Ilısu Barajı nedeniyle sular altında kalacak Hasankeyf’te tarihi eserlerin taşınmasına tepki gösteren yaşam alanı savunucuları doğa ve tarihin yerinde güzel olduğunu söyledi. Açıklamada tarihi eserleri taşımak yerine barajın yaratacağı tahribatın engellenilmesi gerektiği vurgulandı.
Batman’da yapımı süren Ilısu Barajı nedeniyle 12 bin yıllık tarihe sahip Hasankeyf’te geçtiğimiz yıl taşınan Zeynelbey Türbesi’nin ardından Artuklu Hamamı da taşındı. Tarihi kaleye açılan kapılardan olan Roma Kapısı ve Sultan Süleyman Bin Turan Şah Eyyübi’nin hükümdarlığı döneminde yapılan Sultan Süleyman Camii ve El-Rızk Camii’nin minaresi ise önümüzdeki süreçte taşınacak. Yaşananlar üzerine doğa koruyucuları Mezopotamya Ajansından Metin Yoksu’ya konuştu.
'Neden doğa ve tarih tahrip ediliyor?'
Zeynelbey Türbesi’nin Caferilerin mimarisinin özelliklerini taşıdığını anlatan Doğal Yaşamı Koruma Derneği Kurucu Üyesi ve Yöneticisi Emin Bulut, “Zeynelbey Türbesi Hasankeyf’in nazar boncuğu idi. Geçtiğimiz günlerde de Artuklu Hamamı taşınmıştı. Aslında Artuklulara ait değil, Romalılara aittir. Fakat Artuklular sadece restore etmiştir ve Türkleştirme politikaları nedeni ile buraya böyle bir isim verilmiştir. Tüm bu tartışmalardan ayrı olarak neden taşınıyor. Neden doğa ve tarih tahrip ediliyor. Doğa ve tarih yerinde güzeldir. Daha önce ağaçları taşımışlardı ve bu ağaçlar kurumuş vaziyettedir.” diyerek, tepkisini dile getirdi.
'Büyük tepki ve üzüntü içindeyiz'
Taşınma işlemlerinin şark ıslahat planının bir parçası olduğunu vurgulayan Bulut, “Burada bir tarih ve doğa soykırımı yaşanıyor. Büyük bir tepki ve üzüntü içindeyiz. Binlerce yıllık tarih buradan para ve rant için taşınarak katliam yapılıyor. Bir insanın iç organları nasıl ki onların özü ise bu tarihin taşınması da Hasankeyf’in iç organlarını kesmek koparmak kısacası onun yaşamsal tüm organlarını koparmak anlamına geliyor.” diye konuştu. Yaşananlara ilişkin ellerinden bir şey gelmediğini dile getiren Bulut, “Biz sadece üzüntü içindeyiz tüm muhalefet de susturulduğu için elimizden de bir şey maalesef gelmiyor.” dedi.
'UNESCO rantın yolunu açıyor'
Tarihi eserlerin taşınmasına karşı olduklarını yineleyen Hasankeyf Yaşatma Girişimi Sözcüsü Rıdvan Ayhan da, “Tarih yerinde güzeldir. Biz tarihi başka bir yerde değil olduğu yerde görmek istiyoruz. Dünyada ilk defa tarih sadece Türkiye’de başka bir yere taşınıyor bunun neresi doğru.” diye belirtti. Taşınma işlemlerinin yapılmasına UNESCO’nun da göz yumduğuna dikkat çeken Ayhan, “UNESCO taşınmalara göz yumarak rantın açılmasına da göz yummuş oluyor. Dünya üzerinde 12 bin yıllık bir tarih deyim yerinde ise UNESCO eliyle de yok edilmiyor mu bu durumda?” diye sordu.
'Hasankeyf tarihtir'
Hasankeyf’in sadece tarihi eserden ibaret olmadığını sözlerine ekleyen Ayhan, şunları söyledi: “Hasankeyf sadece iki minare, bir hamam veya türbeden ibaret de değildir. Hasankeyf mezarlardır, kaledir, mağaralardır yani Hasankeyf koca bir alandır. Dünyanın ilk üniversitelerinden birisi buradadır. İlk yerleşim alanları buradadır. Bugün Hasankeyf’in sadece yüzde 25’i kazıldı geriye kalan yüzde 75 ise bugün sular altında bırakılmak isteniyor. İstendiği takdirde baraj da kurulur ama Hasankeyf de sular altında kalmaz.”
(Evrensel)