676 sayılı KHK ile avukatların savunma yapma haklarına da engel getirildi. Davalara girecek avukat sayısı 3’ü geçemeyecek, yaptıkları görüşmeler sesli, görüntülü kayıt altına alınacak.
676 sayılı kararnamede, OHAL döneminde hukuka aykırı biçimde yürütülen birçok uygulamanın, kanun haline getirildiği gözleniyor: Tutuklu ve hükümlü ile avukatının görüşmeleri sesli, görüntülü kayıt altına alınacak. Davalara girecek avukat sayısı üçü geçemeyecek. Örgütlü suçlarda soruşturma açılan avukata avukatlık yasağı konulacak.
Avukat sayısı kısıtlandı
“Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar bakımından yürütülen kovuşturmalarda, duruşmada en çok üç avukat hazır bulunabilir.”
Böylece, sadece soruşturma aşamasında geçerli olan bir uygulama kovuşturma yani yargılama aşamasına da genişletildi. Böylece siyasi davalarda çok sayıda avukatın duruşmada savunma yapmasının yolu kapatıldı.
Kararnameden önce bir avukat hakkında örgüt suçları nedeniyle dava açılmışsa, aynı suçlardan tutuklu ya da hükümlü olanların avukatlığını yapması engellenebiliyordu. Kararname bunu iki bakımdan değiştirdi:
1) Avukata, avukatlık engeli koymak için artık dava açılması gerekmiyor, soruşturma açılması bile yeterli oluyor.
2) Ayrıca eskiden sadece tutuklu ve hükümlüler açısından bu kural işletiliyordu, artık hakkında soruşturma olan bir avukat, hakkında soruşturma olan bir kişinin avukatlığını yapamayabilecek.
Avukatlara kısıtlama kolaylığı
5271 sayılı Kanunun 154 üncü maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(2) Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümlerinde tanımlanan suçlar ve Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar ile örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen uyuşturucu ve uyarıcı madde imâl ve ticareti suçları bakımından gözaltındaki şüphelinin müdafi ile görüşme hakkı Cumhuriyet savcısının istemi üzerine, hâkim kararıyla yirmidört saat süreyle kısıtlanabilir; bu zaman zarfında ifade alınamaz.”
Böylece cumhuriyet savcısının isteği üzerin hakim kararıyla avukatın müvekkiliyle görüşme hakkının 24 saat süreyle kısıtlanması yasalaşmış oldu. Bu süre zarfında ifade alınamayacak.
Hükümlü ve tutuklu görüşüne kayıt
676 sayılı KHK ile tutuklu ve hükümlülerin avukat görüşlerinde, sesli ya da görüntülü kayıt yapılabileceği kurala bağlandı. Bu, savcının talebi ve infaz hakiminin kararıyla yapılabilecek. Gerekirse bir görevli hazır bulundurulacak, belgelere de el konulabilecek. Görüşmelerin gün ve saatleri sınırlandırılabilecek.
Madde şöyle:
Türk Ceza Kanununun 220 nci maddesinde ve İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümlerinde tanımlanan suçlar ile 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan mahkûm olanların avukatları ile görüşmelerinde, toplumun ve ceza infaz kurumunun güvenliğinin tehlikeye düşürüldüğüne, terör örgütü veya diğer suç örgütlerinin yönlendirildiğine, bu örgütlere emir ve tâlimat verildiğine veya yorumları ile gizli, açık ya da şifreli mesajlar iletildiğine ilişkin bilgi, bulgu veya belge elde edilmesi hâlinde, Cumhuriyet başsavcılığının istemi ve infaz hâkiminin kararıyla, üç ay süreyle; görüşmeler teknik cihazla sesli veya görüntülü olarak kaydedilebilir, hükümlü ile avukatın yaptığı görüşmeleri izlemek amacıyla görevli görüşmede hazır bulundurulabilir, hükümlünün avukatına veya avukatın hükümlüye verdiği belge veya belge örnekleri, dosyalar ve aralarındaki konuşmalara ilişkin tuttukları kayıtlara el konulabilir veya görüşmelerin gün ve saatleri sınırlandırılabilir. (Duvar)