 gün boyunca yoğun çatışmalar yaşandı. Yüzlerce zırhlı araçla birlikte on binlerce asker ve polisin sevk edildiği kentte yaşanan çatışmalarda yaşamını yitiren güvenlik güçlerinin sayısı bugüne kadar net olarak açıklanmadı.
Yasaklarda en az 25 sivil hayatını kaybetti
Mahallelerdeki tahliye esnasında şiddete maruz kalan 76 kişi birçok suçlama ile 19 ay sonra ilk kez hakim karşısına çıktı. Birçok hak ihlalinin yaşandığı yasak sırasında tüm bunların yanı sıra, zırhlı araçlardan açılan ateş, havan topları ve molozlar arasında kalan bombaatarların patlamasından dolayı çok sayıda sivil yaşamını yitirdi. İnsan hakları örgütlerinin hazırladıkları raporlarının verilerine göre yasaklar boyunca yaşamını yitiren bazı sivillerin isimleri şöyle: “Ahmet Sönmez (50), Şahin Turan (25), Selamet Yeşilmen (44), Abdulkadir Yılmaz (65), Hasan Dal (45), Musur Aslan (19), Emin Öz (55), Muhammed Altunkaynak (19), Nurhan Kaplan (45), Şerif Alpar (55), Sedat Güngör (22), Mehmet Emin İnan (55), Cudi Teber (23), Mahsum Alpdoğan (19), Fehime Aktı (56), Hakan Doğan (15), Medeni Orak (45), Rohat Karakoç, Hasan Korkmaz (60), Mehmet Pitek (40), Heyhat Müjde (43), Saadet Müjde (19), Fehime Kurumaz (11), Dilşa Ak (59), Emire Gök (39).”
Bayraklı fotoğraf hafızalara kazındı
Yasak esnasında on binlerce insanın farklı mahalleler ve kentlere göç etmek zorunda kaldığı ilçenin 6 mahallesinde büyük bir yıkım da yaşandı. Özellikle 6 mahallede yasak sırasında toplamda 11 bin 386 konut ve 2 bin işyeri kepçelerle tamamen ortadan kaldırıldı. Sokakları ve caddeleri moloz yığınına dönüştürülen ve etrafı tel örgülerle çevrilen mahallelere geri dönmeyi başaran çok sayıda aile, evlerinin yerini bile tespit etmekte zorlandı. Tüm itirazlara rağmen sağlam olan binaların da yıkıldığı mahallelerde geriye kalan fotoğraf ise ayakta kalan binaların çatılarına dikilen Türk bayrakları oldu.
Aileler TOKİ’lerde oturmak istemiyor
Yerle bir edilen mahallelerde bulunan alanlarda sonradan yaklaşık 4 bin 700 konutun yapımına başlandı. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Toplu Konut İdaresi (TOKİ) tarafından ortaklaşa yürütülen çalışmalar kapsamında yapımına başlanılan konutların inşası halen sürüyor. Sadece Kışla mahallesinin bazı bölümlerinde kendi arazileri üzerinde ev yapmak isteyen ailelere imar izni verilirken, geriye kalan mahallelerin hiçbirinde ailelere imar izni verilmiyor. Önceki evlerine oranla küçük yapılan halinde inşa edilen ve kendilerine borç karşılığında verilmek istenilen konutlarda oturmak istemeyen birçok ailenin mücadelesi de halen devam ediyor.
Tüm itirazlara ve verilen dilekçelere rağmen yapımına devam edilen konutların bulunduğu bölgedeki hafriyatlar arasında bugüne kadar en az 11 cenaze bulundu. Çatışmalarda yaşamını yitirdiği belirtilen bazı kişilerin cenazelerinin de halen konutların yükseldiği alanda olduğu tahmin ediliyor.
2 yıl boyunca aileler mücadele etmekten vazgeçmedi
2 yılın ardından kaldırılan yasağa rağmen, halen şantiye alanı olan 6 mahallenin büyük bir bölümüne yurttaşlar yaklaştırılmıyor. Birçok ailenin halen geri dönüş yaptığı kentten geriye ise topraklarını terk etmemek için 2 yıl boyunca birçok zorluğa göğüs geren binlerce ailenin yaşam mücadelesi kaldı.
Mezopotamya Ajansı