İsrail Meclisi’nde tartışmalarla kabul edilen ‘Yahudi ulus devlet’ yasasıyla İsrail devleti, “Tüm Yahudilerin temsilcisi etnik-dini bir devlet” olarak tanımlandı. Yasa kapsamında Arapça resmi dil olmaktan çıkarılırken, Yahudi yerleşimleri de ‘ulusal çıkar’ olarak belirtildi.
İsrail Meclisi, tartışmalara neden olan “Yahudi ulus devlet” yasasını kabul etti, ülkedeki fiili durum yasalaştı. Yasayla İsrail devleti, “Tüm dünya Yahudilerinin temsilcisi etnik-dini bir devlet” olarak tanımlandı. Arapça resmi dil olmaktan çıkartıldı, Yahudi yerleşimlerinin inşasına devam edilmesi de “ulusal bir çıkar” olarak tanımlandı.
Filistinli vekiller meclisten atıldı
Muhalefetin karşı çıktığı Yahudi Ulus Devlet Tasarısına ilişkin oylama dün sabah erken saatlerde yapıldı. Tasarı, 55 “hayır” oyuna karşılık 62 “evet” oyuyla meclisten geçti.
Sert tartışmalara neden olan yasanın kabul edilmesinin ardından Filistin asıllı İsrail milletvekilleri tasarının yazılı olduğu kopyaları yırtarak yasayı protesto etti. Protesto nedeniyle mecliste tansiyon artarken, görevliler Filistin asıllı milletvekillerini meclis salonundan dışarı çıkardı.
Yasaya destek veren milletvekilleri, meclisin tasarıyı onaylamasının ardından Başbakan Benyamin Netanyahu ile hatıra fotoğrafı çektirdi.
Cumhurbaşkanı da eleştirmişti
Başta İsrail vatandaşı 2 milyona yakın Filistinlinin haklarının yok sayılması olmak üzere birçok eleştiriye maruz kalan yasa tasarısına daha önce de Cumhurbaşkanı Reuven Rivlin’den itiraz gelmişti. Rivlin, milletvekillerine gönderdiği mektupta, kabul edilmesi halinde İsrail’in bu tasarı nedeniyle ayrımcılık eleştirilerine maruz kalabileceğine dikkati çekmişti.
Yasanın ilk halinde yer alan, “Sadece Yahudilerin yaşayacağı topluluklar oluşturulması” ibaresi gibi bazı maddeler ise yine Rivlin ve Adalet Bakanı Ayelet Şaked’in çekincelerini belirtmesi üzerine metinden çıkarılmıştı.
9 milyonluk İsrail’de Arap nüfus ülkenin yaklaşık yüzde 20’sini oluşturuyor. Ülkedeki Arapların haklarını savunan bir sivil toplum kuruluşu olan Adalah da yasanın, “ırkçı politikalar ile etnik üstünlüğü bir adım öteye taşıma amacı taşıdığını” açıkladı.
Netanyahu: Yaşasın İsrail devleti!
Başbakan Benyamin Netanyahu yasanın geçmesi sonrası yaptığı açıklamada, “Bu İsrail için bir dönüm noktası. Çok yaşa İsrail Devleti. Theodor Herzl’in vizyonunu açıklamasından 122 yıl sonra bu yasayla varoluşumuzun kurucu prensibini tanımladık. İsrail, Yahudi halkının ulus devletidir ve tüm vatandaşlarının haklarına saygı gösterir. Ortadoğu’da sadece İsrail, vatandaşlarının haklarına saygılıdır. Burası bizim ülkemiz, Yahudi devleti. Son yıllarda bunun altını oymaya çalışanlar oldu ve varoluşumuzun prensiplerini sorguladılar. Bugün bunu yasalaştırdık: Ülkemiz burası, dilimiz, ulusal marşımız ve bayrağımız bu” dedi.
‘Apartheid yasası geçirildi’
Meclisteki oylamanın ardından Netanyahu’nun karşısına çıkan ortak listeden Arap Milletvekilleri Ahmed Tibi ve Ayeda Touma- Süleyman da Başbakana bağırarak “Siz bir apartheid yasası, ırkçı bir yasa geçirdiniz” dedi. Tibi, Netanyahu’ya ayrıca “Neden Arapça’dan korkuyorsunuz?” diye sordu. Netanyahu ise Tibi’ye “Siz Ortadoğu’daki tek demokrasi hakkında nasıl bu şekilde konuşursunuz?” yanıtını verdi.
İsrail İşçi Partisinin Lideri Isaac Herzog ise mecliste yaptığı konuşmada “Burada sorulması gereken soru bu yasanın İsrail’e zarar mı vereceği yoksa yararlı mı olacağı. Buna tarih karar verecek” diye konuştu.
