ABD yönetimi, Amerikan vatandaşlarına yönelik kovuşturmalarına devam etmesi halinde Uluslararası Ceza Mahkemesine (ICC) yönelik ambargolara başlanacağı tehdidinde bulundu.
Mahkeme, Afganistan'daki ABD askerlerini tutsaklara kötü muamele iddiaları nedeniyle yargılamayı değerlendiriyor.
ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton ICC'yi "gayrımeşru" diye tanımladı ve ABD'nin "vatandaşlarını korumak için" elinden geleni yapacağını söyledi.
ABD, ICC'ye üye olmayan onlarca ülkeden biri.
ICC nedir?
Mahkeme, soykırım, insanlığa karşı suç ve savaş suçlarından sorumlu olanları yargılıyor ve ulusal makamların bunu yapamadığı veya yapmadığı durumlarda devreye giriyor.
ICC 2002'de Roma Antlaşması'yla kurulmuş ve 123 ülke üye olmuştu.
Bazı Afrika ülkeleri, Afrikalılara adil davranmadığı gerekçesiyle mahkemeden çekilmeyi değerlendiriyor.
John Bolton neden mahkemeye karşı?
Bolton uzun süredir ICC'ye karşıtlığıyla tanınıyor ve Washington'da dün yaptığı sert konuşmada iki farklı alana odaklandı.
Birincisi ICC Savcısı Fatou Bensouda'nın geçen yıl yaptığı, ABD'li istihbarat görevlileri ve askerler de dahil Afganistan'daki savaş suçları konusunda tam bir soruşturma yapılması talebiydi.
Bolton bu konuda, ne Afganistan'ın ne de ICC'ye üye herhangi bir ülkenin böyle bir istekte bulunduğunu vurguladı.
Ancak ICC savcılarının bağımsız davranma yetkileri de bulunuyor, ancak kovuşturmaların bir yargıçlar heyeti tarafından onaylanması gerekiyor.
Bolton'ın ele aldığı bir diğer konuysa, Filistinliler'in Gazze ve işgal altındaki Batı Şeria'daki insan hakları ihlalleri iddialarıyla İsrail'in ICC'de yargılanma talebiydi.
Bolton, bu talebin ABD yönetiminin Filistinliler'in Washington'daki diplomatik misyonlarını kapatma kararının nedenlerinden biri olduğunu belirtti.
Bolton konuşmasında ICC'nin :
- "Amerikan egemenliği ve ulusal güvenliğine karşı bir tehdit" olduğunu
- "Denge ve denetleme mekanizmalarından yoksun" olduğunu
- ABD yönetimi Amerikan Anayasası'ndan daha yüksek bir makam tanımadığından "fuzuli" olduğunu söyledi.
Bolton ayrıca "ICC'yel işbirliği yapmayacağız. ICC'ye yardım etmeyeceğiz. ICC'ye katılmayacağız. ICC'nin kendi kendine ölmesini bekleyeceiğiz. ICC bizim açımızdan zaten ölüdür" dedi.
Beyaz Sözcüsü Sarah Huckabee Sanders da Bolton'a destek verdi ve "Başkan Donald Trump'ın vatandaşlarını ICC'nin adil olmayan soruşturmalarından korumak için elinden geleni yapacağını" vurguladı.
ABD ne tür adımlar atabilir?
ICC yargıçları ve savcılarının ABD'ye girişi yasaklanabilir ve ABD'deki maddi varlıkları hedef alınabilir.
Bolton "Onları ABD ceza sisteminde yargılayacağız. Aynısını ICC'nin Amerikalılara yönelik soruşturmalarında yardımcı olan şirketlere ve ülkelere de yapacağız." dedi.
ICC'den yapılan yazılı açıklamada "ICC bir adli kuruluş olarak tamamen Roma Anlaşması'nda belirlenen yasal çerçeve içinde çalışıyor ve yetkisini bağımsız ve tarafsız bir şekilde uygulamaya bağlıdır denildi.
BBC Türkçe