AİHM 2017 yılı faaliyet raporuna göre Türkiye 116 kararla, hakkında çok karar alınan ikinci, bekleyen başvuru sayısıyla üçüncü ülke. Kabul edilmeyen başvuru sayısı önceki yıla göre yüzde 90 arttı.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Başkanı Guido Raimondi, Strasbourg'daki basın toplantısıyla 2017 yılı faaliyet raporunu açıkladı.
Rapora göre, Türkiye, hakkında en çok karar alınan ikinci ülke oldu.
AİHM geçen yıl toplam 1068 davada kararını açıkladı. Bu kararların 305'i Rusya, 116'sı Türkiye, 87'si Ukrayna ve 69'u da Romanya’dan.
Türkiye’nin AİHM karnesi: İlk 10 hak ihlali
AİHM’de 2017 yılı içerisinde, Türkiye’den yapılan başvurularda toplam 116karar alındı.
Bu kararlardan 99’unda en az bir ihlal olduğuna hükmedildi. 4 kararda ise hiç hak ihlali olmadığına hükmedildi. 7 karar karşılıklı uzlaşmayla sonuçlandı.
Türkiye’yle ilgili kararlarda yer alan hak ihlalleri ve karar sayıları şöyle:
Adil yargılanma hakkı: 46
Özgürlük ve güvenlik hakkı: 19
İfade özgürlüğü: 16
Toplanma ve dernekleşme özgürlüğü: 9
Makul sürede yargılanma: 8
Etkin soruşturma: 5
Özel yaşama saygı: 4
Etkili başvuru yolları hakkı: 4
Özel mülkiyetin korunması: 4
Yaşam hakkının korunması: 3
Türkiye başvuru sayısında üçüncü ülke
AİHM Başkanı Raimondi, bekleyen başvurular ve karara bağlanan davalarla ilgili, “1 Ocak itibarıyla üye ülkelerden AİHM'e yapılmış 56 bin 250 dava başvurusu bulunuyor” dedi.
AİHM'e yapılan başvurularda ilk sırada 9 bin 920 başvuruyla Romanya bulunuyor. İkinci sırada 7 bin 747 başvuruyla Rusya, üçüncü sırada da 7 bin 500 başvuruyla Türkiye yer alıyor. Bu ülkeleri Ukrayna, İtalya ve Macaristan takip ediyor.
Romanya, cezaevlerindeki aşırı yoğunluk ve cezaevi şartları nedeniyle dava konularında birinci sırada yer aldı.
Ülkelere göre alınan hak ihlali kararlarının listesi ve ihlallere göre dağılımı için tıklayın.
Raimondi, 2017'de bir önceki yıla oranla yapılan başvuruların sayısında düşüş olduğunu söyledi. AİHM'e 2016 yılında 79 bin 750 başvuru yapılmıştı.
Türkiye'den mahkemeye yapılan başvuru sayısı da 2017'de bir önceki yıla göre azalmış durumda.
Türkiye 2016 yılını 12 bin 600 başvuru ile ikinci sırada tamamlamıştı. 2016'da ilk sırada yer alan Ukrayna, bu yıl dördüncü sıraya geriledi.
70 bin 356 başvuru reddedildi
Raimondi, 2017'de 70 bin 356 başvurunun kabul edilmediğini ve bu rakamın, 2016'ya göre yüzde 92 artış anlamına geldiğini ifade etti. Raimondi ayrıca davalarda ortalama karar verme süresinin 18 ay olarak hesaplandığını sözlerine ekledi.
AİHM, Kanun Hükmünde Kararnamelerle (KHK) görevlerinden ihraç edilen akademisyenlerin ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine ilişkin başvurusunu reddetmiş, OHAL Komisyonu’nun kararlarının beklenmesine hükmetmişti. Komisyondan akademisyenlerin başvurularıyla ilgili ise hala bir karar çıkmadı.
AİHM öncesi Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru adımı da 24 Eylül 2012’de başlamıştı.
* AİHM Başkanı Guido Raimondi’nin konuşmasının tamamına buradan ulaşabilirsiniz. [Fransızca]
* AİHM’in 2017 yılı faaliyet raporunun tamamına buradan ulaşabilirsiniz. [İngilizce]
Bianet