Eğitim Sen’in hazırladığı “Cinsiyetçilik Raporu”nda, kadınların net okullaşma oranının 2017 yılında azaldığı belirtilerek, “Kadınların sadece yüzde 17’si lise ve dengi, yüzde 12’si ise lise üzeri eğitime erişebilmektedir” denildi.
2017 yılı eğitim açısından birçok tartışma ve bilinmezle geride kaldı. Eğitim Sen tarafından hazırlanan “Eğitimde Cinsiyetçilik Raporu”nda ise eğitimde cinsiyetçilik mercek altına alındı. Hukuksal zemine dayanmayan kararlar ve ihraçlarla insanların ifade haklarının elinden alındığının belirtildiği raporda, “Kadınların en temel yaşamsal talepleri bu ağır sorunlar yumağı altında önemsiz kılınmaktadır” denildi.
BirGün’den Mustafa Mert Bildircin’in haberine göre, raporda, kadına yönelik şiddet ve ayrımcılığın dünya çapında en yaygın toplumsal sorun olduğunun altı çizilerek, “Türkiye, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin en derin yaşandığı; eğitim, sağlık, istihdam, siyasal katılma gibi temel başlıklarda kadınlara yönelik sistematik ayrımcılığın devam ettiği ülkelerdendir” ifadeleri kullanıldı. “4+4+4” eğitim sistemiyle kadınların net okullaşma oranının azaldığına dikkati çeken raporda, açıköğretime devam eden ortaöğretim öğrencileri içinde kadınların oranının yüzde 62’ye yükseldiği belirtildi.
5 kadından 1’i okulsuz
2017 yılında yayımlanan “Küresel Toplumsal Cinsiyet Uçurumu” raporuna göre Türkiye’nin 144 ülke arasında 131’inci sırada yer aldığının hatırlatıldığı raporda, muhafazakar yaşam tarzını topluma dayatan iktidarın, kadın bedenini ve yaşamını denetim altına almak için kadınlara dayatılan yaşamın eğitim politikaları üzerinde de sürdürüldüğü vurgulandı.
Kadına yönelen her türlü sistematik şiddetin politik olduğu belirtilerek, 2017 yılına ilişkin bazı bulgular şöyle sıralandı:
» Türkiye’de 14 yaş üzerindeki nüfusun, (yüzde 84’ü kadın olmak üzere) 2 milyon 482 bin 432’si okur-yazar değildir.
» Türkiye’de yaklaşık her 5 kadından 1’i herhangi bir okul bitirmemiştir. Kadınların yüzde 71’i lise altı düzeyde bir eğitim almıştır.
» Kadınların sadece yüzde 17’si lise ve dengi ve yüzde 12’si ise lise üzeri eğitime erişebilmektedir.
Cinsiyetçi müfredat ve uygulamalar
2012-2013 eğitim-öğretim yılında hayata geçirilen “4+4+4” sistemiyle eğitimin cinsiyetçi bir bakışa teslim edildiğini kaydeden raporda, “Sistem değişikliği sadece ‘8 yıllık zorunlu temel eğitimden vazgeçme’ değil bütünlüklü olarak kadınlara yönelik cinsiyetçi müfredat ve uygulamaların yürürlüğe konulması ve kadınların ‘açık öğretim’ kapsamında evde tutulması ile sonuçlanmıştır” denildi. Açıköğretime devam eden ortaöğretim öğrencileri içerisinde kadın öğrencilerin oranının yüzde 62’ye yükseldiği kaydedilerek, örgün ve yüksek eğitimde var olan cinsiyet farkının da kapatılmadığı vurgulandı. Kadınların net okullaşma oranlarının açıköğretim hariç tüm düzeylerde erkeklerden geri durumda oldu��u belirtilerek, “Bilim emekçileri içerisinde kadın oranı görece yüksek olmasına rağmen rektörlük ve dekanlık makamları yüzde 90’lara varan oranlarda erkeklerce doldurulmuştur” ifadelerine yer verildi.
Cinsiyet eşitliği için talepler
Eğitim sisteminin cinsiyetçilikten arındırılmasının kadın eğitimcilerin temel mücadele hedefleri arasında olduğunu ifade eden raporda, “Eğitimde Toplumsal Cinsiyet Eşitliği İçin Temel Taleplerimiz” başlığı altında şunlar sıralandı:
» Kadınların ve kız çocuklarının her düzeyde güçlenmeleri için sağlam politikaların ve yasal olarak uygulanabilir mevzuatların kabul edilmesi ve güçlendirilmesi.
» MEB başta olmak üzere tüm kamu kurum ve kuruluşlarında kadın kamu emekçilerinin liyakat esaslı olmayan, ayrımcı kariyer engellerinin kaldırılması.
» Eğitim alanında cinsiyetçi uygulamaların engellenmesi amacıyla gerekli önlemlerin alınması, bu yönde davranış sergileyen çalışanların eğitilmesi.
» Üniversitelerin tüm bölümlerinde ve liselerde Toplumsal Cinsiyet Eşitliği dersinin okutulması.