Bakanlığın ‘başka iş yapın’ diye yol gösterdiği öğretmenler yaşamsal risklerle karşı karşıya. Sendikacılara göre sorunu iki yolla çözmek mümkün.
Atanamadığı için çalışmaya başladığı plastik fabrikasında iş cinayetine kurban giden 25 yaşındaki Hasan Songur'un hikayesi, atanamayan öğretmenlerin yaşadığı dramı bir kez daha gündeme getirdi. Milli Eğitim Bakanlığı'nın açıkladığı rakamlara göre öğretmen açığı şu an 100 binden fazla. Ancak her yıl en fazla 20 bin öğretmen ataması yapılıyor. Öğretmen sayısı ise her yıl artmaya devam ediyor. Şu an 438 bin öğretmen adayı atama bekliyor. Aralarında 10 yıldan fazladır atama bekleyenler var. Her yıl 70 bin mezun da bu sayıya ekleniyor.
Eğitim sendikası temsilcilerine göre sorunun çözümü kapatılan 17 bin köy okulunun yeniden açılması ve 50 kişilik sınıflar yerine, eğitimin 25 kişilik sınıflarda yapılmasında. Bu koşullarda açığın 200 bine çıkacağını belirten sendika temsilcilerine göre yaşanan mağduriyetlerin giderilmesi için soruna hemen çözüm bulunması gerekiyor.
'19 ayda 540 öğretmen KHK ile ihraç edildi’
Eğitim Bakanlığı daha önce yaptığı açıklamalarda öğretmen adaylarına 'farklı alanlara yönelin' çağrısı yapmıştı. Ancak farklı iş kollarında hayata tutunmaya çalışan öğretmenlerin yaşadıkları mağduriyetlere yeni mağduriyetler eklenmiş oluyor. Son 10 yılda 52 atanamayan öğretmen intihar ederken, iş kazalarına kurban gidenlerin sayısı da gittikçe artıyor. Tüm bu mağduriyetlere KHK'ler ile başlayan ihraç mağduriyetleri de eklendi. Eğitim Sen’in verdiği bilgiye göre son 19 ayda KHK’lere bağlı ‘atama iptal kararı’ ile 540 sözleşmeli öğretmenin işine son verildi.
'2020’de sayı 1 milyon olacak'
Artı Gerçek’ten Esra Tur’un haberine göre, sözleşmeli olarak bile iş bulamayan ya da buldukları işlerde de KHK ile ihraç edilen öğretmenlerin hayat şartlarının zorlu hale geldiğine dikkat çeken Eğitim Sen Başkanı Feray Aytekin Doğan mevcut sorunun önümüzdeki yıllarda daha da ciddi bir hale geleceğini belirtti. Doğan şu an yarım milyona yaklaşan atanma bekleyen öğretmen sayısının her yıl 70 bine yakın yeni mezun ile 2020’de 1 milyona çıkacağını söyledi.
'Stres kaynaklı beyin kanaması ve kalp krizi geçirenler de var'
Atama bekleyen genç öğretmenlerin yaşadıkları ekonomik ve psikolojik sıkıntılar ile tek başlarına baş edemediklerine dikkat çeken Doğan, Songur vakasına benzer sadece Eğitim Sen olarak ulaştıkları 45 farklı vakanın olduğunu söyledi. Benzer zorlukları yaşayan 52 kamu personelinin intihar ettiğine dikkat çeken Doğan, KHK’ler sonucu kapılarına gelen ‘atama iptal kararı’ ile son 19 ayda, 540 sözleşmeli öğretmenin işine son verdiğini belirtti. Bu şartlar altında yaşamak zorunda olan insanların farklı girişimlerde bulunduklarını ifade eden Doğan, çok kısa bir süre önce KHK ile ihraç edilen Kazım Ünlü isimli bir öğretmenin de kalp krizi sonucu yaşamını yitirdiğini söyledi.
20 bin atama ile sorun sadece büyür
Doğan sözlerini şöyle sürdürdü: Ekonomik zorluklar nedeniyle farklı iş kollarına yönelen öğretmenler bu kazalara kurban gitmeye devam ediyor. 2016’da Mikail Cengiz inşaattan düşerek öldü. 2017’de Selahattin Baz isimli sosyal bilgiler öğretmeni inşaatta çalıştığı sırada beyin kanaması geçirdi. Bunlar sadece bilinen vakalar. Medyaya yansımayan, açığa çıkmamış pek çok dram var” dedi. 100 bin öğretmen açığının olduğu Türkiye’de, eğitim 50 kişilik sınıflarda sözleşmeli öğretmenler ile yapılıyor. Hükümet her yıl 20 bin atama yapsa da sorun büyümeye devam ediyor.
‘Eğitimde kadrolaşma artıyor’
Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK) Genel Başkanı Mehmet Bozgeyik ise son dönemde sözleşmeli çalışan pek çok öğretmenin, güvencesiz çalıştıkları için çok rahat bir şekilde işlerine son verildiğini belirtti. Atama bekleyen öğretmenlerin sözleşmeli olarak dahi iş bulmakta zorlandıklarına dikkat çeken Bozgeyik, sözleşmeli öğretmenlerin referansı olan kişiler arasından seçildiğini ve bunun da kadrolaşmaya yol açtığını ifade etti.
'Öğretmen açığı daha fazla'
Son 10 yılda, 17 bin köy okulunun kapatıldığını hatırlatan Bozgeyik, “Bu koşullar insani değil. Son 10 yılda, 17 bin köy okulu kapandı. Eğer bu okullar açılır ve eğitim 25 kişilik sınıflarda yapılırsa atama bekleyen pek çok kişiye istihdam sağlanarak soruna bir nebze çözüm bulunur. Ancak bu yapılmıyor. Sözleşmeli olarak bin liradan biraz fazla maaş ve hiçbir güvence olmadan çalıştırılan öğretmenlerin bu dramları yaşamalarına neden oluyorlar” dedi. OHAL kapsamında çıkan KHK’ler ile son 15 ayda 100 binden fazla kamu personelinin işine son verildiği belirtiliyor.