“Bu suça ortak olmayacağız” bildirisini yayınlayan Barış Akademisyenleri’nin “terör örgütü propagandası” suçlamasıyla yargılandığı davaların ilk duruşmaları sürüyor.
Barış İçin Akademisyenler’in “Bu suça ortak olmayacağız” bildirisi imzacılarına yönelik davalar bugün Çağlayan’daki İstanbul Adliyesi’nde 34. ve 36. Ağır Ceza Mahkemeleri’nde devam ediyor.
34. Ağır Ceza Mahkemesi’nde 13, 36. ACM’de iki akademisyenin ilk duruşmaları görülüyor.
Mahkeme heyeti şu isimlerden oluştu: Mahkeme Başkanı Abdullah Özer, üyeler Serkan İçöz ve Oktay Güney, savcı İlkay Özcan.
Bianet’ten Beyza Kural’ın haberine göre, Savcı İsmet Bozkurt'un hazırladığı iddianamede imzacı akademisyenler 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun (TMK) 7/2 maddesinde yer alan "Terör örgütü propagandası" ile suçlanıyor. Davalar 5 Aralık 2017'de başladı. 8 Şubat itibariyle 106 kişinin ilk duruşmaları, bu kişilerden 16'sının ikinci duruşmaları görülmüş oldu.
36 ACM
1. duruşma
Koç Üniversitesi’nden Öğretim Üyesi Başak Can Bulut savunmasının hazır olmadığını söyleyerek süre istedi.
Bulut’un avukatı Benan Molu, 13 ACM’deki dosya ile birleştirme talep etti.
Savcı, 13 ACM’nin dava dosyasındaki iddianame örneği, duruşma zabıtları, Adalet Bakanlığı’ndan kovuşturma izni yazısı ve bakanlığın cevabi yazısının istenmesine cevap geldiğinde birleştirmeye karar verilmesini talep etti. Mahkeme 13 ACM’den istenen dosyaların incelenmesinin ardından birleştirme kararını değerlendireceğini belirterek bu aşamada reddine karar verdi.
Bir sonraki duruşma 19 Haziran saat 09.00’da.
2. duruşma
Arel Üniversitesi’nden akademisyen Umut Şah, savunmasının hazır olmadığını söyleyerek süre talep etti. Avukatı Meriç Eyüboğlu, fiilen birleştirilmiş olsa bile hukuken ayrı ayrı yargılamalar olduğunu ve bunun ortadan kalkması gerektiğini belirtti. Eyüboğlu, mevcut aşamada sorguya gerek kalmaksızın derhal beraat talep etti. Savcı, derhal beraat talebinin reddini istedi. Mahkeme de mevcut aşamada derhal beraat talebinin reddine karar verdi. Bir sonraki duruşma 19 Haziran saat 13.30’da.
34. ACM
1. Duruşma
Araştırma Görevlisi Egemen Cevahir (Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi'nden ihraç edildi) iddianamenin kendisine tebliğ edilmediğini belirterek süre istedi.
Avukat Özlem Ayata, bildirinin ifade özgürlüğü ve eleştiri çerçevesinde olduğunu, TMK 7/2 ve TCK 301. madde yönünden suçun oluşmadığını belirterek derhal beraat talebinde bulundu. Bildiri nedeniyle açılan ilk davanın 13. ACM’deki dosyasının istenmesini ve bu dosyanın mevcut dosya ile birleştirilmesini talep etti.
Savcı, “atılı suçun unsurlarının tartışılmadan derhal beraat kararı verilemeyecek olması, suç kastının bulunup bulunmadığı yönünde sanığın savunmasının alınmasıyla unsurların tartışılabilecek olması ve sanığın savunmasının alınmamış olması” gerekçesiyle derhal beraat talebinin reddini; “suça konu bildirinin aynı olması dışında dosyalar arasında herhangi bir şahsi, fiili, hukuki irtibat bulunmaması, savunma aşamasından sonra yargılamanın her aşamasında mahkemece birleştirme kararının verilebilecek olması, bildiriye imza atmaları nedeniyle hakkında dava açılan kişi sayısı ve bu kişi sayısı nedeniyle yargılamaların uzayacak ve makul sürede bitmeyecek olması” gerekçesiyle de birleştirme talebinin reddini, talep edilen ek sürenin verilmesini istedi
Mahkeme heyeti, “suça konu bildirinin bir bütün halinde değerlendirilmesi ve suç kastının tespiti açısından sanık savunmasının alınması gerekmesi” gerekçesiyle derhal beraat talebinin reddineiki dosyada ortak olan tek şeyin bildiri olması, bildiriye imza veren yaklaşık 200 sanığa dava açılmış olması, imza toplamının 1128 kişi olması, kalan şahıslar hakkında da dava açılması ihtimalinin bulunması, bu sayıda sanığın savunmalarının alınmasının yargılamanın uzamasına ve adil yargılama hakkının ihlaline neden olabilecek olması” gerekçesiyle 13. ACM’deki dosyanın celp ve birleştirme talebinin reddine karar verdi. Ek süre talebini kabulü kabul etti.
