Bodrum’un tanınmış işletmelerinden Xuma Beach’te yaşanan işten çıkarmalar, turizm işçilerinin sezon boyunca karşı karşıya kaldığı sömürü çarkını bir kez daha açığa çıkardı. İstanbul’dan gelerek tesiste çalışmaya başlayan Melek Acar ve mesai arkadaşları, 9 saatlik vardiya sözüne rağmen Kenan Doğulu konseri gibi yoğun günlerde temizlikle birlikte sabah başlayıp gece 03.00’te biten 18 saatlik ağır mesailere zorlandıklarını aktardı.
‘Split’ mesai, eksik ödeme ve MESEM istismarı
Bodrum genelindeki otel ve beach işletmelerinde çalışan işçilerin anlatımları, sektördeki hak ihlallerinin ortaklaştığını gösteriyor:
- Bölünmüş (Split) Vardiya Tuzakları: Vardiyalar arasına konulan 2-3 saatlik bekleme süreleri nedeniyle işçiler günün tamamını tesiste geçirmek zorunda kalıyor, kağıt üzerindeki molalar fiilen çalışma süresini uzatıyor.
- Gasp Edilen Fazla Mesailer: Kartlı takip sistemlerine rağmen yöneticilerin onayıyla mesailer eksik yazılıyor. 300 günlük fazla mesaisi olan bir çalışana 100 gün yazıldığı ve bunun da yasal katsayı yerine birebir oranla ödendiği belirtiliyor. Ayrıca Xuma Beach’te kredi kartıyla verilen bahşişlerden yüzde 40 kesinti yapıldığı ifade ediliyor.
- Görev Tanımı Dışında Çalıştırma: Garson olarak işe girenler; boya, taşıma, temizlik ve bulaşık gibi işlere sürülüyor. Yetersiz yemekler, hijyenden uzak lojmanlar ve 2 saati bulan yolculuklar uykusuzluk ile sosyal izolasyonu beraberinde getiriyor.
- MESEM ve Stajyer İstismarı: 17-18 bin lira gibi düşük ücretlerle en ağır işlerde çalıştırılan stajyer öğrenciler, “stajınız yakılır” tehdidiyle mobbinge ve çocuk işçi olmalarına rağmen yasa dışı fazla mesailere maruz bırakılıyor.
Polisli müdahale ve Kod 49 ile kıdemsiz fesih
Taleplerine yanıt alamayınca İş Kanunu’nun 34’üncü maddesine dayanarak çalışmaktan kaçınma haklarını kullanan işçilerin karşısına muhatap yerine polis çıkarıldı. Aralarında bir stajyerin de yer aldığı 16 işçi, SGK Kod 49 (Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık) bahanesiyle tazminatsız şekilde işten çıkarıldı. İşçiler fesih kodunun düzeltilmesini, geçmişe dönük fazla mesai ve tazminatlarının ödenmesini talep ediyor.
Sendikalaşma oranı yüzde 3.61’de kaldı
Tüm Otel ve Turizm İşçileri Sendikası (OTİS) Yönetim Kurulu üyesi Zafer Cengiz, sezonluk çalışmanın işçilerin yasal ve ücret haklarını ortadan kaldırmadığını, haksız fesih durumunda kalan döneme ilişkin ücret alacaklarının da gündeme geleceğini vurguladı.
Temmuz 2026 resmi verilerine göre konaklama ve eğlence iş kolunda çalışan 1 milyon 483 bin 886 işçiden sadece 53 bin 630’u (yüzde 3.61) sendika üyesi. Yüzde 96.39’luk kesimin sendikasız olduğu sektörde faaliyet gösteren 19 sendikadan yalnızca biri yüzde 1’lik barajı aşabilirken, geri kalan 18 sendika barajın altında kalıyor.