ABD’nin yaptırımları Türkiye ekonomisi için ne anlama geliyor? Trump yönetimi başka yaptırım kararı da alır mı? Amerikalı uzmanlar, Bloomberg sitesine değerlendirdi…
ABD ile Türkiye arasındaki yaptırım krizinin ekonomi üzerindeki etkisi ne olacak? Amerikan haber sitesi Bloomberg, bu soruyu uzmanlara yöneltti. Bloomberg’e konuşan uzmanlar bir dizi ihtimal sıraladı.
‘Daha sert yaptırımlar yolda olabilir'
Haberine Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın “Yastık altından gelin dövizlerinizi çıkarın” çağrısını aktararak başlayan Bloomberg, “Erdoğan, dış finansmana son derece bağlı olan ekonomisinin en hassas olduğu noktanın ne olduğunu biliyor. Fakat bu noktayı Donald Trump’ın gazabından korumak için ne yapabileceği belirsiz” yorumunu yaptı. Haberde Amerikan yönetiminin Türkiye’den iki bakana yaptırım kararı almasının ‘büyük ölçüde sembolik olduğu’ belirtildi, “Bu büyük ölçüde sembolik adım bile yatırımcıların kaçmasına yetti. Daha sert yaptırımların yolda olduğuna dair de yaygın bir beklenti var” ifadeleri kullanıldı.
Bloomberg, “Tüm bunlar, uzun yıllardır ısınan, yüksek-risk kategorisinde olan bir ekonominin başına geliyor. Türk lirası Trump’ın yaptırımlarından önce bile yüzde 20’den fazla değer kaybetmişti. Sonuna kadar dolarla borçlanan şirketler borçlarını ödemekte zorlanıyor. Enflasyon kontrolden çıkıyor” yorumu yaptı. “Analistler, Pastör Andrew Brunson’ın serbest bırakılmasıyla sonuçlanacak diplomatik bir dönüm noktasının yaşanmaması halinde, daha doğrudan ekonomik bedellere yol açabilecek yeni Amerikan yaptırımları bekliyor” ifadelerini kullanan Bloomberg, bir dizi uzmandan da görüş aldı.
'İnşaat şirketleri hedef alınabilir'
Columbia Üniversitesi’nden enerji alanındaki yaptırımlar konusunda uzman olan Richard Nephew, ABD’nin Rusya’ya uyguladığı şablonu izleyebileceğini söyledi. Nephew’ün yorumuna göre, bu bağlamda Erdoğan’ın büyüme oranlarının düşmemesi için ihtiyaç duyduğu ‘çılgın’ inşaat projelerini yapan inşaat firmalarından bazıları hedef alınabilir. Amerikalı uzman, bu inşaatçıların kendilerini uluslararası piyasalardan dışlanmış halde bulabileceğini öne sürdü.
'Halkbank'a milyarlarca dolar ceza kesilebilir'
Bloomberg Brunson krizine ek olarak başka kriz ihtimallerinin de bulunduğunu yazdı; “Türkiye’nin Rusya’dan füze savunma sistemleri alma planı bir ayrı bir Amerikan yaptırımları dalgasına sebep olabilir. Ayrıca, bir yöneticisi İran yaptırımlarını delme suçlamasıyla hapiste olan kamu bankası Halkbank da ceza ihtimaliye karşı karşıya” ifadelerini kullandı.
Center for American Progress isimli düşünce kuruluşunun direktör yardımcısı Max Hoffman bu konuda, “Önceki ihlallere paralel bir ceza, milyarlarca dolar tutarında olabilir” dedi. Hoffman, “Koşullar başka olsaydı Türkiye hükümeti gururunu bir kenara bırakabilir ve Amerikan mali piyasalarına erişimini sürdürebilmek için bu cezayı ödeyebilirdi. Brunson yaptırımları bağlamında, bu matematik değişebilir” diye konuştu.
‘Sessiz bir anlaşma ihtimali var'
Hoffman, Brunson konusunda gizli bir anlaşma yapılabileceğini de iddia etti; ‘ABD’nin daha fazla ekonomik sorun yaratma kapasitesinin çok açık, Erdoğan’ın iç kamuoyundaki pozisyonunun da çok güçlü olduğunu’ belirterek, “Daha fazla yaptırım dayatılmaması karşılığında Brunson’ın serbest kalacağı sözü vererek sessizce bir anlaşma yapmaya çalışması çok muhtemel” dedi.
'Kriz aniden tırmanabilir'
Atlantik Konseyi isimli düşünce kuruluşundan Brian O’Toole ise Trump ile Erdoğan’ın tarzları dolayısıyla krizin aniden tırmanabileceği uyarısında bulundu. O’Toole, “Gerçek tehlike, diktatoryal eğilimleri bulunan iki liderin kafa yapısında yatıyor. Birinin atacağı saldırgan adımlar diğeri tarafından hızla tırmandırılabilir” yorumu yaptı.
(Gazete Duvar)