Heyet ayrıca, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’na (CBS) yeniden müzekkere yazılarak iddianameye konu olan 11 Ocak 2016 ve 10 Mart 2016 tarihli açıklamaların kamuoyuyla hangi ortamda paylaşıldığı konusunda mahkemenin bildirilmesini istedi.
Bir sonraki duruşma 25 Eylül’de.
2. Duruşma
Dr. Funda Karapehlivan (Marmara Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi’nden ihraç edildi) savunma için süre istedi. Avukat Özlem Ayata, bir önceki duruşmadaki derhal beraat ve birleştirme taleplerini yineledi. Savcı aynı taleplerde bulundu, heyet aynı kararları verdi.
Bir sonraki duruşma 25 Eylül’de.
3. duruşma
Yrd. Doç. T. Deniz Erkmen (Özyeğin Üniversitesi Sosyal Bilimler Fakültesi) savunma için ek süre istedi.
Mahkeme başkanı “Bugün savunma yapmayacağım’ hakkınız yok. Tebligat yapıldıysa, savunma yapılmalı. Savunma hakkı kutsaldır, kısıtlamayalım diye süre veriyoruz. Mahkemeler isteyenin istediğini yapma ya da yapmama yeri değildir, hatırlatalım” dedi.
Avukatı 13. ACM’deki dosyasının bekletici mesele yapılmasını, bu uygun görülmezse dosyanın 13. ACM’deki dosya ile birleştirilmesini talep etti.
Savcı, önceki duruşmadaki gerekçelerle birleştirme talebinin reddini, talep edilen ek sürenin verilmesini istedi.
Mahkeme heyeti, 13. ACM’deki dosyasının sonucunun bekletici sebep yapılmasını ve birleştirme talebini reddetti. Ek süre talebini kabul etti. CBS’ye müzekkere yazılmasına karar verdi.
Mahkeme başkanı, kararının duyulmamasına yönelik salondan yükselen itiraza “İzleyenlere duyurmak gibi derdimiz olsa duyururduk” yanıtı verdi.
4. duruşma
Yrd. Doç. Erdem Yörük (Koç Üniversitesi Sosyoloji Bölümü) ek süre istedi. Avukat Benan Molu, 13. ACM’deki dosyanın istenmesini, birleştirme kararı verilmesini, TCK 301. Madde yönünden Adalet Bakanlığı’ndan izin istenmesini talep etti.
Savcı, bu husustan açılmış dava olmadığı gerekçesiyle TCK 301. Madde için izin talebinin reddini, diğer duruşmalardaki gerekçeler ile birleştirme talebinin reddini, ek sürenin verilmesini istedi. Mahkeme heyeti, “mahkemece yargılamanın başında bu yönde karar verilmesinin ihsası rey anlamına gelebilecek olması ancak bu durumun sanık savunması alınıp deliller toplandıktan sonra suçun nitelendirilmesine yönelik takdir aşamasında değerlendirilebilecek olması” gerekçesiyle 301. Madde yönündeki talebini ve birleştirme talebini reddetti. Diğer kararları tekrarladı.
Bir sonraki duruşma 25 Eylül’de.
5. duruşma
Fırat Erdoğmuş (Bahçeşehir Üniversitesi İletişim Fakültesi) iddianame tebliğ edilmediği için savunma için süre istedi. Avukatı 13. ACM’deki dosyasının bekletici mesele yapılmasını, bu uygun görülmezse dosyanın 13. ACM’deki dosya ile birleştirilmesini talep etti.
Savcı, önceki duruşmadaki gerekçelerle bekletici mesele ve birleştirme taleplerinin reddini, talep edilen ek sürenin verilmesini istedi.
Mahkeme heyeti, önceki kararın tutanaklarını kopyaladı.
Erdoğmuş’un avukatı da olan babası Mustafa Atilla Erdoğmuş duruşma sonunda hakime “Çocuklarımız ilk kucağımıza doğduğundan beri yurtsever vatansever olmalarını fısıldadım. Annesi de 30 yıllık eğitimci, burada. Böyle bir suçlama bizi son derece üzüyor. Yetiştirdiğimiz evlat böyle bir suçlamayı asla haketmedi” dedi.
