Danıştay’ın aldığı kararla bankalar müşterilerinden “hesap işletim ücreti” alamayacak. Böylece bankaların müşterilerinden aldığı 20 kalemlik ücretten biri iptal edilmiş oldu. Tüketici Hakları Derneği Genel Başkanı Turhan Çakar, bu ücretlerin tümünün haksız olduğunu ve iptal edilmesi gerektiğini söyledi.
Danıştay 15’inci Dairesi bankaların tüketicilerden “hesap işletim ücreti” almasını düzenleyen yönetmelik hükmünü iptal etti. Tüketici Sorunları Derneği’nin (TÜSODER), Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’na (BDDK) karşı açtığı davada verilen kararla tüketiciler, son 10 yılda ödedikleri tutarı geri isteyebilecek.
‘Yargı kararı yetmiyor, farklı isimlerle ücret alıyorlar’
Gazete Duvar’dan Serkan Alan’ın haberine göre, Danıştay’ın kararını yorumlayan Tüketici Hakları Derneği Genel Başkanı Turhan Çakar, bankaların aldığı ücretlerin büyük çoğunluğunun “haksız” olduğunu belirtti ve bankacılık alanında tüketicilerden alınan ücretlerin, verilen yargı kararlarının ardından bankalar tarafından farklı isimlerle tekrar tahsil yoluna gidildiği uyarısında bulundu.
Çakar, “Mahkeme bir karar veriyor ve bankalar oturup ‘bu kaybımızı nasıl gideririz’i düşünüyor. Yargının karar vermesi yetmiyor. Ekonomiden sorumlu bakanlıkların bir araya gelerek çalışması ve haksızlıkların önlenmesi konusunda karar almaları gerekiyor. Bu konuda büyük sorun yaşıyoruz. Kamu kurumları haksızlıkların giderilmesi konusunda geride kalmış durumda” dedi.
Bankalar 19 farklı kalemde ücret almaya devam edecek
29 Ekim 2014 tarihinde yürürlüğe giren Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunun 4’üncü maddesinde, bankaların tüketicilerden alacağı ücretlere karar vermesi için Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) yetkilendirildi.
BDDK, 3 Ekim 2014’te yürürlüğe giren “Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliği”nde bankaların müşterilerinden alacağı ücret kalemleri şöyle sıralanıyor:
Bireysel Krediler:
1. Tahsis ücreti
2. Ekspertiz ücreti
3. Taşınır ve taşınmaz rehin tesis ücreti
Mevduat/Katılım Fonu:
1. Hesap işletim ücreti (Yargı kararı ile yürütmesi durduruldu)
2. Para çekme ücreti
Para Transferleri:
1. Elektronik fon transferi ücreti
2. Havale ücreti
3. Swift ücreti
Kredi Kartları:
1. Yıllık üyelik ücreti
2. Ek kart yıllık üyelik ücreti
3. Kart yenileme ücreti
4. Nakit avans çekim ücreti
Diğer:
1. Kiralık kasa ücreti
2. Kampanyalı ürün veya hizmetler ücreti
3. Fatura ödeme ücreti
4. Arşiv-araştırma ücreti
5. Onaya bağlı bildirim ücreti
6. Başka kuruluş ATM’sinden yapılan işlem ücreti
7. Kamu kurum ve kuruluşlarına yapılan ödemeler
8. Üçüncü kişilere yapılan ödemeler
‘Bu haksız ücretlerin tamamen kaldırılmasını istiyoruz’
Ücret kalemlerini değerlendiren Tüketici Hakları Derneği Genel Başkanı Turhan Çakar, “Bunlar da son 10-15 yılın moda ücretleri. 30-40 yıl önce bu ücretlerin esamesi bile okunmuyordu, bu haksızlık yasallaşmamıştı” dedi.
Danıştay yalnızca hesap işletim ücretinin alınamayacağına karar verdiğini kaydeden Çakar, “Yönetmeliğin o maddesi iptal edildi ama ilgili yönetmelikteki diğer ücretler alınmaya devam edecek. Biz bu haksız ücretlerin tamamen kaldırılmasını istiyoruz. Daha ileriye gitmemiz gerekirken adalet, hukuk, tüketici hakları yönünden daha geriye gidiyoruz” diye konuştu.
‘Yasallaşmış birçok haksızlık var’
Türkiye’nin, 1985 yılında yürürlüğe giren Evrensel Tüketici Hakları Beyannamesi’ni imzaladığını hatırlatan Çakar, “Ne yazık ki bu haklar kâğıt üzerinde ve Türkiye’nin kamu kurumları uymuyor bunlara. Kamu kurumları uymazsa ilgili özel firmalar hiç uymaz. Yasallaşmış birçok haksızlık var. İnsanlar yasalara dayanılarak belediyeler, özel firmalar tarafından soyuluyor” ifadelerini kullandı.
‘Örgütlü değilsek hakkımızı arayamayız’
“Hangi birisiyle uğraşacağımızı biz bile tüketici örgütü olarak şaşırmış durumdayız” diyen Turhan Çakar, şunları söyledi:
“Türkiye’de büyük bir adaletsizlik var. Türkiye’de tüketici hakları ayaklar altında. Örgütlü değilsek hakkımızı arayamayız. Tüketiciler derneklere üye olsunlar ve çalışmalarımıza katılsınlar. Türkiye’de soyulanlar olarak örgütlenmek zorundayız. Hukuk devletini, adaleti, tüketici haklarını sağlamak durumundayız. Türkiye’de hukuk devletinin oluşması için tüketici haklarının eksiksiz uygulanabilmesi için birlikte çalışmak zorundayız. Başka da çaremiz yok.”