3. Havalimanı inşaatında yaşanan olaylara ilişkin gözlem raporunu yayımlayan İHD, bugüne kadar 400 işçinin iş cinayetinde hayatını kaybettiğini aktararak, “İşçilerin haklı ve insani taleplerinin karşılanmasını, gözaltındaki işçilerin serbest bırakılmasını istiyoruz” dedi.
İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi, yapımı sırasında yaşanan iş cinayetleri ve kötü çalışma koşulları nedeniyle işçilerin eylem başlattığı 3. Havalimanı’na ilişkin gözlem raporunu yayımladı.
Dernek avukatlarının, gözaltındaki işçilere hukuki yardım sağlama talebinin “emir var, içeri alamayız” denilerek engellendiğinin kaydedildiği raporda, havalimanındaki işçilerin anlatılarına yer verildi.
İş güvenliği ihmali ve kötü çalışma koşulları
İşçilerin İHD Çalışma Yaşamı Komisyonu’nun yer aldığı gözlemci heyetine aktardığına göre, şantiyelerdeki çalışma koşulları ile işçi koğuşlarının durumu şöyle: Tuvaletler temizlenmiyor, yemekler pis, yataklar tahtakurusu ve haşere içinde.
Kötü çalışma koşullarının sonlandırılması yönündeki insani taleplerin görmezden gelindiğini kaydeden işçiler, “Keyfi nedenlerle işten atmalar, maaşların geç ya da eksik ödenmesi, servis araçlarının aşırı pis ve eski olması gibi pek çok sorun var. En önemlisi inşaatta iş güvenliği hep ihmal ediliyor. Çalışanlar sadece kendi bölümünde yaşananları bilebiliyor, ama her gün ortalama iki ciddi ‘kaza’ yaşandığını, bu olaylarda çoğunlukla can kaybı gerçekleştiğini duyuyoruz” diyor.
İş cinayetinde hayatını kaybeden işçi sayısı 400
İşçiler, havalimanındaki 40 bin işçiden 6-8 binin Nepal, Azerbaycan ve Türkmenistan başta olmak üzere başka ülkelerden geldiğini ifade ediyor.
Yaşanan iş cinayetlerinin kamuoyundan gizlendiğini kaydeden işçiler, “Bugüne kadar 400 işçinin iş cinayetine kurban gittiği konuşuluyor” diyor ve hala yoğun bakımda bulunan bir işçinin yaşadıklarını şöyle anlatıyor:
“İşveren ve taşeron şirket yetkilileri genellikle, iş kazalarının işçinin hatasından kaynaklandığını iddia ediyor ve onları dava açarsa şirketin zarar göreceği, diğer akrabaların da işsiz kalacağı baskısı ile susturuyorlar. Örneğin; Perşembe günü, N. Aras 8 metre yüksekten düşerek ağır yaralandı, omurilik zedelenmesi dışında vücudunda kırıklar olduğu söyleniyor ve halen yoğun bakımda tutuluyor.”
‘Gözaltındaki işçiler aç bırakılıyor’
Heyetin ziyareti sırasında gözaltına alınan işçilerden 15’inin, elleri kelepçeli olarak iş yeri servis aracıyla Jandarma Karakolu’na getirildiğine tanık olduklarının belirtildiği raporda, “Sayıları 400 civarında olduğu belirtilen işçilerden bir kısmının karakolun pencerelerinden seslenerek aç olduklarını söylemeleri ve kapıda bekleyen yakınlarından bisküvi ve su istemeleri ancak jandarmanın yiyecekleri içeri almadığı da tarafımızdan gözlenmiştir” denildi.
Serbest bırakılan işçilerin ise servis araçlarıyla yeniden şantiye alanına götürüldükleri belirtildi.
“İnsani talepler karşılanmalı”
Raporun sonunda şu tespitlere yer verildi:
- “İşçilerin iş bırakma eylemlerinin 3’üncü Havalimanı’nın açılışına yakın bir tarihte gerçekleşmesinin iktidar karşıtı siyasi bir amaç taşıdığı iddiası, işçilerin daha önce de kerelerce benzer taleplerle benzer eylemlerde bulundukları bilindiğinden, heyetimize inandırıcılıktan uzak görünmüştür.
- 3’üncü Havalimanı inşaatı, çalışma koşullarının kötülüğü ve mevzuata aykırılığı yanında iş cinayetleri ile gündemdeki yerini korumakta ancak sorunları gidermeye dönük tedbirler alınması yerine, duruma itiraz eden ve koşulların iyileştirilmesini talep eden işçiler ve işçilere destek olmaya çalışanlar işveren ve devlet işbirliği ile gözaltına alınarak susturulmaya çalışılmaktadır.
- Oysa; Anayasa ve İLO sözleşmelerine açık aykırı koşulların derhal düzeltilmesi, çalışma koşulları ve iş güvenliği konularındaki eksikliklerin derhal giderilmesi gerekmektedir.
- İşçilerin olumsuz çalışma koşullarına karşı iş bırakmaları, anayasa ve İLO sözleşmeleri kapsamında meşru bir haktır ve bu hakkı kullanan işçilerin gözaltına alınmaları ya da işten atılmaları hukuka aykırıdır.
- Gözaltındaki işçilere hukuki yardımın engellenmesi savunma ve adil yargılanma hakkının gaspı yanında avukatların görevlerini yapmalarının keyfi olarak engellenmesidir.
- Gözaltındaki işçilerin tamamının, Kadıköy ve Ankara’da işçilere destek için basın açıklaması yapmak isterken hukuka aykırı olarak gözaltına alınanların derhal serbest bırakılmaları gerekmektedir.
- İşçilerin iddia ve taleplerini değerlendirmek, çalışma koşulları ve iş güvenliği konularında incelemeler yapmak ve gerekli önlemlerin acilen alınmasını sağlamak üzere Çalışma Bakanlığı derhal harekete geçmelidir.
- Şantiyedeki çalışma ve barınma koşulları ile yaşanan iş kazaları ve iş cinayetleri konusunda işyerinde örgütlü sendikanın ve bu alanda çalışan insan hakları ve hukuk örgütlerinin denetim ve inceleme yapmasına ve rapor hazırlamasına olanak sağlanmalıdır.
- İnsan hakları savunucuları olarak; 3’üncü Havalimanı inşaatı işçilerinin haklı mücadelesini destekliyor, Anayasa ve İLO sözleşmelerinden doğan haklarının verilmesini, haklı ve insani taleplerinin karşılanmasını, gözaltındaki işçiler ile destekçilerinin derhal serbest bırakılmasını istiyoruz.”
İşçilerin talepleri neler?