6. duruşma
Prof. Dr. Ayla Zırh Gürsoy savunma için ek süre istedi. Avukatı Meriç Eyüboğlu, derhal beraat ve dosyanın 13. ACM’deki dava dosyası ile birleştirilmesini talep etti.
“Adil yargılanma hakkı açısından bakınca sanık sayısının çokluğu, davanın uzun sürmesi terazinin bir yanında; delillerin birlikte değerlendirilmesi, çelişkili kararların verilmemesi, davalar arasında birliktelik ve adil yargılanma hakkı terazinin diğer kısmında ve bu kısım daha ağır. Fiili birleşme var, dört dosya için tek savunma yapıyorum.”
Savcı, diğer duruşmalardaki gerekçeleriyle derhal beraat ve birleştirme taleplerinin reddini, ek süre talebinin kabulünü istedi. Mahkeme heyeti, önceki duruşmadaki kararı kopyaladı. Salona duyurmadı. Bir sonraki duruşma 27 Eylül’de.
7. duruşma
Nihat Kotluk (Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi doktora öğrencisi, Milli Eğitim Bakanığı’nda Fizik öğretmeni iken ihraç edildi) iddianamenin gelmediğini belirtti, “Suç işlediğimi düşünmediğim için derhal beraat talebinin değerlendirilmesini, reddedilecekse savunma için süre verilmesini istiyorum” dedi.
Avukat Meriç Eyüboğlu’nun önceki duruşmadaki beyanları tutanağa geçirildi. Savcı, bir önceki duruşmadaki gerekçelerle birleştirme ve derhal beraat taleplerinin reddini, ek süre talebinin kabulünü istedi. Mahkemenin bir önceki duruşmadaki kararları kopyalandı. Bir sonraki duruşma 27 Eylül saat 10.00’da.
8. duruşma
Akademisyen E.B. iddianame tebliğ edilmediği için savunma yapmak üzere süre istedi. Avukat Meriç Eyüboğlu’nun önceki duruşmadaki beyanları tutanağa geçirildi. Savcı, bir önceki duruşmadaki gerekçelerle birleştirme ve derhal beraat taleplerinin reddini, ek süre talebinin kabulünü istedi. Mahkemenin bir önceki duruşmadaki kararları kopyalandı. Bir sonraki duruşma 27 Eylül’de.
9. duruşma
Elif Demirkaya (Arel Üniversitesi) iddianame tebliğ edilmediğini, öncelikle beraatini, kabul edilmez ise de savunma yapmak üzere süre istedi. Avukat Meriç Eyüboğlu’nun önceki duruşmadaki beyanları tutanağa geçirildi. Savcı önceki taleplerini tekrarladı. Mahkemenin bir önceki duruşmadaki kararları kopyalandı. Bir sonraki duruşma 27 Eylül’de.
Ne olmuştu?
1128 akademisyen, 10 Ocak 2016'da "Barış İçin Akademisyenler İnisiyatifi" adına "Bu Suça Ortak Olmayacağız" başlıklı bildiriyi yayınladı. Toplam imza sayısı 2212'ye ulaştı.
Yrd. Doç. Dr. Esra Mungan, Yrd. Doç. Dr. Muzaffer Kaya ve Doç. Dr. Kıvanç Ersoy ve Yrd. Doç. Dr. Meral Camcı Barış İçin Akademisyenler/İstanbul grubu adına "Bu suça ortak olmayacağız" bildirisi kapsamında yaşananları 10 MArt 2016'da basın toplantısıyla paylaştı. Camcı dışındaki üç akademisyen 15 Mart 2016’da; tutuklama kararı çıktığında yurtdışında olan Camcı ise Türkiye’ye döndüğünde 31 Mart 2016’da “örgüt propagandası” suçlamasıyla tutuklandı. Dört akademisyen 22 Nisan 2016'daki ilk duruşmada serbest bırakıldı. İlk duruşmada savcı suçlamayı Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 301. maddesinde belirlenen "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Devletin kurum ve organlarını aşağılama" şeklinde değiştirmesiyle yargılama izni için Adalet Bakanlığı'na başvuruldu.
Ekim 2017'de en az 148 imzacı akademisyen hakkında da iddianame hazırlandı. Savcı İsmet Bozkurt'un hazırladığı iddianamede imzacı akademisyenler 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun (TMK) 7/2 maddesinde yer alan "Terör örgütü propagandası" ile suçlandı. İlk duruşmalar 5 Aralık 2017'de görüldü. 8 Şubat 2018 itibariyle 106 kişinin ilk duruşmaları, bu kişilerden 16'sının ikinci duruşmaları görülmüş oldu.