FKÖ: Tehlikeli ve ırkçı bir yasa
Filistin Kurtuluş Örgütünün (FKÖ) Genel Sekreteri Saib Erakat da yasayı “tehlikeli ve ırkçı” olarak niteledi. Erakat yasanın “apertheid uygulamasını resmen yasallaştırdığını ve İsrail’i bir apartheid sistemi olarak resmen tanımladığını” ifade etti. İsrail’in 8 milyonluk nüfusunun yüzde 17.5’ini Araplar oluşturuyor. Araplar uzun süredir ayrımcılığa uğradığını savunuyor.
Hamas: İsrail’e sessiz kalındığı için bu adımlar atılabiliyor
Hamas Sözcüsü Fevzi Berhum yayımladığı açıklamada, bu yasayla Filistin halkının, kendi topraklarındaki tarihi hakkının, mal varlıklarının ve kaynaklarının hedef alındığına işaret etti. “İsrail işgal güçlerinin işlediği ihlallere, bölgesel ve uluslararası camianın sessiz kalması ve ABD’nin sınırsız desteği neticesinde bu adımlar atılıyor” denilen açıklamada, “Bu yasalar, hukuksuzdur. Realitede hiç bir şey değiştirmeyecek” ifadesine yer verildi.
Yasada neler var?
İsrail’in bir anayasası olmadığı için devletin anayasası mesabesindeki “temel kanunlarının” içine girecek olan yasayla İsrail devleti, “Tüm dünya Yahudilerinin temsilcisi etnik-dini bir devlet” olarak tanımlanıyor.
Halihazırda uygulamada var olduğu belirtilen ayrımcı politikaları yasayla hükme bağlayacak tasarıyla, Arapça resmi dil olmaktan çıkacak ve ülkenin tek resmi dili İbranice olacak. Bununla birlikte tasarının en çok tepki çeken diğer maddeleri arasında şu hükümler yer alıyor:
– Ülkede kendi kaderini tayin etme hakkı sadece Yahudilere aittir
– İsrail bir Yahudi devletidir, İsrail dünyadaki tüm Yahudilerin tarihi ana vatanıdır
– Hukukta bir boşluk olduğunda Yahudi şeriatı referans alınacaktır
– Dünyadaki tüm Yahudilerin İsrail’e dönme hakkı vardır
– Yahudilerin dini günleri resmi tatil sayılacaktır ve İsrail’in başkenti Kudüs’tür.
Eşitlik maddesi anlamsızlaştı
Yasa tasarısında yer alan bir diğer madde olan “Tüm İsrail vatandaşları eşit haklara sahiptir.” hükmünün ise diğer maddelerle çeliştiği, göstermelik olduğu belirtiliyor ve uygulamada bir anlam ifade etmeyeceği kaydediliyor.
Tasarıda “İsrail tüm dünyadaki Yahudilerin tarihi ana vatanıdır” denilerek Filistinlilerin bu topraklar üzerindeki tarihi varlığı ve hakları da görmezden gelinmiş oluyor.
İsrail dünyanın değişik bölgelerinde bulunan Yahudileri İsrail’e gelip yerleşmeye teşvik ederken, 1948’de vatanlarından sürdüğü Filistinlilere geri dönme hakkını tanımayı ise reddediyor.
Cumhurbaşkanlığı sözcüsü Kalın: Tepki vermeye çağırıyoruz
Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, onaylanan Yahudi ulus devlet yasasına ilişkin, "Uluslararası toplumu, tüm dünyanın gözlerinin önünde yaşanan bu adaletsizliğe tepki vermeye çağırıyoruz." dedi.
Kalın, İsrail Meclisinde bugün onaylanan "Yahudi Ulus Devleti" yasasına ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.
İsrail Parlamentosunda kabul edilen "Yahudi ulus devleti" kanununu en sert biçimde kınadıklarını söyleyen Kalın, "Filistin halkını kendi anavatanlarından yalnızca fiziksel olarak değil, yasal olarak da silme çabasını ifade eden bu ırkçı adımın kabul edilmesi kesinlikle mümkün değildir." ifadesini kullandı.
Kalın, açıklamasında şunları kaydetti:
"İlk kıblemiz olan Kudüs'ün başkent olarak ilan edilmesi ve Filistinlileri sistematik biçimde yerlerinden etmek için yeni yerleşimlerin kurulması kararlarını tanımıyor ve İsrail hükümetinin bir apartheid devleti kurma çabalarını reddediyoruz.
Türkiye Cumhuriyeti olarak dost ve kardeş Filistin halkının uluslararası hukuktan doğan haklarını koruma noktasındaki kararlılığımızı tekrar ifade ediyor, uluslararası toplumu tüm dünyanın gözlerinin önünde yaşanan bu adaletsizliğe tepki vermeye çağırıyoruz."
Evrensel